رای شماره‌های 853,852 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 6 8 ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان

شماره 9701882 – 1401/5/23 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه‌های 140109970905810852 و 140109970905810853 مورخ 1401/4/28 با موضوع: «بند 6 8 از ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 4/3/1397 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان در خصوص ضوابط ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان‌های پلاک جنوبی در حد مقرر در نظریه فقهای شورای نگهبان، از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه: 1401/4/28 شماره دادنامه: 853 852 شماره پرونده: 0001068 9701882 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان: آقایان عبداله نوروزی و محمدرضا محبی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 6 8 ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان گردش کار: شاکیان به موجب دادخواست‌های جداگانه ابطال بند 6 8 ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده‌اند که: "بند 6 8 طرح تفصیلی از لحاظ محتوا و ماهیت ضابطه دقیقا مطابق بند 1 1 5 طرح تفصیلی است که قبلا طی حکم 919 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردیده می‌باشد و تنها تفاوت این دو مصوبه در این است که در بند 1 1 5 ارتفاع پلاک جنوبی با معیار طول پلاک شمالی محدود می‌گردید و در بند جدید 6 8 ارتفاع پلاک جنوبی با معیار مساحت پلاک شمالی محدود می‌گردد و اتفاقا معیارها به نحوی انتخاب گردیده است که از لحاظ اجرایی عملا هیچ تفاوت چندانی نسبت به قبل ایجاد نگردیده است. لذا تمام مغایرت‌های شرعی و قانونی که منتهی به صدور حکم 919 هیات عمومی گردید عینا در مورد بند 6 8 نیز صادق می‌باشد. بند 6 8 با اصول اسلامی لاضرر و تسلیط مغایر بوده و با نظر صریح حضرت امام خمینی در تحریرالوسیله مسئله 16 از کتاب احیاء‌الموات هم مغایر می‌باشد و نظریه 96/102/2378 1396/6/7 شورای نگهبان در مورد بند 6 8 نیز عینا مصداق دارد. 1 با توجه به نظر فقهی مسلم لاضرر و لاضرار، گرفتن حق که مستلزم ضرر به حقوق مسلم مالکیت مجاورین باشد خلاف مسلم شرع مقدس می‌باشد و حکایت معروف آن هم از پیامبر عظیم‌الشان اسلام که دقیقا مصداق قرار دادن حق کسی در ملک مجاورین هم مبین غیر شرعی بودن این مسئله می‌باشد. 2 وجود مصوبه مورد نظر به نحوی باعث ضمان ید و تجاوز یک شخص به اموال شخص دیگری می‌گردد که ضمان ید هم خلاف شرع می‌باشد و از طرف دیگر خلاف مواد 301، 302 و 303 قانون مدنی در جلوگیری از تجاوز به حقوق و اموال دیگران است. 3 مطابق نظریه فقهی « الناس مسلطون علی اموالهم» هیچ کس شرعا نمی‌تواند حقوق مالکانه اشخاص دیگری را سلب نماید لذا تضییع حقوق ارتفاعی و مالکیت یک شخص حقیقی با تغییر ابعاد ملک دیگر توسط شخص حقیقی دیگر خلاف مسلم این قانون شرعی می‌باشد. لذا ابطال مصوبه از جهت مغایرت با شرع مورد درخواست می‌باشد." متن مصوبه مورد شکایت به شرح زیر است: "بر اساس مساحت ملک‌های شمالی مطابق جدول ذیل و ارتفاع تعداد طبقات پلاک جنوبی که کد ارتفاعی پایه و شکست در آن مشخص گردیده با رعایت سایر ضوابط طرح تفصیلی به عنوان بند 6 8 به ضوابط مربوطه اضافه می‌گردد: ردیف مساحت ملک‌های شمالی، مترمربع تعداد طبقات ملک جنوبی ارتفاع/متر 1 تا 250 دو طبقه روی پیلوت 10/5 2 از 250 تا 400 دو طبقه روی پیلوت 14 3 از 400 تا 500 چهار طبقه روی پیلوت 17 4 از 500 و بالاتر پنج طبقه روی پیلوت 20 تبصره1: مازاد بر جداول فوق با تاکید بر عدم سایه‌اندازی امکان ایجاد یک شکست با رعایت زاویه 45 درجه جهت تامین نور بدون احداث و با رعایت حداکثر کد ارتفاعی منطقه با رعایت سایر ضوابط در راستای تامین نور متعارف وجود دارد. تبصره2: در صورت وجود گذر در شمال پلاک معادل با عرض گذر شمالی عدد ارتفاعی متناظر به جدول فوق اضافه می‌گردد. با رعایت حداکثر کد ارتفاعی مصوب و سایر ضوابط طرح تفصیلی تبصره3: در صورتی که قطعات شمالی به صورت جنوب شرقی، غربی باشد از این بند و تبصره‌های ذیل مستثنی است و مطابق ضوابط مربوطه اقدام می‌گردد. تبصره4: در صورتی که قطعات شمالی، تفکیک غیرمجاز خلاف ضوابط مصوب انجام داده باشد و یا تفکیک فیزیکی غیرمجاز بوده و سند مالکیت شش دانگ مالک برای هر قطعه تفکیکی باشد و یا دارای آرای ماده 100 باشد در تعیین ارتفاع پلاک جنوبی تفکیک پلاک شمالی مطابق ابعاد مندرج در سند اولیه مالکیت قبل از تفکیک مشروط بر آن که از ضوابط مربوطه به کد ارتفاعی مصوب طرح بازنگری تجاوز نکند ملاک عمل است. وزارت راه و شهرسازی/ اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان دبیرخانه کمیسیون ماده 5 استان اصفهان" در خصوص ادعای مغایرت مصوبه مورد اعتراض با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/31088 1401/3/9 به شرح ذیل اعلام نظر نموده‌اند: "موضوع بند 6 8: ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوبه 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 شهر اصفهان در خصوص ضوابط ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان‌های پلاک جنوبی، در جلسه مورخ 1401/2/28 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می‌گردد: همان‌گونه که در مصوبه مشابه دیگری (نظر شماره 96/102/2378 1396/6/7) این اشکال بیان شد، با وجود اضافه شدن بعضی تغییرات، اطلاق مصوبه در مواردی که نور متعارف قطعه مالکیت شمالی با توجه به موقعیت و محل ملک مزبور از طرق دیگری تامین شود و یا ضرری که مالک قطعه جنوبی از جهت محدودیت در ساخت طبقات مجاز مطابق ضوابط آن منطقه با آن مواجه می‌شود، بیشتر یا مساوی ضرری باشد که بر فرض ساختن طبقات مزبور، متوجه مالک قطعه شمالی از جهت کمبود نور ساختمان می‌شود، خلاف موازین شرع شناخته شد." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/4/28 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/31088 1401/3/9 در رابطه با جنبه شرعی بند 6 8 ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان در خصوص ضوابط ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان‌های پلاک جنوبی اعلام کرده است که: «همانگونه که در مصوبه مشابه دیگری (نظر شماره 96/102/2378 1396/6/7) این اشکال بیان شد، با وجود اضافه شدن بعضی تغییرات، اطلاق مصوبه در مواردی که نور متعارف قطعه مالکیت شمالی با توجه به موقعیت و محل ملک مزبور، از طرق دیگری تامین شود و یا ضرری که مالک قطعه جنوبی از جهت محدودیت در ساخت طبقات مجاز مطابق ضوابط آن منطقه با آن مواجه می‌شود، بیشتر یا مساوی ضرری باشد که بر فرض ساختن طبقات مزبور، متوجه مالک قطعه شمالی از جهت کمبود نور ساختمان می‌شود، خلاف موازین شرع شناخته شد.» بنابراین با توجه به حکم مقرر در تبصره 2 ماده 84 و ماده 87 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مبنی بر لزوم تبعیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری از نظر فقهای شورای نگهبان در خصوص جنبه شرعی مقررات اجرایی، اطلاق بند 6 8 از ضوابط طرح بازنگری طرح تفصیلی شهر اصفهان مصوب 1397/4/3 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری شهر اصفهان درخصوص ضوابط ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان‌های پلاک جنوبی در حد مقرر در نظریه فقهای شورای نگهبان، خلاف شرع بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13، 84 و 87 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری