رای شماره 1356 الی 1359 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای ملایر و تبریز در خصوص تعرفه عوارض محلی در سالهای 1394 و 1395

شماره ه /95 /1103 – 27/12/1395 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 13 56 الی 13 5 9 مورخ 17/12/1395 با موضوع : « ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای ملایر و تبریز در خصوص تعرفه عوارض محلی در سالهای 139 4 و 139 5 » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 17/12/1395 – شماره دادنامه : 1356 الی 1359 کلاسه پرونده : 95 /1103 ، 95 /1049 ، 95 /1048 ، 95 /853 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقایان 1 اسماعیل، رامین و رامتین خودکار و آقای ولی کسانقی همگی با وکالت آقای محمد فرضی 2 آقای جواد حجارزاده 3 آقای نقی صدفی کرگج موضوع شکایت و خواسته : ابطال الف ماده 6 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر ملایر در سال 139 4: ب ماده 6 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر ملایر در سال 139 5 : ج قسمت اخیر شق 6 بند الف 1 ماده 10، ماده 17 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 : د شق 1 4 بند 1 و بند 3 ماده 18 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 4 : ه مواد 18، 20 و 2 6 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 : و بند 3 ماده 23 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 : گردش کار : 1 به موجب ماده 6 تعرفه عوارض شورای اسلامی شهر ملایر در سالهای 139 4 و 139 5 ، قسمت اخیر شق 6 بند الف - 1 ماده 10، ماده 17 ، شق 1 4 بند 1 و بند 3 ماده 18 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 4 و مواد 18 ،20، بند 3 ماده 23 و ماده 2 6 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 در خصوص وضع عوارض مازاد بر تراکم، تفکیک و افراز، مشرفیت، تغییر کاربری و مازاد بر جرایم ماده 100 مقرر شده است که : الف ماده 6 تعرفه عوارض شورای اسلامی شهر ملایر در سال 139 4 : « ماده 6 : نحوه محاسبه عوارض زیربنای ساختمانهای مسکونی مازاد بر پروانه یا بدون پروانه که در کمیسیون ماده 100 منجر به صدور رای بر ابقاء بنا می‌گردد . تبصره 1 : عوارض مازاد بر پروانه یا بدون پروانه از طریق فرمول زیر محاسبه می‌گردد . K× A× P × 20 عوارض مازاد بنا 1+ [A/TXS] =K K : ضریب A : متراژ زیربنای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه T: تعداد طبقات در هر مرحله تخلف P: قیمت منطقه‌ای S: مساحت عرصه بند 1 : حداکثر مبلغ مازاد بنای محاسبه شده مربوط به تبصره 1 به ازای هر مترمربع 000 /500 /2 ریال می‌باشد . تبصر ه 2 : عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت براساس فرمولهای زیر محاسبه می‌گردد : P × A × 50 = عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت در زیر زمین P × A × 30 = عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت در همکف بند1 : حداکثر مبلغ عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت مربوط به تبصره 2 به ازای هر مترمربع 000 /500 /3 ریال می‌باشد تبصره 3 : به شهرداری ملایر اجازه داده می‌شود هنگام وصول جرایم کمیسیون ماده 100 به منظور حفظ و نگهداری فضای سبز شهر به میزان 75 /1 % جرایم کمیسیون ماده 100 و نیز جهت تجهیز آتش نشانی 5 /2 % جرایم کمیسیون ماده 100 عوارض دریافت نماید . مبالغ ( درصدهای ) تبصره 3 علاوه بر جرایم ماده 100 می‌باشد که می‌بایست توسط شهرداری وصول گردد . تبصره 4 : به شهرداری ملایر اجازه داده می‌شود املاکی که فاقد شناسنامه ساختمان بوده و در کمیسیون ماده 100 رای تخریب یا برگشت به حالت اولیه صادر شده اما در کمیسیون دوم یا کمیسیون همعرض رای ابقاء داده شده به منظور مدیریت بهینه بر ساخت و ساز و کاهش ساخت و سازهای غیرمجاز عوارض مربوطه مندرج در ماده 6 این تعرفه ( مربوط به مسکونی و عوارض مربوط به جرایم تجاری، اداری و خدماتی و غیره ) به ماخذ 5 / 1 برابر محاسبه و وصول می‌گردد . ( با رعایت بند 1 تبصره 1 و بند 1 تبصره 2 ماده 6 صفحه 19) تبصره : کلیه عوارض متعلق به جرایم کمیسیون ماده 100 براساس نرخ روز محاسبه و دریافت می‌گردد .» ب ماده 6 تعرفه عوارض شورای اسلامی شهر ملایر در سال 139 5 : « ماده 6 : نحوه محاسبه عوارض زیربنای ساختمانهای مسکونی مازاد بر پروانه یا بدون پروانه که در کمیسیون ماده 100 منجر به صدور رای بر ابقاء بنا می‌گردد . تبصره 1 : عوارض مازاد بر پروانه یا بدون پروانه از طریق فرمول زیر محاسبه می‌گردد . K× A× P × 20 عوارض مازاد بنا 1+ [A/TXS] =K K : ضریب A : متراژ زیربنای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه T: تعداد طبقات در هر مرحله تخلف P: قیمت منطقه‌ای S: مساحت عرصه بند 1 : حداکثر مبلغ عوارض مازاد بنای محاسبه شده مربوط به تبصره 1 به ازای هر مترمربع 000 /500 /2 ریال می‌باشد . تبصره 2: عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت براساس فرمولهای زیر محاسبه می‌گردد . P × A × 50 = عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت در زیر زمین P × A × 30 = عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت در همکف بند1 : حداکثر مبلغ عوارض تغییر نوع استفاده از پیلوت مربوط به تبصره 2 به ازای هر مترمربع 000 /500 /3 ریال می‌باشد . تبصره 3 : به شهرداری ملایر اجازه داده می‌شود هنگام وصول جرایم کمیسیون ماده 100 به منظور حفظ و نگهداری فضای سبز شهر به میزان 75 /1% جرایم کمیسیون ماده 100 و نیز جهت تجهیز آتش نشانی 5 /2 % جرایم کمیسیون ماده 100 عوارض دریافت نماید . ( درصدها ) تبصره 3 علاوه بر جرایم ماده 100 می‌باشد که می‌بایست توسط شهرداری وصول گردد . تبصره 4 : به شهرداری ملایر اجازه داده می‌شود املاکی که فاقد شناسنامه ساختمان بوده و در کمیسیون ماده 100 رای تخریب یا برگشت به حالت اولیه صادر شده اما در کمیسیون دوم یا کمیسیون همعرض رای ابقاء داده شده به منظور مدیریت بهینه بر ساخت و ساز و کاهش ساخت و سازهای غیرمجاز عوارض مربوطه مندرج در ماده 6 این تعرفه ( مربوط به مسکونی و عوارض مربوط به جرایم تجاری، اداری و خدماتی و غیره ) به ماخذ 5 /1 برابر محاسبه و وصول می‌گردد . ( با رعایت بند 1 تبصره 1 و بند 1 تبصره 2 ماده 6 صفحه 1 9) تبصره 5 : کلیه عوارض متعلق به جرایم کمیسیون ماده 100 براساس نرخ روز محاسبه و دریافت می‌گردد .» ج قسمت اخیر شق 6 بند الف - 1 ماده 1 0 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 : « ماده 1 0 عوارض زیربنای پروانه ساختمانی در کاربری مربوطه : ....... الف 1 عوارض مازاد بر تراکم : 6 در صورت وجود شرایط صدور پروانه برای طبقات مازاد خارج از جدول ( پیوست شماره 3 تعرفه ) و زیربنای بیش از سطح اشغال مصوب با رعایت حقوق هم جواری، اشرافیت، سایه اندازی، تامین پارکینگ و فضای باز مازاد بر تراکم آن 2 برابر علاوه بر عوارض مازاد بر تراکم ردیف مربوط محاسبه خواهد شد . ضمنا عوارض این بند فقط با ضریب 20 /1 قابل تسری و لحاظ در ماده 18 تعرفه می‌باشد .» د شق 1 - 4 بند 1 و بند 3 ماده 18 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز سال 139 4 : « ماده 1 8 عوارض ابقای اعیانی‌ها 1 مسکونی 1 – 4 شهرداری مجاز به صدور پروانه ساختمانی بدون تامین پارکینگ و فضای باز نمی‌باشد . در صورت تخلف ساختمانی بدون تامین فضای باز و ابقاء اعیانی‌های احداثی از طریق کمیسیونهای ماده 100 به ازای هر مترمربع فضای باز از بین رفته P 1 5 0 عوارض محاسبه و وصول خواهد شد . 3 عوارض کسری پارکینگ واحدهای ابقاء شده : عوارض کسری پارکینگ اعیانی‌های ابقا شده توسط آرای کمیسیونهای ماده 100 به شرح جدول ذیل محاسبه و اخذ خواهد شد . ردیف نوع کاربری رابطه عوارض 1 مسکونی P 15 × 2 × 25 2 غیر مسکونی P 20 × 2 × 25 الف ) ضرایب جداول شماره 10 و شماره 2 ماده 18 در محاسبه عوارض کسری پارکینگ به شرح جدول فوق قابل تسری نمی‌باشد . ب ) عوارض کسری پارکینگ واحدهای ابقا شده قبل از سال 1383 از سوی کمیسیونهای ماده 100 معادل (25 × 4 P) محاسبه خواهد شد . ه مواد 18 ،20 و 2 6 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5 : ماده 18 - عوارض ابقای اعیانی‌ها 1 مسکونی بناهایی که بدون اخذ پروانه ساختمانی و یا مازاد بر مجوزهای احداث صادره ساخته می‌شوند و همچنین هرگونه تبدیل و تغییراتی که نسبت به مجوزهای مربوطه صورت گرفته و مطابق آراء کمیسیونهای ماده 100 حکم ابقاء آن‌ها با تعیین جریمه یا بدون تعیین جریمه صادر شده باشد مشمول عوارض مترتب این تعرفه بوده و ضرایب عوارض آن‌ها مطابق جدول ذیل محاسبه خواهد شد . ( مرجع تشخیص سال احداث یا تبدیل اعیانی‌های مسکونی توسط هیات تشخیص شهرسازی مناطق می‌باشد که باید حداکثر ظرف مدت 10 روز نسبت به بررسی و معاینه دقیق فنی اقدام نموده و نظریه کارشناسی و قطعی خود را در پرونده ثبت نماید ) جدول شماره یک ردیف سال احداث یا تبدیل شرح نحوه محاسبه عوارض 1 قبل از سال 1383 کلیه احداثی‌ها یک برابر عوارض روز مشمول این تعرفه 2 از اول سال 1383 مطابق ضوابط و کاربری 5 /1 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه خلاف ضوابط و مطابق کاربریها 2 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه خلاف ضوابط و مطابق کاربریها 3 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه 1 – 1 مبنای احداثی‌های قبل از سال 137 4 ضوابط و مقررات طرح تفصیلی قدیم و بعد از آن طرح جامع و تفصیلی جدید می‌باشد . 1 – 2 عوارض احتسابی برای پرونده‌های تخلف ساختمانی شامل مواردی می‌شود که صرفا در کمیسیونهای ماده 100 مطرح و حکم بر ابقاء آن‌ها صادر شده است . 1 – 3 در مواردی که مالک ساختمان بعد از سال 137 4 نسبت به پروانه و سایر مجوزهای احداث صادره اقدام به تبدیل واحدهای مسکونی ناشی از افزایش واحدها و تبدیل دوبلکس و یا تغییر استفاده از یک واحد به واحدهای بیشتر نماید عوارض ارزش اضافه شده ناشی از تفکیک و افزایش تعداد واحدها نسبت به پروانه یا سایر مجوزها به ازای هر مترمربع واحد اضافه شده بزرگ تر ( پس از کسر مساحت آسانسور و راه پله ) که تا آخر سال 1393 از سوی کمیسیونهای ماده 100 رای ابقا بر آن‌ها صادر شده است P 5 و از اول سال 139 4 عوارض آن P 1 5 و برای تبدیل زیرزمین انباری مسکونی به واحد مسکونی P 5 به عنوان عوارض محاسبه خواهد شد و زیر بنای بیش از سطح اشغال مصوب با رعایت حقوق هم جواری، اشرافیت، سایه اندازی، تامین پارکینگ و فضای باز مازاد بر تراکم آن 2 برابر علاوه بر عوارض مازاد بر تراکم ردیف مربوط محاسبه خواهد شد . 1 – 4 – شهرداری مجاز به صدور پروانه ساختمانی بدون تامین پارکینگ و فضای باز نمی‌باشد . در صورت تخلف ساختمانی بدون تامین فضای باز و ابقاء اعیانی‌های احداثی از طریق کمیسیونهای ماده 100 به ازای هر متر مربع فضای باز از بین رفته P 150 عوارض محاسبه و وصول خواهد شد . 1 – 5 – عوارض مازاد بر تراکم برای اعیانی‌های مسکونی ابقاء شده که سال احداث آن‌ها قبل از سال 1374 می‌باشد، شامل نمی‌گردد . 1 – 6 – عوارض ذکر شده در بند 5 ماده 10 شامل ضرایب ماده 18 این تعرفه نیز می‌باشد و همچنین در صورتی که اضافه پیش آمدگی ( خارج از ضوابط شهرسازی ) برای استفاده‌های غیراز تجاری و خدماتی و انباری تجاری و واحدهای مسکونی اختصاص یابد و از طریق کمیسیون ماده 100 ابقاء شود عوارضی معادل عوارض قید شده در بند 5 ماده 10 با اعمال ضرایب ماده 18 به غیر از سایر عوارض مشمول خواهد بود . 2 – غیر مسکونی جاهایی که بدون اخذ پروانه ساختمانی و یا مازاد بر پروانه ساختمانی احداث و یا تبدیل به کاربریهای غیر از مجوزهای صادره می‌شوند و متعاقبا توسط کمیسیونهای ماده 100 حکم ابقاء با تعیین جریمه یا بدون تعیین جریمه آن صادر می‌گردد . عوارض آن‌ها برابر جدول ذیل خواهد بود . ( مرجع تشخیص سال احداث یا تبدیل اعیانی‌ها به غیرمسکونی توسط هیات تشخیص شهرسازی مناطق می‌باشد که باید حداکثر ظرف مدت 10 روز نسبت به بررسی و معاینه دقیق فنی اقدام نموده و نظریه کارشناسی و قطعی خود را در پرونده ثبت نمایند .) جدول شماره دو ردیف نوع کاربری رابطه عوارض 1 مطابق ضوابط و مطابق کاربری 5 /1 برابر عوارض پروانه روز مشمول این تعرفه 2 خلاف ضوابط و مطابق کاربری 30 % ارزش تقویم روز و 2 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه 3 خلاف ضوابط و مطابق کاربری 20 % ارزش تقویم روز و 3 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه 2 – 1 – در صورت افزایش عرض دهنه و ارتفاع واحدهای غیرمسکونی به جزء کاربریهای فرهنگی، آموزشی، بهداشتی درمانی، ورزشی، توریستی – تفریحی و صدور رای ابقاء از سوی کمیسیونهای ماده 100 عوارض آن‌ها 20 درصد ارزش اضافه شده تقویم روز محاسبه و اخذ می‌شود . 2 – 2 – در صورت احداث و توسعه بالکن داخل مغازه و یا افزایش سطح بالکن به بیش از نصف مساحت مغازه، 20 درصد ارزش اضافه شده تقویم روز به عنوان عوارض پس از ابقاء قابل محاسبه می‌باشد . 2 – 3 – عوارض زیربنای غیرمسکونی در کاربری مربوطه براساس ماده (10) همین تعرفه با اعمال ضرایب جدول شماره 2 این ماده محاسبه و وصول خواهد شد . 2 – 4 – در صورتی که قسمتی از عوارض قبلا به صورت پیش پرداخت از سوی ذینفع پرداخت شده باشد در موقع تسویه حساب تا سه ماه از زمان واریزی بدون افزایش و پس از سپری شدن سه ماه عوارض به روز محاسبه و مبالغ واریزی ذینفع به صورت تناسب مستقیم کارسازی خواهد شد . 2 – 5 – در صورتی که آراء کمیسیون ماده 100 دایر بر ابقای اعیانی تجاری، خدماتی و بالکن داخل مغازه براساس ارزش معاملاتی ساختمان ( موضوع جدول شماره سه و رابطه بالای جدول این ماده ) صادر شده باشد عوارض آن براساس 35 % ارزش تقویم روز محاسبه و عمل خواهد شد و برای مساحت مشاعات و سرویس بهداشتی در حیاط و بالکن‌های رو باز واحدهای تجاری – خدماتی عوارض مندرج در بند ( ج ) ماده 10 همین تعرفه با اعمال ضرایب جدول شماره 2 ماده 18 اقدام خواهد شد . 2 – 6 - در صورت احداث بالکن رو پوشیده به شارع خلاف ضوابط شهرسازی در کاربریهای مسکونی و غیرمسکونی و بدون پروانه، یا مازاد بر پروانه ساختمانی و ابقاء از سوی کمیسیون ماده 100 نحوه محاسبه عوارض آن به ازای هر متر مربع P 6 0 خواهد بود . ( ضمنا بالکن‌های مطابق ضوابط شهرسازی برابر ماده 17 این تعرفه عوارض مربوط با اعمال ضرایب جدول همین ماده محاسبه می‌گردد ( رابطه تعیین ارزش معاملاتی اعیانی برای اعمال جرایم ماده 100 . P ( ارزش روز ) + ارزش معاملاتی ساختمان طبق جدول ذیل = ارزش معاملاتی اعیانی‌ها جدول شماره 3 ردیف شرح ارزش معاملاتی اعیانی‌ها برای هر متر مربع ( ریال ) الف – انواع ساختمان – اسکلت اعیانی 1 اسکلت بتونی با هرنوع سقف تا 5 طبقه سازه‌ای – هر مترمربع 400000 2 اسکلت بتونی با هرنوع سقف بیش از 5 طبقه سازه‌ای – هر مترمربع 500000 3 اسکلت فلزی با هرنوع سقف تا 5 طبقه سازه‌ای هر مترمربع 360000 4 اسکلت فلزی با هرنوع سقف بیش از 5 طبقه سازه‌ای – هر مترمربع 460000 5 اسکلت مختلط بنائی با ستونهای فلزی یا بتونی که معمولا در وسط ساختمان اجرا می‌شود 330000 6 اسکلت آجر ( سقف فلزی ) 200000 7 اسکلت مخلوط ( خشت و گل و سنگ و چوب ) 130000 8 اسکلت آجری ( فقط سقف چوبی ) 160000 ردیف شرح ارزش معاملاتی اعیانی‌ها برای هر متر مربع ( ریال ) 9 ساختمان تمام صنعتی ( پیش ساخته شده از چوبهای صنعتی و اشباع شده ) 480000 ب – انبارها با دهنه بیش از 4 مترطول 1 اسکلت آجری یا بتونی یا سنگی با هر نوع سقف 200000 2 اسکلت فلزی یا سوله پیش ساخته با هر نوع سقف 200000 3 اسکلت نیمه فلزی یا نیمه بتونی پیش ساخته با هر نوع سقف 24000 ج – سالنها با توقفگاه‌ها 1 با مصالح بنایی سنگ – آجر – بلوک - سیمانی 240000 2 اسکلت فلزی با ستونهای بتون آرمه یا فلزی 310000 3 اسکلت نیمه فلزی یا نیمه بتونی 250000 4 گلخانه با هر نوع مصالح و هر نوع سقف 60000 د – آشیانه‌ها و سایه بانها 1 با پایه‌های چوبی و مصالح بنایی با هر نوع سقف 76000 2 با پایه‌های فلزی یا بتون آرمه با هر نوع سقف 100000 ه - تاسیسات 1 دستگاه‌های حرارتی مرکزی شوفاژ - سانترال 17000 2 تهویه مطبوع ( گرمایش و خنک‌کننده ) 30000 3 آسانسور برای هر مترمربع 70000 و – سایر موارد 1 انواع مخازن اعم از زیرزمینی – هوایی از 6 متر مکعب بالاتر 50000 2 سکوها و باراندازها هر مترمربع 60000 3 دیوارکشی یا حصارکشی با هر نوع مصالح 50000 2 – 7 در صورتی که واحدهای تجاری و خدماتی مجاز بدون دریافت مجوز اقدام به تجدید بنا یا تعویض سقف نمایند و سپس از سوی کمیسیونهای ماده 100 حکم به ابقاء آن‌ها صادر شود عوارض آن سه برابر عوارض مندرج در بند ( ج ) ماده 10 همین تعرفه محاسبه و اخذ خواهد شد . 2 8 در صورت تبدیل انباری تجاری مجاز به تجاری و ابقاء آن در کمیسیونهای ماده 100 ،20 درصد ارزش اضافه شده تقویم روز به عنوان عوارض قابل احتساب و اخذ می‌باشد . 2 9 در صورت تفکیک اعیانی غیرمسکونی 1 5 درصد ارزش اضافه شده تقویم روز حاصل از تفکیک به عنوان عوارض پس از ابقاء قابل وصول می‌باشد . ( با کسر مشترکات ) 2 – 1 0 عوارض مازاد بر تراکم زیربنای تجاری و خدماتی و انباری تجاری براساس بند ( الف 1 ) ماده 10 و مطابق ضرایب جدول ردیف 2 همین ماده محاسبه و وصول خواهد شد . 2 - 11 عوارض مازاد بر تراکم برای اعیانی‌های غیر مسکونی ابقاء شده که سال احداث آن‌ها قبل از سال 137 4 می‌باشد شامل نمی‌گردد . 2 12 فضاهای بازی که به صورت غیر مسکونی جهت بعضی مشاغل از جمله سنگ فروشی و آهن فروشی استفاده می‌شود و از سوی کمیسیونهای ماده 100 حکم به ابقاء آن‌ها صادر می‌گردد عوارض آن به ازای هر مترمربع عرصه مورد استفاده ماهانه 10 درصد P بدون حق تبدیل به اعیانی تعیین می‌گردد . توضیح اینکه اخذ عوارض فوق صرفا برای بهره برداری از کاربری فوق بوده و هیچ حقی در مورد تغییر کاربری ایجاد نخواهد کرد . کلیه اقدامات شهرداری براساس کاربری مصوب طرح تفصیلی صورت خواهد گرفت و در صورت درخواست پروانه ساختمانی احداث برابر کاربری مصوب و یا تغییر کاربری با اخذ عوارض قانونی خواهد بود . 3 عوارض کسری پارکینگ واحدهای ابقاء شده : عوارض کسری پارکینگ اعیانی‌های ابقاء شده توسط آرای کمیسیونهای ماده 100 به شرح جدول ذیل محاسبه و اخذ خواهد شد . جدول شماره 4 ردیف نوع کاربری رابطه عوارض 1 مسکونی P 15 × 2 × 25 2 غیر مسکونی P 20 × 2 × 25 الف ) ضرایب جداول شماره 10 و شماره 2 ماده 18 در محاسبه عوارض کسری پارکینگ به شرح جدول فوق قابل تسری نمی‌باشد . ب ) عوارض کسری پارکینگ واحدهای ابقا شده قبل از سال 1383 از سوی کمیسیونهای ماده 100 معادل (P 4 × 25) محاسبه خواهد شد .» ماده2 0 عوارض تفکیک عرصه و افراز 1 به استناد تبصره 3 اصلاح ماده 101 قانون شهرداریها عوارض تفکیک و افراز و سهم خدمات عمومی و سرانه شوارع عرصه‌ها به شرح زیر تعیین می‌گردد . الف عوارض تفکیک عرصه‌های تا 5 00 مترمربع سه برابر ارزش معاملاتی اراضی برای هر مترمربع خواهد بود . ضمنا در موقع الحاق عوارض تفکیک فقط برای اندازه الحاقی محاسبه خواهد شد . ب در عرصه‌های بیشتر از 5 00 مترمربع برابر جدول ذیل سهم خدمات عمومی و شوارع از عرصه به شهرداری اختصاص خواهد یافت . ضمنا در مواردی که امکان تامین انواع سرانه، شوارع و معابر از زمین مورد تفکیک و افراز میسر نباشد، شهرداری می‌تواند معادل قیمت آن را به نرخ کارشناسی دریافت نماید . ردیف درصد سهم شوارع تامین شده در محل (X) درصد سهم خدمات عمومی ردیف درصد سهم شوارع تامین شده در محل (X) درصد سهم خدمات عمومی 1 X □ 25 7 8 14 □ X □ 12 14 2 25 □ X □ 23 8 9 12 □ X □ 10 15 3 23 □ X □ 21 9 10 10 □ X □ 8 16 4 21 □ X □ 20 10 11 8 □ X □ 6 17 5 20 □ X □ 18 11 12 6 □ X □ 4 18 6 18 □ X □ 16 12 13 4 □ X □ 2 19 7 16 □ X □ 14 13 14 2 □ X □ 0 20 2 در ارتباط با عوارض کسری مساحت، مواقعی که بدون در نظر گرفتن ضوابط و مقررات شهرسازی کمتر از حد نصاب تفکیک طرح جامع و تفصیلی، تفکیک یا قطعه‌بندی شده و منجر به صدور سند گردد یا در مورد کاهش مساحت 20 % آخرین قطعه برابر ضوابط طرح تفصیلی به شرح بندهای ذیل عوارض کسری مساحت محاسبه خواهد شد . الف تفکیک‌هایی که قبل از سال 137 4 ( سال تصویب طرح جامع جدید ) انجام یافته معادل یک برابر ارزش معاملاتی اراضی روز به عنوان عوارض کسری مساحت از حد نصاب محاسبه خواهد شد . ب تفکیک‌هایی که از اول سال 137 4 ( سال تصویب طرح جامع جدید ) انجام گرفته عوارض کسری مساحت معادل 2 برابر ارزش معاملاتی اراضی با آخرین ارزش معاملاتی اراضی روز محاسبه خواهد شد . تبصره 1 : صدور سند به اراضی کمتر از حد نصاب تفکیک از طریق اداره ثبت مانع وصول عوارض تفکیک و کسری مساحت نخواهد بود . تبصره 2 : در ارتباط با تقاضای تفکیک در کلیه کاربریهای شهری رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی الزامی است . تبصره 3 : اسناد مالکیتی که بدون استعلام از شهرداری از طریق اداره ثبت اسناد و املاک صادر شده و می‌شوند در صورتی که قبلا عوارض تفکیک و سهم شهرداری را پرداخت نکرده باشند مشمول پرداخت سهم و عوارض مندرج در این ماده می‌باشند . تبصره 4 : حداقل ارزش معاملاتی اراضی قابل احتساب در این ماده کمتر از 5 0000 ریال نخواهد بود . 3 چنانچه ملکی به دو یا چند قطعه بر اثر عبور خیابان، عبور لوله‌های آبرسانی و گاز و همچنین با عبور دکلها و تیرهای برق و مانند آن‌ها با حفظ کاربری تقسیم گردد تفکیک قهری تلقی و عوارضی ندارد . 4 عوارض تفکیک اراضی مشجر و مزروعی که به صورت وضع موجود حفظ خواهند شد با در نظر گرفتن ضوابط و مقررات شهرسازی و قانون حفظ و گسترش فضای سبز از نظر تفکیک حد نصاب متراژ معادل یک برابر ارزش معاملاتی عرصه محاسبه و وصول خواهد شد .» ماده 2 6 عوارض ناشی از تغییر یا تثبیت کاربری در راستای اجرای مفاد بند الف ماده 17 4 قانون برنامه پنجم 1 با در نظر گرفتن ارزش اضافه شده ناشی از تغییر کاربری صورت گرفته در طرح تفصیلی جدید و یا سایر طرحها و مصوبات برای املاک فاقد اعیانی یا دارای اعیانی عوارض تغییر کاربری برابر جدول و بند و تبصره‌های ذیل و در زمان صدور گواهی‌های معامله، عدم خلاف، پایانکار، پروانه ساختمانی و سایر مجوزهای احداث قابل اخذ خواهد بود . جدول نحوه محاسبه عوارض ناشی از تغییر کاربری به غیر تجاری با اعمال تمام بندهای این ماده تا 5 00 مترمربع از عرصه ردیف سابقه نوع زمین یا نوع سند کاربری قبلی کاربری فعلی بر اساس طرح تفصیلی جدید تصویب به ازای هر مترمربع 1 عمومی و یا بایر مسکونی عمومی یا خیلی کم مسکونی 10 2 مزروعی – باغ عمومی یا خیلی کم مسکونی 30 3 مزروعی – باغ فضای سبز مسکونی 35 4 مسکونی مسکونی تراکم کم مسکونی تراکم متوسط 5 5 مزروعی – باغ فضای سبز یا خیلی کم غیر مسکونی ( عموم ) 13 6 مزروعی – باغ فضای سبز یا خیلی کم کارگاهی 32 7 بایر مسکونی - کارگاهی کارگاهی مسکونی 16 8 بایر مسکونی فضای سبز کارگاهی 13 9 بایر مسکونی عمومی کارگاهی 7 10 مزروعی – باغ کارگاهی مسکونی 26 11 مزروعی – باغ عمومی کارگاهی 20 12 مزروعی – باغ عمومی – فضای سبز توریستی تفریحی 7 13 بایر مسکونی عمومی – فضای سبز توریستی تفریحی 3 14 مزروعی – باغ عمومی عمومی 3 1 – 1 در صورتی که ملکی قبل از سال 13 5 8 دارای کاربری مسکونی بوده و بعدا به دلیل نیاز ارگانها و شهرداری و یا طبق طرح‌های موضعی مصوب به کاربریهای عمومی تبدیل شده و مجددا بدون انجام معامله در طرح تفصیلی جدید به کاربری اولیه قبل از سال 13 5 8 بر می‌گردند این امر تبدیل کاربری ملک به حالت اولیه محسوب و عوارض موضوع این ماده شامل آن‌ها نمی‌گردد . 1 – 2 در صورتی که وضع موجود عرصه با مساحت 5 00 مترمربع و کمتر باشد به شرط داشتن اسناد مجزای ششدانگ مشمول عوارض جدول این ماده خواهد بود و مازاد بر 5 00 مترمربع تا 1000 مترمربع P 5 0 و از 1001 مترمربع به بالا P 4 0 و به صورت پلکانی محاسبه خواهد شد ( به استثناء کاربریهای عمومی شامل ورزشی، بهداشتی و درمانی، پارکینگ، فرهنگی و اجتماعی، توریستی و تفریحی که عوارض آن برای مازاد بر 5 00 مترمربع 5 /1 برابر ردیف مربوطه جدول خواهد بود ) 1 3 آن دسته از املاکی که بدون مراجعه به شهرداری برای آن‌ها از طریق اداره ثبت اسناد و املاک سند صادر و تغییر کاربری در آن املاک صورت گرفته باشد مشمول عوارض این ماده خواهد بود . 1 – 4 - برابر بند ( د ) ماده 1 آیین‌نامه قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب سال 1389 ،باغ به محلی اطلاق می‌شود که حداقل یکی از مشخصات ذیل را داشته باشد . الف ) سند مالکیت و یا سند مادر قبل از تفکیک به عنوان باغ، باغچه، زمین مشجر و باغ عمارت ب ) سابقه رای دایر باغ، دایر باغچه، دایر مشجر از کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری ج ) محل‌هایی که در حریم شهر توسط وزارت کشاورزی باغ شناخته شده‌اند . د ) محل‌هایی که به تشخیص کمیسیون ماده 7 آیین‌نامه قانون حفظ وگسترش باغ شناخته می‌شوند . 1 5 سندهایی با عنوان خانه باغچه که مساحت آن کمتر از 5 00 مترمربع باشد به عنوان خانه تلقی شده و مشمول ردیف مسکونی در جدول فوق خواهد بود ولی برای خانه باغچه‌هایی با مساحت 5 00 مترمربع و بیشتر مطابق ردیف یک بند ( د ) ماده 1 آیین‌نامه قانون حفظ و گسترش از طریق کمیسیون ماده 7 همان آیین‌نامه اقدام می‌گردد . 2 عوارض تغییر و تثبیت کاربری عرصه به تجاری : الف عوارض تغییر عرصه مسکونی به تجاری و خدماتی معادل 30 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی محاسبه خواهد شد . ب عوارض تغییر کاربری عرصه فضای سبز زراعی و یا باغات به تجاری و خدماتی معادل 4 0درصد ارزش روز تجاری و خدماتی عرصه محاسبه خواهد شد . ج عوارض تغییر کاربری عرصه از سایر کاربریهای کم ارزش تر از کاربری مسکونی به تجاری و خدماتی معادل 3 5 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی عرصه خواهد شد . 2 - 1 در مورد املاکی که عوارض تغییر کاربری آن برابر بند 2 برای عرصه محاسبه و وصول خواهد شد و ملک دارای اعیانی می‌باشد در صورت درخواست تبدیل اعیانی به استفاده غیر مسکونی مطابق کاربری، عوارض آن تا تراکم 120 % برابر بند ( ج ) ماده 10 و برای بیش از 120 % یاد شده، عوارضی بر مبنای 35 % قیمت تقویم روز محاسبه و وصول خواهد شد . 2 – 2 املاکی که در وضع موجود دارای اعیانی تجاری و کارگاهی مجاز می‌باشند و کاربری عرصه آن به تجاری و یا کارگاهی تغییر یافته است در حد اعیانی تجاری و کارگاهی موجود شامل عوارض تغییر کاربری نمی‌باشد . 3 در صورتی که در سنوات گذشته از ملکی عوارض ورود به محدوده دریافت و اعیانی آن‌ها تعیین تکلیف شده باشد و مطابق طرح تفصیلی جدید در آن ملک تغییر و یا تثبیت کاربری صورت گیرد، صرفا 30 % عوارض موضوع همین ماده محاسبه و وصول خواهد شد . 4 اگر مالک از پرداخت عوارض این ماده خودداری نموده و درخواست تبدیل کاربری جدید به کاربری قبلی را داشته باشد با تسلیم تقاضای کتبی و سپردن تعهد محضری مبنی بر سلب ایراد و اعتراض بعدی از خود، مراتب از سوی شهرداری به کمیسیون ماده 5 جهت اعاده به کاربری قبلی ارجاع خواهد شد . 5 در صورتی که اعیانی‌های احداثی در کاربریهای غیرمربوطه در داخل محدوده و حریم شهر از طریق کمیسیونهای ماده 100 ابقاء شوند عوارض عرصه آن با مد نظر قرار دادن کاربری مصوب و ابقاء شده براساس این ماده اخذ خواهد شد .» و بند 3 ماده 23 تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز در سال 139 5: « ماده23 عوارض مشرفیت و ارزش اضافه شده کلیه املاک واقع در معابر شهر که با خرید و یا با تملک به مالکیت شهرداری در می‌آیند شهرداری حق تصرف و احداث دیوار به منظور ممانعت از ورود اشخاص را داشته و هیچ شهروندی حق بهره برداری از آن را بدون مجوز شهرداری ندارد بنابراین تا زمانی که مالکین همجوار چنین املاک از شهرداری اجازه نگرفته‌اند حق ایجاد درب به این املاک را ندارند هر چند که این املاک به خیابان مشرف شده باشند مگر اینکه حق ارتفاق داشته که مستلزم پرداخت حق مشرفیت خواهد بود . عوارض مشرفیت : عوارض مشرفیت برای کلیه اراضی و املاکی که بر اثر اجرای طرحهای مصوب شهری در بر خیابانهای احداثی جدید واقع شوند در زمان نقل و انتقال، صدور گواهی عدم خلاف، اصلاح سند، پایانکار ساختمانی، تفکیک و پروانه ساختمانی محاسبه خواهد شد . 3 عوارض مشرفیت مساحت باقی مانده تمامی املاک واقع در مسیرهایی که قبل از سال 1383 اجرا شده‌اند معادل 3 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز محاسبه خواهد شد .» 2 آقای محمد فرضی به وکالت از آقایان اسماعیل، رامین و رامتین خودکار و ولی کسانقی و آقایان جواد مجاززاده و نقی صدفی کرگج اصالتا به موجب دادخواستهایی اعلام کرده‌اند که در تصویب این مصوبات مفاد آرای متعدد هیات عمومی از جمله آرای شماره 3 54 الی 358 – 14/11/1380 ، 418 – 9/4/1387 ، 218 – 9/4/1387 ، 770 – 2/11/1391 و 35 – 25/3/1394 رعایت نشده است . متن آرای هیات عمومی بدین شرح است : الف رای شماره 3 54 الی 3 5 8 مورخ 1/11/1380 هیات عمومی : « نظر به این که وضع قاعده آمره در باب اخذ هرگونه وجه از جمله عوارض شهرداری و جرایم تخلفات ساختمانی به قوه مقننه اختصاص دارد و قانون‌گذار در زمینه مرجع تعیین عوارض مذکور و کیفیت احتساب جرایم تخلفات ساختمانی و وصول آن‌ها تعیین تکلیف کرده است، بنابراین مفاد بخشنامه شماره 79013831 /80 مورخ 25/7/1379 که متضمن وضع قاعده آمره در خصوص وصول عوارض زیربنا، پذیره، اضافه تراکم و تغییرکاربری علاوه بر جرایم تخلفات ساختمانی می‌باشد . خارج از حدود اختیارات قانونی معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران تشخیص داده می‌شود و بخشنامه مزبور مستندا به قسمت دوم ماده 2 5 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌گردد . » ب رای شماره 218 مورخ 9/4/1387 هیات عمومی : « طبق ماده 101 قانون شهرداری و ماده 1 54 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور وظیفه تفکیک و افراز اراضی واقع در محدوده شهرها و حریم آن‌ها با رعایت طرحهای جامع، تفصیلی یا هادی و سایر ضوابط مربوط به شهرسازی و نقشه مورد تایید و تصویب شهرداری محل، به عهده ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و مراجع ذیصلاح دادگستری محل وقوع ملک محول شده است و در صورت عدم اظهارنظر کتبی شهرداری نسبت به نقشه تفکیک و افراز در مهلت قانونی مراجع مذکور نسبت به افراز و تفکیک ملک راسا اقدام می‌نماید . نظر به قسمت اول قانون موسوم به تجمیع عوارض مصوب 1381 مبنی بر حصر جواز اخذ هرگونه وجه از تولید‌کنندگان و وارد‌کنندگان کالا و ارائه‌دهندگان خدمات از تاریخ 1/1/1382 براساس مقررات قانون مزبور و تجویز و برقراری عوارض محلی جدید و یا افزایش نرخ عوارض محلی به شرح تبصره یک ماده 5 قانون فوق الذکر و اینکه حکم مقرر در بند 2 6 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 137 5 نیز مفید وظایف و اختیارات شورای اسلامی شهر در زمینه تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمانهای وابسته به آن با رعایت آیین‌نامه مالی و معاملات شهرداریها است، مصوبات شورای اسلامی شهر شیراز که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته، چه از حیث اختصاص قسمتی از املاک متقاضیان تفکیک و افراز به شهرداری به‌طور رایگان و چه از لحاظ وصول مبلغی معادل آن به عنوان هزینه خدمات تفکیک و افراز و همچنین دریافت وجوه مندرج در مصوبات معترض عنه به منظور صدور پروانه احداث بنای مجاز خلاف اصل تسلیط و اعتبار مالکیت مشروع و مغایر هدف و احکام مقنن در خصوص مورد است، بنابراین به استناد قسمت دوم اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده یک و بند یک ماده 19 و ماده 4 2 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 138 5 مصوبات مورد اعتراض ابطال می‌گردند . ج رای شماره 770 مورخ 2/11/1391 هیات عمومی : با توجه به این که قانون‌گذار در خصوص عدم رعایت پارکینگ یا کسری آن به شرح تبصره 5 ماده 100 قانون شهرداری اصلاحی سال 13 5 8، تعیین تکلیف کرده است و در بند ( و ) رای شماره 1 4 81و 1 4 8 0 ، 1479 ، 1 4 78، 1 4 77 مورخ 12/12/1386 ،هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مورد مشابه با لحاظ حکم قانونی مذکور مصوبه مربوط مبنی بر اخذ عوارض به لحاظ کسری پارکینگ یا عدم تامین آن را ابطال کرده است، بنابراین با لحاظ قانون فوق الذکر و تبعیت از استدلال مصرح در رای یاد شده، آن قست از مصوبه مورخ 4/11/1388 شورای اسلامی شهر بوشهر موضوع وضع عوارض و تعرفه‌های منابع درآمدی شهرداری بوشهر در سال 1389 در تجویز اخذ عوارض بابت حذف یا کسر پارکینگ خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص داده می‌شود و به استناد بند 1 ماده 19 و ماده 4 2 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود .» د رای شماره 3 5 0 مورخ 25/3/1394 هیات عمومی : « مطابق بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی مصوب سال 13 5 3 ،طرح تفصیلی عبارت از طرحی است که براساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر، نحوه استفاده از زمینهای شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آن‌ها تعیین می‌شود و براساس ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب سال 13 5 1 ،بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به کمیسیونی خاص محول شده است و از طرفی وظایف شورای اسلامی شهر در ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 137 5 با اصلاحات بعدی تعیین شده است . نظر به این که تغییر کاربری از جمله وظایف قانونی شورای اسلامی نمی‌باشد به طریق اولی نمی‌تواند در این خصوص وضع قاعده نماید، بنابراین بندهای 11 و 12 و تبصره 7 ماده 20 مصوبه شورای اسلامی شهر رامیان که برای تغییر کاربری مبادرت به وضع عوارض کرده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار مرجع وضع تشخیص داده می‌شود و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . » 4 رئیس دیوان عدالت اداری در اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 موضوع را به هیات عمومی ارجاع می‌کند . در اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از شورای اسلامی شهرهای ملایر و تبریز خواسته شد نمایندگان خود را به جلسه هیات عمومی معرفی کنند . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 17/12/1395 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان و نیز حضور نماینده شورای اسلامی شهر ملایر تشکیل شد . علی رغم دعوت از نماینده شورای اسلامی شهر تبریز برای معرفی نماینده جهت شرکت در جلسه و ادای توضیحات، نماینده‌ای از سوی شورای اسلامی شهر تبریز به هیات عمومی معرفی نشد . هیات عمومی پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی مطابق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ،مقرر شده است که : « چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است . هرگاه مراجع مربوط، مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت، بدون رعایت مفاد ماده 83 قانون مذکور و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب‌کننده در هیات عمومی مطرح می‌نماید .» نظر به اینکه در آراء شماره 3 54 الی 3 5 8 – 1/11/1380 ، 218 – 9/4/1387 ، 770 – 2/11/1391 و 350 – 25/3/1394 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای مختلف درخصوص عوارض زیربنا، پذیره، اضافه تراکم، تغییر کاربری علاوه بر جرایم تخلفات ساختمانی، اختصاص قسمتی از املاک متقاضیان تفکیک و افراز به شهرداری به‌طور رایگان و یا وصول مبلغی معادل آن به عنوان هزینه خدمات تفکیک و افراز، عوارض حذف یا کسری پارکینگ و عوارض تغییر کاربری به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات ابطال شده است و شورای اسلامی شهر ملایر در تصویب ماده 6 تعرفه عوارض محلی سالهای 139 4 و 139 5 در مورد زیربنای ساختمانهای مسکونی مازاد بر پروانه یا بدون پروانه که در کمیسیون ماده 100 منجر به صدور رای بر ابقاء بنا می‌گردد و شورای اسلامی شهر تبریز در تصویب قسمت اخیر شق 6 بند الف 1 ماده 10، ماده 17، شق 1 4 بند 1 و بند 3 ماده 18 تعرفه عوارض محلی سال 139 4 و مواد 18 ، 20 ، بند 3 ماده 23 و ماده 2 6 تعرفه عوارض محلی سال 139 5 در مورد زیربنای پروانه ساختمانی ( عوارض مازاد بر تراکم ) ، ابقای اعیانی‌ها، تفکیک عرصه و افراز ناشی از تغییر یا تثبیت کاربری و مشرفیت و ارزش اضافه شده وضع عوارض کرده است، بنابراین موارد اخیرالذکر از مصوبات یاد شده شوراهای اسلامی ملایر و تبریز به لحاظ مغایرت با مفاد آراء هیات عمومی با استناد به بند 1 ماده 12 و مواد 92 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی