رای شماره 1269484 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال ماده 35 و تبصره 1 آن از آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ 1400/5/1

هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: ه ت/ 0200215 شماره دادنامه سیلور: 140331390001269484 تاریخ: 1403/05/30 * شاکی: آقای علی آریان نژاد * طرف شکایت: وزارت آموزش و پرورش * موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 35 و تبصره 1 آن از آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ 1400/5/10 * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش و پرورش به خواسته ابطال ماده 35 آیین‌نامه اجرایی مدارس و تبصره1 آن به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ 1400/5/10 داوطلبان آزاد برگزاری ارزشیابی داوطلبان آزاد در دوره ابتدایی به استثنای پایه ششم در داخل کشور مجاز نیست حداقل سن برای ثبت نام در ارزشیابی پایه ششم 15 سال تمام است و برای شرکت در ارزشیابی مذکور نیازی به ارائه مدارک قبولی سنوات قبل نخواهد بود در دوره اول و دوم متوسطه به ترتیب شرط حداقل 16و 17 سال خواهد بود و ارائه کارنامه قبولی پایه قبل ضروری است . تبصره1: حداقل سن برای ثبت نام در ارزشیابی داوطلبان آزاد دوره اول متوسطه (طرح جامع)، 18 سال تمام است. دارندگان کارنامه قبولی پایه ششم ابتدایی با رعایت شرط سنی فوق می‌توانند بدون ارائه مدرک قبولی پایه‌های هفتم و هشتم، در امتحانات پایان دوره اول متوسطه (جامع) به صورت داوطلب آزاد شرکت کنند . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1 به موجب بند 3 سند تحول بنیادین آموزش و پرورش گسترش و تامین همه جانبه ی عدالت آموزشی و تربیتی و توسعه و نهادینه کردن عدالت آموزشی و تربیتی در مناطق مختلف کشور با افزایش سن داوطلبان آزاد نسبت به سن متعارف موجب اجحاف درحق این افراد می‌شود . 2 با افزایش سن داوطلبان آزاد نسبت به سن متعارف عملا موجب می‌شود که دانش آموزان محروم از تحصیل نتوانند به موقع تحت پوشش تحصیلی قرار بگیرند . 3 موجب تبعیض بین دانش آموزان محروم از تحصیل و عادی شده است . * خلاصه مدافعات طرف شکایت: وزارت آموزش وپرورش پاسخی نداده است . پرونده شماره ه ت / 0200215 مبنی بر درخواست ابطال ماده (35) و تبصره (1) ذیل آن از آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ1400/5/10، در جلسه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند : رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولا: براساس ماده (14) لایحه قانونی راجع به تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش مصوب 1358/11/27 شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی: «شورای عالی آموزش و پرورش می‌تواند در حدود وظایف خود، کمیسیون‌هایی تشکیل دهد و اعضای آن‌ها را از بین استادان و متخصصان و دبیران و آموزگاران انتخاب نماید. حدود وظایف و نحوه و مدت کار و میزان حق الزحمه اعضای کمیسیون‌ها بر طبق آیین‌نامه‌ای که به تصویب شورا خواهد رسید، تعیین می‌گردد». در همین راستا، کمیسون معین تشکیل شده و مطابق مصوبه نهصد و چهل و یکمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش، اختیار تصویب برخی از مقررات به این کمیسیون واگذار شده است. بنابراین تصویب آیین‌نامه اجرایی مدارس در حدود صلاحیت و اختیار کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش می‌باشد. ثانیا: فلسفه وضع مقرره مورد شکایت، مهیا نمودن امکان تحصیل برای اشخاصی است که به هر دلیل از تحصیل بازمانده‌اند و بر چنین بنیانی، مقرره‌گذاری باید ناظر به وضعیت خاص این افراد باشد و لحاظ نمودن سن متعارف تحصیل به منظور شرکت در امتحان به صورت داوطلب آزاد، نقض غرض حق بر تحصیل اطفال و نوجوانان ایرانی خواهد بود. ضمن اینکه مصوبه مورد اعتراض، مغایرتی با قوانین استنادی شاکی ندارد . بنا به مراتب فوق، ماده (35) و تبصره (1) ذیل آن از آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 1400/5/10 در حدود اختیارات مرجع تصویب‌کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب1402/2/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری مهدی فرد محمدیان