رای شماره 1306 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره9802494 - 8/7/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9809970905811306 مورخ 1398/6/26 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1398/6/26 شماره دادنامه: 1306 شماره پرونده: 98/2494 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : خانم فاطمه رجایی موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : شاکیان پرونده‌های موضوع تعارض به علت عدم اعطای مرخصی از سوی دستگاه محل خدمت نتوانسته‌اند از افزایش مدت 3 ماهه مرخصی زایمان خود از 6 ماه به 9 ماه استفاده کنند و پس از گذشت دوره 9 ماهه مذکور با طرح شکایت درخواست الزام دستگاه محل خدمت به اعطای مدت مرخصی استفاده نشده زایمان را نموده‌اند. شعب دیوان در این خصوص با استنباط مختلف از قانون آراء متعارض صادر کرده‌اند. گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه 35 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980903500931 با موضوع دادخواست خانم راهله سادات سامع به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سازمان تامین اجتماعی اصفهان و به خواسته تقاضای افزایش مرخصی زایمان از 6 ماه به 9 ماه و پرداخت حقوق و مزایا به موجب دادنامه شماره 9509970903501463 1395/5/10 به شرح زیر رای صادر کرده است: مستفاد از تبصره ذیل ماده 90 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رسیدگی به موضوع خواسته خواهان با توجه به صدور رای وحدت رویه به شماره 64 1394/1/31 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خارج از نوبت و بدون نیاز به تبادل بوده لذا دعوای مطروحه را با توجه به مفاد رای ایجاد رویه اخیرالذکر و قانون اصلاح قانون تنظیم جمعیت و خانواده مصوب 1392 مجلس شورای اسلامی و همچنین رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 225 و 224 1395/3/25 مبنی بر بهره مندی تمامی مادران شاغل از مزایای قانون مذکور وارد تشخیص و حکم بر اجابت شکایت تقدیمی را صادر و اعلام می‌دارد. رای صادره وفق ماده 65 از قانون فوق‌الذکر ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.. رای مذکور به موجب رای شماره 9509970905600974 1395/8/10 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. ب: شعبه 4 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900401880 با موضوع دادخواست خانم وجیهه خاتون ملاحی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اداره کل تامین اجتماعی استان اصفهان و به خواسته الزام خواندگان به اعطاء مرخصی زایمان و افزایش مدت آن از 6 ماه به 9 ماه و پرداخت حقوق و فوق‌العاده مربوطه به موجب دادنامه شماره 9409970900402757 1/12/1394 به شرح زیر رای صادر کرده است: با بررسی مندرجات اوراق پرونده و مراتب مذکور در گردش کار و با ملاحظه تصویر شناسنامه‌های شاکی و فرزند وی و مستندات ارائه شده، نظر به اینکه بر اساس قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب 1392 مرخصی زایمان محدود و منحصر به 9 ماهه اول زایمان و تا سن 9 ماهگی نوزاد می‌باشد و در قانون مذکور برای مدت عدم استفاده از مرخصی کامل 9 ماهه، ذخیره مرخصی و یا پرداخت حقوق و مزایای مضاعف پیش‌بینی نشده است و از طرفی با توجه به تاریخ طرح شکایت و تقدیم دادخواست (1394/10/27) مهلت مذکور منتفی شده است. الزام قانونی بر اجابت خواسته وجود ندارد. علیهذا شکایت غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌شود. رای صادره ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد. ضمنا با توجه به مراتب مذکور صدور دستور موقت منتفی است. در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور شعبه 14 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9509970956401869 1395/11/12 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می‌کند: درخصوص دعوای تجدیدنظرخواهی خانم وجیهه خاتون ملاحی به طرفیت تجدیدنظرخواندگان فوق نسبت به دادنامه شماره 2757 1394/12/1 موضوع پرونده کلاسه 1880 صادره از شعبه 4 بدوی که به موجب آن حکم به رد شکایت صادر شده است با توجه به مفاد اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه تجدیدنظرخواه مستخدم دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و فاقد رابطه استخدامی با سازمان تامین اجتماعی (مدیریت درمان تامین اجتماعی اصفهان) می‌باشد و از طرفی به موجب تبصره 2 ماده واحده قانون اصلاح قوانین و تنظیم جمعیت مصوب 1392 و تصویب نامه هیات وزیران به شماره92091/ت46527/ه 1392/4/19 مرخصی زایمان از 6 ماه به 9 ماه افزایش یافته است و به موجب رای وحدت رویه شماره 1328 1393/8/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری پرداخت حقوق ایام مربوط به عهده دستگاه اجرایی متبوع مستخدم می‌باشد و استدلال شعبه بدوی به طرح شکایت خارج از مهلت قانونی فاقد استناد قانونی می‌باشد. لذا دادنامه تجدیدنظرخواسته خلاف موازین قانونی تشخیص و به استناد ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نقض می‌گردد و در خصوص شکایت شاکی نسبت به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به استناد مقررات مذکور و رای ایجاد رویه شماره 64 1394/1/31 حکم به ورود شکایت و در خصوص سازمان تامین اجتماعی به لحاظ عدم توجه شکایت به استناد ماده 53 قانون مارالذکر قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. این رای قطعی است. ج: شعبه14 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900402238 با موضوع دادخواست خانم فاطمه رجائی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سازمان تامین اجتماعی اصفهان و به خواسته الزام به اعطای مرخصی سه ماهه استفاده نشده و پرداخت حقوق و حق بیمه مدت مذکور به موجب دادنامه شماره 9409970900403065 1394/12/25 به شرح زیر رای صادر کرده است: با بررسی مندرجات اوراق پرونده و ملاحظه مستندات ارائه شده از جمله تصویر شناسنامه نوزاد و شاکی، نظر به اینکه بر اساس ماده واحده قانون تنظیم جمعیت و خانواده مصوب 1392 مجلس شورای اسلامی و تصویب‌نامه شماره 92091/ت46527ه 1392/4/19 هیات وزیران مرخصی زایمان محدود و منحصر به 9 ماهه اول وضع حمل و تا سن 9 ماهگی نوزاد می‌باشد. در حالی که شاکی در تاریخ 1393/3/31 وضع حمل نموده و در تاریخ 1394/12/8 خارج از مهلت قانونی مذکور اقدام به طرح شکایت و تقدیم دادخواست نموده است و در مستندات فوق الذکر پرداخت حقوق و مزایای مضاعف و یا ذخیره مرخصی معادل ایام استفاده نشده پیش‌بینی نشده است. الزام قانونی بر اجابت خواسته وجود ندارد. علیهذا شکایت غیروارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می‌شود. رای صادره ظرف 20روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد. رای مذکور به موجب رای شماره 9509970956101726 1395/10/1 شعبه 11 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/6/12 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است. ب با توجه به تبصره 2 ماده واحده قانون اصلاح قوانین جمعیت و خانواده مصوب 1392/3/20 که در آن مقرر شده است: «به دولت اجازه داده می‌شود مرخصی زایمان مادران را به 9 ماه افزایش دهد و همسر آنان نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار شوند، این قانون به مادرانی که سن فرزند آنان به 9 ماهگی نرسیده است تسری می‌یابد و مادر می‌تواند تا سن 9 ماهگی نوزاد از مرخصی زایمان استفاده کند.» استنباط می‌شود، استفاده از مرخصی زایمان به جهت مصلحت مادر و فرزند برای دوره نه ماهگی پس از تولد فرزند می‌باشد و پس از آن موضوعیت ندارد و مصوبه شماره 92091/ت46527ه 1392/4/19 هیات وزیران نیز موید همین امر است و آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره‌های 64 1394/1/13 و 1328 1393/8/19 همگی تاکید بر الزام دستگاه‌های اجرایی به اعطای مرخصی زایمان همراه با پرداخت حقوق و مزایا به مدت 9ماه دارد و دستگاه اجرایی اختیاری جهت جلوگیری از استفاده مستخدم از این حق قانونی ندارد، بنابراین چنانچه دستگاه اجرایی محل خدمت مستخدم از اعطاء مرخصی زایمان خودداری کند، اولا: دلیلی بر الزام مستخدم به حضور در محل خدمت طی دوره 9ماهه پس از زایمان نیست و در صورت عدم حضور در محل خدمت مرتکب تخلفی نشده است. ثانیا: مرخصی مذکور اختصاص به مدت 9 ماهه پس از زایمان دارد و قابل ذخیره‌سازی یا مطالبه آن پس از مدت مذکور نیست، بنابراین آراء صادر شده به رد شکایت به شرح مندرج در گردش کار از این حیث که پس از اتمام دوره مرخصی 9ماهه زایمان، الزام دستگاه محل خدمت به اعطای مرخصی زایمان وجهی ندارد صحیح و موافق مقررات است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی