رای شماره 2654358 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور (که متضمن موافقت با ایجاد پست سازمانی معاون هماهنگی دروزارت کشور است)

شماره 0106810 - 1402/10/23 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140231390002654358 مورخ 1402/10/12 با موضوع: «نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور که متضمن موافقت با ایجاد پست سازمانی معاون هماهنگی در وزارت کشور است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1402/10/12 - شماره دادنامه: 140231390002654358 شماره پرونده: 0106810 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای حمید نادی طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: "به استحضار می‌رساند طی نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 نسبت به ایجاد پست سازمانی معاون هماهنگی وزارت کشور اقدام نمود و در حال حاضر نیز این معاونت متصدی دارد. فلذا این عمل در حالی است که اولا مستفاد از بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری تعداد پست‌های معاون برای وزارتی چون وزارت کشور، 5 پست در نظر گرفته شده است و در چارت ابلاغی، پست معاون هماهنگی مازاد بر تعداد تعیین شده می‌باشد و ثانیا نظر به اینکه ایجاد ردیف معاون در وزارت خانه مالا تجدید نظر در ساختار داخلی از طریق افزایش جایگاه می‌باشد، از این رو این اقدام در حدود بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری در حدود اختیارات شورای عالی اداری است. علیهذا تاسیس معاون هماهنگی وزارت کشور، اولا خارج از حدود اختیارات و تکالیف قانونی طرف شکایت و ثانیا مخالف بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد. علیهذا ابطال کل مکاتبه معترض عنه را از محضر قضات شریف هیات عمومی دیوان عدالت اداری استدعا دارد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: "بسمه تعالی جناب آقای دکتر رحمانی فضلی وزیر محترم کشور با سلام و احترام بازگشت به نامه شماره 11071 مورخ 1398/1/26 در خصوص پیش‌بینی معاونت هماهنگی در تشکیلات تفصیلی آن وزارت به استحضار می‌رساند: با عنایت به موافقت ریاست محترم جمهوری و با توجه به گستردگی وظایف، ماموریت‌ها و مسئولیت‌ها و به منظور تسهیل در انجام بهینه وظایف، با ایجاد «پست سازمانی معاون هماهنگی» در ساختار آن وزارت موافقت می‌گردد. خواهشمند است دستور فرمایید پیشنهاد مورد نظر را در قالب یک پست سازمانی برای تغییر عنوان به «معاون» و یک پست سازمانی نیز برای تغییر عنوان به «رئیس دفتر» از طریق سامانه ملّی مدیریت ساختار دستگاه‌های اجرایی برای اقدامات بعدی به این سازمان منعکس نمایند. سازماندهی سایر پست‌های سازمانی نیز با ابلاغ داخلی و بدون افزایش سقف پست‌های سازمانی انجام خواهد شد. معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان اداری و استخدامی کشور" در پاسخ به شکایت مذکور، معاون حقوقی، مجلس و استان‌های سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب نامه شماره 97739 مورخ 1401/11/30 ، لایحه دفاعیه معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور به شماره 241027 مورخ 1401/11/26 و لایحه شماره 249066 مورخ 1401/12/7 قائم مقام وزیر کشور در امور حقوقی و مجلس را ارسال کرده است. مشروح دفاعیات معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور به شرح زیر است: "به استحضار می‌رساند وزیر کشور به لحاظ جایگاه سازمانی دارای شئونات قانونی است که علاوه بر انجام وظایف گسترده و متنوع وزارت کشور مسئولیت جانشینی فرماندهی کل قوا در امور فراجا، رییس شورای امنیت کشور، قائم مقام شورای عالی مدیریت بحران کشور، جانشین شورای اجتماعی کشور و ستاد برگزاری مراسم پیاده روی اربعین حسینی (ع)، موضوعات مربوط به نظارت و کنترل قاچاق سوخت، مسئولیت ستاد اطلاع‌رسانی و تبلیغات اقتصادی و ریاست و عضویت مستقیم در بیش از 60 مجمع و شورا و همزمان مسئولیت مستقیم سازمان‌های وابسته (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور سازمان ثبت احوال کشور سازمان مدیریت بحران کشور سازمان امور اجتماعی کشور) را به عهده دارد. در همین راستا و به دلیل کثرت و تراکم وظایف و ماموریت‌های وزارت متبوع جهت انجام ماموریت‌های محوله رسیدگی به امور داخلی ستاد با درخواست وزیر وقت و تایید رئیس جمهور وقت و با هماهنگی سازمان اداری و استخدامی نسبت به ایجاد یک پست سازمانی به عنوان «معاون هماهنگی» در ستاد وزارت کشور برای پیگیری امور صرفا در قالب یک پست سازمانی بدون واحد زیرمجموعه با اختیار حاصل از اصل 126 قانون اساسی مستند به نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور انجام گرفته و مشمول مفاد بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری نمی‌باشد. لذا با مداقه نظر به موارد پیش گفته و افزایش قابل توجه حجم وظایف و ماموریت‌ها در دولت سیزدهم وجود پست معاون مذکور جهت انجام وظایف محوله، ضروری و اجتناب ناپذیر می‌باشد و بر این اساس شکایت مذکور فاقد وجاهت است." متن لایحه دفاعیه قائم مقام وزیر کشور نیز بدین شرح است: "موافقت رئیس جمهور وقت به عنوان رئیس شورای عالی اداری که در نامه شماره 4522 مورخ 1398/1/22 رئیس دفتر و سرپرست وقت نهاد ریاست جمهوری به پیشنهاد نامه شماره 174609 مورخ 1397/9/24 وزارت کشور، ابلاغ و منعکس گردیده است. از آنجا که رئیس جمهور ریاست شورای عالی اداری را به عهده دارد این مکاتبه و دستور رئیس جمهور به منزله تصویب و تایید شورای عالی اداری محسوب می‌شود. موافقت‌نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 رئیس وقت سازمان اداری و استخدامی کشور خطاب به وزیر وقت کشور با موضوع ایجاد پست سازمانی معاون هماهنگی در ساختار تشکیلاتی وزارت کشور دلیل بر قانونی بودن پست ایجاد شده می‌باشد و همچنین مبین رد ادعا و دادخواست شاکی پرونده است. لذا نیازی به اعمال بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری نمی‌باشد و خارج از حدود اختیارات و تکالیف قانونی این وزارتخانه نیست. بنابراین استناد شاکی به بند (د) قانون مذکور محلی از اعراب ندارد و فاقد وجاهت قانونی است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/10/12 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و هیات‌های تخصصی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی به موجب ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 دستگاه‌های اجرایی مکلّفند سازماندهی، طراحی و تنظیم تشکیلات خود را متناسب با ویژگی‌های مربوط در چهارچوب الگوها، ضوابط و شاخص‌هایی که توسط سازمان اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد، با رعایت موارد مقرر در این ماده انجام دهند. همچنین به موجب بند (د) ماده 29 قانون یادشده هرکدام از وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مستقل که تحت نظر معاون رئیس جمهور اداره می‌شوند، می‌توانند حداکثر (5) معاون و سایر موسسات دولتی حداکثر (3) معاون یا عناوین مشابه در ساختار تشکیلاتی خود پیش‌بینی نمایند و متناسب با حجم کار و تنوع وظایف و تعداد پست‌های سازمانی هر معاون می‌تواند حداکثر (5) مدیرکل یا مدیر یا رئیس یا عناوین مشابه داشته باشد. با عنایت به مراتب فوق و پس از استماع اظهارات معاون امور حقوقی وزارت کشور در جلسه مورخ 1402/10/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر اینکه نامه مورد شکایت برمبنای جواز مقرر در تبصره 3 ماده 57 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران صادر شده، اکثریت اعضای هیات عمومی دیوان عدالت اداری بر این مبنا اتّخاذ تصمیم نمودند که با توجه به مفاد ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری و با عنایت به اینکه حکم تبصره 3 ماده 57 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 که مقرر کرده بود: «در دستگاه‌هایی که از ادغام دو یا چند دستگاه تشکیل می‌شوند و نیز در موارد خاص با تصویب هیات وزیران رعایت سقف تعداد معاونت‌های دستگاه مندرج در قانون مدیریت خدمات کشوری ضروری نیست»، برمبنای حکم مقرر در قانون اصلاح ماده (235) قانون برنامه پنجساله توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1394/12/18 حداکثر تا پایان سال 1395 اعتبار داشته و با تصویب قانون برنامه ششم توسعه و ابلاغ آن ملغی الاثر شده است و با لحاظ این امر که نامه مورد شکایت در سال 1398 و پس از پایان اعتبار قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران صادر شده و براساس آن مقرر گردیده است که علاوه بر معاونت‌های پنجگانه وزارت کشور با ایجاد پست سازمانی «معاون هماهنگی» نیز در وزارت مذکور موافقت می‌شود و این در حالی است که ایجاد این معاونت جدید بیش از سقف تعیین شده در قانون برای تعداد معاونت‌های یک وزارتخانه بوده و مغایر با بند (د) ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری است، لذا نامه شماره 66301 مورخ 1398/2/16 سازمان اداری و استخدامی کشور که متضمن موافقت با ایجاد پست سازمانی معاون هماهنگی در وزارت کشور است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین