رای شماره 2670 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: شکایت و خواسته:رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال نامه شماره 2030/14-1394/3/16 معاونت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند

شماره 9701748 – 1398/9/30 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058112670 مورخ 1398/9/12 با موضوع : « ابطال نامه شماره 2030 /14 مورخ 1394/3/16 معاون توسعه و مدیریت منابع دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی بیرجند» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1398/9/12 شماره دادنامه: 2670 شماره پرونده: 97/1748 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای سیدمهدی عقیلی موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 2030 /14-1394/3/16 معاونت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 2030/14-1394/3/16 معاونت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند را خواستار شده و به‌طور خلاصه اعلام کرده است که: "در بخشنامه مورد اعتراض تصریح شده که به دلیل مشکلات اعتباری، حداکثر سقف بازخریدی مرخصی استحقاقی منتهی به بازنشستگی کارکنان فقط به میزان 180 روز امکان‌پذیر است. لذا این بخشنامه مغایر با مواد 84 و 107 قانون مدیریت خدمات کشوری است زیرا در مواد مذکور اشاره شده که 15 روز از مرخصی کارکنان در هر سال قابل ذخیره است و پرداخت وجوه مربوط به مرخصی‌های ذخیره شده کارمند بدون هیچ‌گونه شرطی در زمان بازنشستگی پذیرفته شده است." متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است: "به: کلیه واحدهای تابعه دانشگاه موضوع: بازخرید مرخصی بازنشستگان احتراما پیرو نامه شماره 15907/11-1392/2/16 و بنا به مصوبات جلسه شورای مدیران مورخ 1393/12/2 و 1394/2/28 به اطلاع می‌رساند با توجه به مشکلات اعتباری حداکثر سقف بازخرید مرخصی استحقاقی در پایان بازنشستگی (منتهی به بازنشستگی) فقط به میزان 180 روز امکان‌پذیر خواهد بود. لذا ترتیبی اتخاذ فرمایید مراتب به نحو مقتضی به کلیه کارکنان ابلاغ تا چنانچه تا پایان بازنشستگی بیش از مدت اعلام شده ذخیره دارند با برنامه‌ریزی لازم نسبت به استفاده از مرخصی و یا استفاده از ماده 73 آیین‌نامه اداری استخدامی کارکنان غیر هیات علمی نسبت به تعیین تکلیف مرخصی خویش اقدام نمایند. بدیهی است در خصوص بازخرید مرخصی 180 روز در پایان بازنشستگی، صرفا پس از صدور حکم بازنشستگی و در صورت تامین اعتبار اقدام صورت خواهد گرفت و به هیچ عنوان بیش از مدت اعلام شده قابل بازخرید نخواهد بود. ضمنا با صدور این نامه، کلیه دستورالعمل‌های قبلی در خصوص بازخرید مرخصی پایان خدمت لغو و بلااثر اعلام می‌گردد. " در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند به موجب نامه شماره 77851/11/97-1397/9/7 توضیح داده است که: "1 - به موجب بند (الف) ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه، بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، دانشگاه‌ها الزامی به قوانین و مقررات عمومی، اداری، استخدامی، مالی و تشکیلاتی ندارند و صرفا بر اساس آیین‌نامه و مصوبات هیات امناء خود در چهارچوب مقوله فوق الاشاره اداره می‌شوند. 2- مطابق مواد 72 و 73 آیین‌نامه اداری، استخدامی کارکنان غیر هیات علمی مصوب 1390، هیات امنای دانشگاه مقرر کرده که اولا: کارمندان می‌توانند به هر میزان ذخیره مرخصی استحقاقی ذخیره شده خود پس از موافقت مسئول مربوطه استفاده کند و بازخرید مرخصی استحقاقی ذخیره شده خود پس از موافقت مسئول مربوطه استفاده کند و بازخرید مرخصی استحقاقی ذخیره شده با درخواست کارمند در طول هر دوره ده ساله خدمتی فقط برای یک بار در هر دوره و در صورت وجود اعتبار و تصویب هیات رئیسه موسسه بلامانع است. در همین راستا هیات رئیسه دانشگاه بخشنامه‌ای صادر کرده که بر اساس آن بازخرید صرفا 180 روز مرخصی استحقاقی ذخیره شده در زمان بازنشستگی را مورد تایید قرار داده است. 3- مستفاد از رای شماره 1232-1396/12/8 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بر اساس قوانین و مقررات عمومی (قانون مدیریت خدمات کشوری) شرط الزام دستگاه‌ها به بازخرید مرخصی استحقاقی ذخیره شده (هر سال 15 روز) درخواست مستخدم و عدم موافقت دستگاه با استفاده از مرخصی استحقاقی قبل از بازنشستگی است. 4- نظریه خروج موضوعی کارکنان دانشگاه‌ها از قانون مدیریت خدمات کشوری، مفاد نامه شماره 2030/14-1394/3/16 معاونت وقت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه صرفا ابلاغ مقررات جاری بوده و متضمن وضع قاعده جدید نیست و مادام که مصوبات هیات امنا و هیات رئیسه دانشگاه در مراجع ذی صلاح ابطال نگردیده، نامه معترض عنه قابلیت ابطال ندارد. 5- به موجب نامه شماره 51591/14-1394/7/29 مفاد نامه معترض عنه اصلاح شده است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/9/12 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه اولا: به موجب بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 که در ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 تکرار شده مقرر شده دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی و پژوهشی در امور اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی از شمول قوانین و مقررات عمومی خارج و صرفا بر اساس آیین‌نامه‌ها و مصوبات هیات امنا عمل می‌کنند، بنابراین استفاده از مرخصی‌های ذخیره شده یا بازخرید آن و امور مربوط به بازنشستگی به یقین از امور استخدامی است و دانشگاه‌ها در اجرای آن امور با توجه به ماده قانونی صدرالذکر الزامی به تبعیت از قوانین استخدام کشوری و مدیریت خدمات کشوری ندارند و تابع مصوبات هیات امنا هستند. ثانیا: به موجب ماده 71 آیین‌نامه اداری استخدامی و تشکیلاتی کارمندان غیر هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور مصوب اردیبهشت 1391 مقرر شده است: « کارمندان رسمی و پیمانی موسسه سالی سی روز حق مرخصی کاری با استفاده از حقوق و مزایای مربوط را دارند. حداکثر نیمی از مرخصی کارمندان در هر سال قابل ذخیره شدن است.» و ماده 73 آیین‌نامه مذکور نیز مقرر داشته: « بازخرید مرخصی استحقاقی ذخیره شده با درخواست کارمند در طول هر دوره ده ساله خدمتی، فقط برای یک بار در هر دوره و در صورت وجود اعتبار و پس از تصویب در هیات رئیسه موسسه بلامانع می‌باشد. موسسه موظف است مرخصی بازخریده شده را از مجموع ذخیره مرخصی استحقاقی کارمندان کسر نماید.» نظر به اینکه شورای مدیران دانشگاه علوم پزشکی بیرجند برخلاف آیین‌نامه مصوب هیات امناء به موجب مقرره مورد شکایت اقدام به نادیده گرفتن اختیار کارمندان به بازخرید مرخصی ذخیره شده قبل از بازنشستگی و محدود کردن امکان بازخرید مرخصی ذخیره شده در زمان بازنشستگی به حداکثر 180 روز مبادرت کرده است، بنابراین بخشنامه مذکور خارج از حدود اختیارات قانونی و مغایر با قانون به شرح پیش گفته است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود./ محمدکاظم بهرامی رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری