رای شماره 1353131 هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری در خصوص عدم ابطال تبصره 1 ماده 1 آیین‌نامه استخدامی کارکنان دهیاری‌ها با آخرین اصلاحات

هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری * شماره پرونده: ه ت/ 0300031 * شماره دادنامه سیلور : 140431390001353131 تاریخ: 1404/06/05 * شاکی: آقای سجادکریمی پاشاکی * طرف شکایت: هیئت وزیران * موضوع شکایت و خواسته : ابطال تبصره 1 ماده 1 آیین‌نامه استخدامی کارکنان دهیاری‌ها با آخرین اصلاحات * شاکی دادخواستی به طرفیت هیئت وزیران به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: آیین‌نامه استخدامی کارکنان دهیاری‌ها تبصره 1 ماده 1: مدت قرارداد کار موضوع این ماده یک ساله بوده و تمدید آن در صورت رضایت از عملکرد بلامانع خواهد بود. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: وفق ماده 1 آیین‌نامه استخدامی دهیاری‌های کشور به کارگیری افراد در دهیاری‌ها بر اساس ساختار سازمانی مصوب و در چهارچوب قانون کار انجام می‌شود و از آنجائی که در ماده 7 قانون کار مشاغل دائم و موقت پیش‌بینی شده‌اند لذا حصر موقت دانستن مشاغل در دهیاری‌ها تضییق این ماده محسوب می‌شود همچنین بر اساس قوانین ناظر بر استخدام ایثارگران و تابعین آن‌ها تبدیل وضعیت ایثارگران به قرارداد دائم پیش‌بینی شده است بنابراین طرف شکایت صلاحیت تسخیری در انتخاب نوع قرارداد نداشته و در تناسب انطباق با قوانین تبدیل وضعیت ایثارگری نمی‌بایست قرارداد را طی مقرره معترض عنه حصر در موقت می‌نمود بنا به مراتب ابطال تبصره 1 ماده 1 آیین‌نامه استخدامی کارکنان دهیاری‌ها مورد تقاضاست. *در پاسخ به شکایت مذکور، معاونت حقوقی رئیس جمهور به موجب لایحه شماره 239089/53714 مورخ 1402/12/23 به‌طور خلاصه توضیح داده است که: 1. طبق دادنامه شماره (1534) مورخ 1400/6/16 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب ماده واحده قانون تاسیس دهیاری‌های خودکفا در روستاهای کشور مصوب سال 1377 دهیاری‌ها از مصادیق موسسات عمومی غیردولتی بوده و بر مبنای حکم مقرر در ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری از شمول مقررات قانون مذکور خارج هستند. ثانیا بر اساس تبصره 1 ماده واحده قانون تاسیس دهیاری‌های خودکفا در روستاهای کشور مقرر شده است که: "آیین‌نامه نحوه اداره امور و مقررات استخدامی و مالی دهیاری‌ها توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید." لذا هیئت وزیران در چهارچوب صلاحیت اعطایی به وی از ناحیه قانون‌گذار مبادرت به وضع مقرره مورد شکایت نموده است. 2 بر اساس دادنامه‌های صادره از هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری به شماره‌های980 14019970906010960مورخ 1401/12/16 و 140231390001689243 مورخ 1402/7/3: کارکنان دهیاری‌های کشور از نظر مقررات اداری و استخدامی تابع آیین‌نامه استخدامی دهیاری‌های کشور مصوب 1383/7/7 با اصلاحات بعدی و نیز مقررات قانون کار می‌باشد به موجب ماده 1 آیین‌نامه استخدامی مزبور به کارگیری افراد در دهیاری‌ها در چهارچوب قانون کار انجام می‌گردد در نتیجه طبق دادنامه‌های مزبور با توجه به شمول قانون کار بر دهیاری‌ها عملا امکان تبدیل وضعیت افراد در دهیاری‌ها به رسمی وجود ندارد.» 3 همچنانکه در دادنامه 980 14019970906010960 مورخ 1401/12/16 نیز مورد اشاره قرار گرفت، «دهیار منتخب اعضای شورای اسلامی روستا می‌باشد که معمولا برای مدت 4 سال انتخاب می‌شود ولیکن چه بسا در طول همان مدت 4 سال، انتخاب فرد دیگری توسط شورای اسلامی روستا، انتخاب شود، با تبدیل وضع دهیار به رسمی ... وی از دهیاری با مشکل روبه رو خواهد شد. 4 هر چند طبق ماده (7) قانون کار مقرر شده که قرارداد کار می‌تواند برای مدت موقت یا مدت غیرموقت منعقد شود، لکن در تبصره (2) این ماده مقرر گردیده که حتی در کارهایی که طبیعت آن‌ها جنبه مستمر دارد می‌توان در قرارداد مدت را ذکر نمود و در این صورت قرارداد دائمی نخواهد بود از این رو انعقاد قرارداد به صورت یکساله با کارکنان دهیاری‌ها مغایرتی با مفاد ماده (7) قانون کار ندارد. 5 حکم مقرر در تبصره (1) ماده (1) آیین‌نامه مورد شکایت ناظر به انعقاد قرارداد کار در بدو استخدام می‌باشد و منافاتی با احکام قانونی مقرر در قوانین ناظر بر ایثارگران از حیث تبدیل وضعیت ندارد؛ همچنان که سازمان اداری و استخدامی کشور نیز در بخشنامه‌های خود به تبدیل وضعیت افراد مزبور به قرارداد کارگری دائم تصریح نموده و هیئت استخدامی دیوان نیز طی دادنامه شماره 140231390001689243 مورخ 1402/7/3 که همین شاکی به آن‌ها اعتراض نموده این بخشنامه‌ها را قابل ابطال ندانسته است. بنا به مراتب فوق، ضمن درخواست اتخاذ تصمیم شایسته دایر بر رد شکایت مطروحه، خواهشمند است در زمان رسیدگی به موضوع در هیئت عمومی دیوان یا هیئت تخصصی ذی ربط از نماینده این معاونت جهت ارائه توضیحات لازم دعوت به عمل آید. رای هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری اولا به موجب تبصره 1 ماده واحده قانون تاسیس دهیاری‌های خودکفا در روستاهای کشور مصوب 1377 با اصلاحات بعدی مقرر شده است: «آیین‌نامه نحوه اداره امور و مقررات استخدامی و مالی دهیاری‌ها توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.» در همین راستا هیئت وزیران در ماده 1 آیین‌نامه استخدامی دهیاری‌های کشور مقرر نموده است: «به کارگیری نیروی انسانی در دهیاری‌ها بر اساس تشکیلات مصوب و در چهارچوب قانون کار انجام خواهد شد.» بنابراین وقتی که به کارگیری نیروی انسانی در چهارچوب قانون کار می‌باشد به موجب ماده 7 قانون مذکور به کارگیری می‌تواند برای مدت موقت یا مدت غیرموقت (دائم) صورت پذیرد ضمن اینکه در تبصره 2 ماده مذکور مقرر شده است: «در کارهایی که طبع آن‌ها جنبه مستمر دارد در صورتی که مدتی در قرارداد ذکر نشود قرارداد دائمی تلقی می‌شود.» بنابراین حتی در کارهایی که جنبه مستمر دارند نیز به کارگیری نیرو به موجب قانون کار می‌تواند به صورت غیردائمی هم صورت پذیرد. ثانیا مقرره مورد شکایت ناظر بر نوعی به کارگیری نیرو در دهیاری‌ها است که با توجه به شمول قانون کار بر دهیاری‌ها و پیش‌بینی به کارگیری در قانون مذکور به صورت موقت، مقرره مذکور مغایرتی با قانون کار ندارد. با عنایت به مراتب فوق تبصره 1 ماده1 آیین‌نامه استخدامی کارکنان دهیاری‌ها مصوب 1383/4/7 با اصلاحات و الحاقات بعدی مغایر قانون نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 ظرف مهلت 20 روز توسط رئیس یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. رئیس هیئت تخصصی استخدامی و دیوان عدالت اداری محمد اسماعیلی