رای شماره 1078 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 5 از آگهی استخدام پیمانی استانداری خراسان شمالی در سال 1390

شماره 9903089 –5/5/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905811078 مورخ8/4/1400 با موضوع «ابطال بند 5 از آگهی استخدام پیمانی استانداری خراسان شمالی در سال 1390 » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1400/4/8 شماره دادنامه: 1078 شماره پرونده : 9903089 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای احمد بازوبندی موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 5 از آگهی استخدام پیمانی استانداری خراسان شمالی در سال 1390 گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 5 از آگهی استخدام پیمانی استانداری خراسان شمالی در سال 1390 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است: " با احترام همان‌طور که استحضار دارند بومی گزینی استخدامی دستگاههای اجرایی دولت برخلاف بند 9 اصل 3 و اصل 28 قانون اساسی و نیز مقررات مربوط به ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری بوده و از آنجا که طرف شکایت در بند 5 مندرج در آگهی استخدامی سال 1390 خویش صد درصد استخدام از محل سهمیه استخدامی را به داوطلبان بومی اختصاص داده که این موجب شده با وجودی که اینجانب با شرکت در آزمون مربوط به کسب نمره و امتیاز برتر داشتن، حائز شرایط سمت مربوط به رغم داشتن چندین سال سابقه خدمت قراردادی، حقوق استخدامی اینجانب کاملا تضییع شده و با افزایش سن استخدامی فرصت شرکت در آزمون‌های بعدی از اینجانب سلب گردیده است. بنابراین مراتب از محضر قضات هیات عمومی دیوان عدالت اداری با عنایت به اینکه اقدام مشتکی‌عنه مغایر مقررات مذکور بود، صدور حکم به ابطال بند 5 آگهی استخدامی طرف دعوی مورد استدعا است. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " 5 تذکرات: صد در صد استخدام از محل سهمیه استخدامی مندرج در آگهی استخدام به داوطلبان بومی اختصاص دارد. " در پاسخ به شکایت مذکور رئیس امور حقوقی و مجلس سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره 574 1400/1/13 توضیح داده است که: " با عنایت به اینکه در آزمون استخدامی سال 1390 استانداری خراسان شمالی صرفا افراد بومی مجاز به ثبت‌نام و شرکت در آزمون یاد شده بوده‌اند و بومی گزینی در زمان آزمون مذکور دارای اعتبار بوده و موضوع بومی گزینی توسط دیوان عدالت اداری در آن زمان معتبر و ابطال نگردیده بود، بنابراین آقای احمد بازوبندی به دلیل عدم دارا بودن شرایط بومی از فرایند آزمون حذف گردیده است. ضمنا همان‌طور که استحضار دارند هر چند اعمال ضرایب و امتیاز بومی گزینی توسط آن هیات به موجب رای موضوع دادنامه شماره 970997090581119 1397/10/11 در آزمون‌های استخدامی حذف گردید، لیکن هیات عمومی دیوان عدالت اداری بر اساس دادنامه شماره 2358 و 2359 1398/7/30 بومی‌گزینی در مناطق محروم موضوع ماده 29 بخشنامه شماره 200/93/9757 1393/7/19 را تایید نموده است. همچنین اخیرا نیز مجلس شورای اسلامی در قانون اصلاح ماده 44 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1399/6/16 برای داوطلبان بومی اولویت قائل شده است. با عنایت به مراتب فوق تقاضای رد شکایت شاکی مورد استدعاست. " همچنین سرپرست دفتر بازرسی، مدیریت عملکرد و امور حقوقی استانداری خراسان شمالی نیز در پاسخ به شکایت مذکور به موجب لایحه شماره 41/13/1614 1400/2/16 توضیح داده است که: " 1 نامبرده اظهار نموده که استخدام فرد بومی برخلاف بند 9 اصل 3 و اصل 28 قانون اساسی و نیز مقررات مربوط به ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد در حالی که اولا: در ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر نموده که ورود به خدمت و استخدام افراد بر اساس مجوزهای استخدامی می‌باشد و در ماده 42 همان قانون شرایط عمومی استخدام در دستگاه‌های اجرایی را ذکر کرده است. 2 در ماده 43 همان قانون مقرر گردیده که دستگاههای اجرایی می‌توانند در صورتی که در قوانین و مقررات قبلی مورد عمل خود شرایطی علاوه بر شرایط ماده 42 این قانون داشته باشند، آن را ملاک عمل قرار دهند. برهمین اساس استانداری شرط بومی بودن فرد را در بند 5 مندرج در آگهی استخدامی سال 1390 خود لحاظ نموده است. 3 مغایرت (شرط بومی بودن در آزمون‌های استخدامی) با قانون به استناد رای هیات عمومی به شماره دادنامه 1627 الی 1629 موضوع کلاسه پرونده‌های 1185/96، 964/96، 394/96 1397/7/17 صادر گردیده است و ماقبل آن دستگاه‌های اجرایی در آگهی‌های استخدامی خود شرط بومی را در شرایط اختصاصی استخدام خود لحاظ می‌کردند. 4 لذا با عنایت به اینکه آزمون استخدامی مورد شکایت در سال 1390 برگزار گردیده و استان خراسان شمالی از جمله استانهای محروم کشور می‌باشد و همچنین باتوجه به تجارب گذشته در خصوص درخواست انتقال نیروهای غیربومی، در راستای عدم هزینه کرد از بودجه استان برای نیروهای غیربومی که هدف انتقال دارند و با هدف مواجه نشدن با مشکلات کمبود نیرو و... این استانداری شرط بومی بودن را علاوه بر موارد مندرج در ماده 42 در مجوز استخدامی مذکور درج نموده است. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/4/8 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی اولا: اعطای امتیاز به افراد بومی به صورت مطلق (به غیراز مناطق محروم) به‌موجب آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره 1919 1397/10/11 و 2359 2358 مورخ 1398/7/30 این هیات ابطال شده است و به موجب ماده 29 بخشنامه شماره 200/93/9757 1393/7/19 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور 100% سهمیه استخدامی در مناطق محروم به بومیان آن منطقه قابل اختصاص است و این امر به موجب دادنامه شماره 253 1398/6/5 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر با قانون شناخته نشده است. ثانیا: براساس قانون اصلاح ماده 44 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1399/6/16: «شورای توسعه مدیریت مکلّف است برای جذب داوطلبان بومی شهرستانی به استثنای شهر تهران و مراکز استانها اولویت قائل شود.» بنا به مراتب فوق، اطلاق بند (5) از آگهی استخدام پیمانی استانداری خراسان شمالی در سال 1390 از جهت اختصاص سهمیه استخدامی بومی به مناطق غیرمحروم، با بند 9 اصل سوم و اصل 28 قانون اساسی و همچنین ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری و آرای فوق‌الاشاره هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایرت دارد و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. با اعمال ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و تسری ابطال مقرره ابطال شده به زمان تصویب و وضع آن موافقت نشد . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین