رای شماره 2334656 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری با موضوع: رد شکایت ابطال تبصره ماده 6 بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و همچنین دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مصوب 1370/4/8

هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی * شماره پرونده: ه ت 0200194 شماره دادنامه سیلور: 140231390002334656 - تاریخ: 1402/09/08 * شاکی: آقای امید یاهو * طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی *موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ماده 6 بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و همچنین دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مصوب 1370/4/8 * شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال تبصره ماده 6 بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و همچنین دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مصوب 1370/4/8 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی به استناد ماده 41 قانون تامین اجتماعی حق بیمه موضوع ماده 28 قانون مزبور در مورد کارکنان شاغل در قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور به شرح زیر تعیین می‌گردد: ..... ماده 6 قراردادهای طرح عمرانی موضوع مصوبات 129 و 143 شورای عالی تامین اجتماعی و همچنین قراردادهایی که بعدا مشمول مصوبات مذکور قرار گرفته‌اند از شمول این تصویب نامه مستثنی و کماکان تابع مقررات مربوطه خواهند بود. تبصره: درصد حق بیمه مقطوع پیمانکاران و مهندسین مشاور طرف قرارداد با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یک درصد کمتر از درصدهای قید شده در مواد 1 و 2 فوق تعیین می‌گردد و از نظر ارسال لیست و پرداخت حق بیمه نیز می‌بایستی طبق مصوبات 129 و 143 شورای عالی تامین اجتماعی عمل گردد. دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مورخ 1370/4/8 پیرو بخشنامه 149 درآمد و در رابطه با تبصره ماده 6 تصویب نامه مورخ 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و با توجه به موافقت‌نامه مورخ 1368/11/1 این سازمان و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در مورد حق بیمه قراردادهای فی مابین بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و پیمانکاران و مهندسین مشاور و همچنین قراردادهایی که بنیاد مذکور به عنوان پیمانکار با مهندس مشاور اقدام به انعقاد آن با وزارتخانه‌ها، موسسات و دستگاه‌های اجرایی می‌نماید به شرح زیر مقرر می‌دارد: الف: حق بیمه پیمانکاران و مهندسین مشاور طرف قرارداد با بنیاد مسکن 1 درصد حق بیمه قراردادهایی که بنیاد مذکور از تاریخ 1370/1/24 به بعد با پیمانکاران و مهندسین مشاور منعقد می‌نماید به شرح موادی که در تصویب نامه فوق الذکر و با توجه به تبصره ماده 6 آن مقطوعا به ماخذ چهارده درصد (14 %) ناخالص بهاء کل کارکرد برای قراردادهای موضوع ماده 1 تصویب نامه و به ماخذ شش درصد (6 %) ناخالص بهاء کل کارکرد برای قراردادهای موضوع ماده 2 تصویب نامه به اضافه حق بیمه بیکاری (معادل 9/1 حق بیمه متعلقه) تعیین و وصول می‌گردد. 2 با توجه به قسمت آخر تبصره 6 تصویب نامه شورای عالی تامین اجتماعی مبنی بر این که در مورد نحوه ارسال لیست و پرداخت حق بیمه پیمانکاران و مهندسین مشاور طرف قرارداد با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بایستی طبق مصوبات 129 و 143 شورای عالی تامین اجتماعی عمل گردد و همچنین به استناد بند 4 موافقت‌نامه فوق الذکر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی موظف است به محض انعقاد قرارداد یک نسخه از آن را به شعب این سازمان واقع در محل اجرای قرارداد ارسال و صورت مزد کارکنان پیمانکاران و مهندسین مشاور شاغل در پیمان را از نظر صحت مشخصات، تعداد و میزان دستمزد آنان جهت ارائه به سازمان مورد تایید قرار دهد. 3 بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به استناد بند 5 موافقت‌نامه مکلف است حق بیمه و بیمه بیکاری مربوطه را با توجه به شرایط هر قرارداد به ماخذ مندرج در بند یک فوق به هنگام پرداخت هر یک از صورت وضعیت‌های کارکرد پیمانکاران و صورت حساب‌های مهندسین مشاور کسر و تامین و به حساب شعبه ذی ربط واریز نمایند. در هر حال پرداخت آخرین صورت وضعیت پیمانکار و صورتحساب مهندسین مشاور منوط به صدور مفاصاحساب این سازمان می‌باشد. 4 حق بیمه آن دسته از قراردادهایی که قبل از 1370/1/24 فی مابین بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و پیمانکاران و مهندسین مشاور منعقد گردیده است بایستی حسب مورد با توجه به نوع عملیات پیمان، تعهدات طرفین و تاریخ آن، طبق بخشنامه‌های 3 100 و 134 درآمد محاسبه و وصول گردد. ب حق بیمه مسکن انقلاب اسلامی به عنوان پیمانکار و یا مهندس مشاور در مواردی که بنیاد مذکور به عنوان پیمانکار و یا مهندس مشاور یا وزارتخانه‌ها، موسسات، سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی قرارداد منعقد می‌نماید حق بیمه آن‌ها به ترتیب زیر محاسبه و وصول می‌گردد. 1 در صورتی که قرارداد بر اساس فهرست بهاء سازمان برنامه و بودجه منعقد و بودجه آن از محل اعتبارات طرح‌های عمرانی باشد حق بیمه آن طبق مصوبات 129 و 143 شورای عالی تامین اجتماعی (بخشنامه 10/130 ) محاسبه و وصول می‌گردد و در صورتی که این قبیل قراردادها، پیمانکار دست دوم نیز داشته باشد بایستی طبق بخشنامه 3/130 درآمد در مورد پیمانکاران مذکور عمل می‌گردد. 2 حق بیمه قراردادهایی که فاقد شرایط 129 و 143 شورای عالی تامین اجتماعی (بخشنامه 1/130 درآمد) می‌باشند و از تاریخ 1370/1/24 به بعد منعقد می‌شوند طبق مواد 1 و 2 تصویب نامه مذکور به ترتیب به ماخذ پانزده درصد (15 %) و هفت درصد (7 %) ناخالص بهاء کل 9/1 کارکرد به اضافه بیمه بیکاری (معادل حق بیمه متعلقه) محاسبه و وصول می‌گردد. 3 حق بیمه قراردادهایی که فاقد شرایط بخشنامه 1/130 درآمد بوده و قبل از تاریخ 1370/1/24 منعقد شده‌اند با توجه به نوع عملیات آن‌ها، تعهدات طرفین و تاریخ انعقاد قرارداد حسب مورد طبق بخشنامه‌های 3 100 و 134 درآمد محاسبه و وصل می‌گردد. 4 با توجه به این که کادر فنی بنیاد مذکور در قراردادهای پیمانکاری که با دستگاه‌های اجرایی منعقد می‌کند شاغل هستند، لذا بنیاد مزبور می‌تواند ضمن اعلام اسامی این قبیل از کارکنان خود به شعبه محل اجرای پیمان و همچنین شعبه‌ای که لیست و حق بیمه کارکنان خود به شعبه محل اجرای پیمان و همچنین شعبه‌ای که لیست و حق بیمه کارکنان دائم خود را به انجام تسلیم و پرداخت می‌نماید لیست این عده از کارکنان خود را در زمانی که در اجرای پیمان اشتغال دارند تحت عنوان قرارداد مربوطه تنظیم و به‌طور جداگانه به همان شعبه‌ای که لیست و حق بیمه کارکنان دائم خود را پرداخت می‌کند تسلیم نماید تا حق بیمه آنان جزء حق بیمه قرارداد مربوطه محسوب گردد که در این صورت بایستی گردش حساب مربوط به آن در پایان قرارداد به شعبه محل اجرای پیمان ارسال و شعبه مربوطه نیز پس از صدور مفاصاحساب قرارداد یک نسخه از آن را به شعبه محل دفتر مرکزی بنیاد ارسال نماید. بدیهی است در فاصله زمانی که بنیاد مذکور قراردادی در دست اجراء ندارد موظف است حق بیمه کارکنان فنی خود را نیز همراه با لیست آنان به شعبه مربوطه پرداخت نماید. مسئول حسن اجرای این دستور مدیران کل، کارشناسان درآمد ادارات کل استان، روسا و مسئولین درآمد شعب می‌باشند. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مغایر با مواد 38، 28 و 41 قانون تامین اجتماعی می‌باشد. شرح شکایت شاکی: مطابق با مصوبه موضوع شکایت درصد حق بیمه مقطوع پیمانکاران و مهندسین مشاور طرف قرارداد با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یک درصد کمتر از درصدهای قید شده در مصوبه مورد اعتراض می‌باشد و به تاسی از حکم مذکور سازمان تامین اجتماعی در بخشنامه‌های متعدد دیگری از جمله دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مورخ 1370/4/8 تبعیض ناروای فوق الذکر در خصوص نحوه محاسبه حق بیمه را روا داشته این تبعیض ناروا بین بنیاد مسکن انقلاب و سایر کارفرمایان و پیمانکاران علاوه بر مغایرت با بند 9 اصل سوم قانون اساسی مغایر با مواد 28 و 41 قانون تامین اجتماعی می‌باشد تبعیض صورت گرفته توسط سازمان تامین اجتماعی فی مابین کارفرمایان و پیمانکاران به جهت کسر یک درصد از حق بیمه هیچ مبنای فنی و قانونی ندارد و مغایر با قوانین مذکور می‌باشد. لذا تقاضای ابطال آن به استناد مواد 12 و 13 و 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد تقاضاست. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: قراردادهای پیمانکاری به دو دسته عمرانی و غیرعمرانی تقسیم می‌شوند و مطابق مواد 1 و 12 آیین‌نامه نحوه تسلیم صورت مزد، میزان و نحوه پرداخت حق بیمه کارکنان شاغل در طرح‌های عمرانی قراردادهای مشمول ضوابط طرح‌های عمرانی قراردادهای مشمول ضوابط طرح‌های عمرانی تلقی می‌گردند که توامان دارای دو شرط باشند: 1 قراردادهای پیمانکاران بر اساس فهرست بهای پایه سازمان برنامه و بودجه و قراردادهای مهندسان مشاور طبق ضوابط طرح‌های عمرانی منعقد شده باشد 2 تمام یا قسمتی از بودجه عملیات از محل اعتبارات طرح تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دولت تامین شده باشد و اساسا قراردادهای عمرانی ضریبشان یک درصد کمتر از قراردادهای غیر عمرانی است و قراردادهای عمرانی برخلاف قراردادهای غیرعمرانی حق بیمه بر عهده واگذارنده و در طول دوره اجرای قرارداد و همزمان با پرداخت هر صورت وضعیت پیمانکار یا صورتحساب مهندسان مشاور و حداکثر دو ماه پس از دریافت صورت وضعیت طبق ماده 13 از قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور به حساب سازمان تامین اجتماعی واریز می‌گردد و در ارتباط با قرار داد منعقده با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی نیز با توجه به اینکه عمده وظیفه این نهاد ارائه طرح‌های مورد نیاز جهت ایجاد مسکن برای اقشار مستضعف و انجام پروژه‌های عمرانی در روستاها می‌باشد با یک درصد تخفیف محاسبه گردیده است. پرونده کلاسه 0200194 مبنی بر «ابطال تبصره ماده 6 بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مصوب 1370/4/8 » در جلسه مورخ 1402/08/17 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی با حضور نمایندگان طرف شکایت مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند: رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی نظر به اینکه قانون‌گذار در ماده 41 قانون تامین اجتماعی مقرر کرده است: «در مواردی که نوع کار ایجاب کند سازمان می‌تواند به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب شورای عالی سازمان نسبت مزد را به کل کار انجام یافته تعیین و حق بیمه متعلق را به همان نسبت مطالبه و وصول نماید» و سازمان براساس این اختیار و با عنایت به نوع کار بنیاد مسکن انقلاب اسلامی که در راستای حمایت از اقشار ضعیف اقدام به ساخت مسکن می‌نماید، نسبت به تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری بنیاد مسکن اقدام نموده است، لذا اقدام سازمان تامین اجتماعی در تصویب تبصره ماده 6 بخشنامه تعیین درصد حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور مصوب 1370/1/24 شورای عالی تامین اجتماعی و دستور اداری پیرو بخشنامه شماره 149 درآمد مصوب 1370/4/8 مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و رای به رد شکایت صادر می‌گردد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری محمدجواد انصاری