رای شماره 737 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال دستورالعمل شماره 9844 مورخ 1398/2/25 سازمان سنجش آموزش کشور

شماره 9901284 – 22/4/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810737 مورخ 22/3/1400 با موضوع « دستورالعمل شماره 9844 1398/2/25 سازمان سنجش آموزش کشور» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1400/3/22 شماره دادنامه: 737 شماره پرونده : 9901284 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای سید وحید خلخالی موضوع شکایت و خواسته : ابطال دستورالعمل شماره 9844 1398/2/25 سازمان سنجش آموزش کشور گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال دستورالعمل شماره 9844 1398/2/25 سازمان سنجش آموزش کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " به استحضار می‌رساند هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/9/20 رای شماره 1842 را صادر کرده است که ضمن گوشزد کردن حدود صلاحیت شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دوره‌های تحصیلات تکمیلی، مصوبه شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران در خصوص قرار دادن حد نصاب برای مرحله دوم آزمون دکتری (مرحله مصاحبه) ابطال نموده است و با بیان دلایل و مستندات قانونی ضمن ابطال دستورالعمل یکی از دانشگاه‌های مشمول قانون سنجش و پذیرش [ماده1 تعریف اصطلاحات به کار رفته در این قانون به شرح زیر است: الف دانشگاه: به کلیه دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی تحت پوشش وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی غیردولتی اطلاق می‌شود] قاعده‌سازی کرده و اساسا چنین رویه‌ای را مغایر قانون و خلاف حق دانسته است. لذا سازمان سنجش آموزش کشور و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با ادراک این موضوع و اطلاع از تبعات قانونی عدم تمکین به ارای دیوان عدالت اداری از جمله مفاد ماده 109 (قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری) در فروردین ماه سال 1398 شیوه‌نامه اجرایی آزمون دکتری 1398 را تصویب و ابلاغ کرده‌اند. [بند 10 توجه مهم: بر اساس رای دیوان عدالت اداری حد نصاب نمره مرحله دوم (مرحله مصاحبه) در آزمون مذکور حذف شده است و موسسات مجاز به اعلام حد نصاب مرحله دوم برای ازمون نیستند] این چنین تمکین خود را به رای دیوان ابراز نموده‌اند و به ظاهر در صدد اصلاح رویه خلاف حق و قانون خود برآمده‌اند. اما متاسفانه سازمان سنجش آموزش کشور در دستورالعمل شماره 9844 1398/2/25 به امضای شخص رئیس سازمان و با استحضار وزیر علوم، تحقیقات و فناوری که از طریق پرتال سازمانی برای دانشگاه‌ها ارسال می‌شود خطاب به روسای دانشگاه‌ها و موسسات پذیره دانشجو در آزمون دکتری 1398 تصریح می‌کند که توجه مهم بند 10 مرقوم در صفحه 5 شیوه نامه اجرایی حذف گردیده و دانشگاه‌ها می‌توانند بسان سنوات گذشته حد نصاب مرحله دوم قرار داده و آن را در مهلت مقرر به سازمان اعلام کنند. این تصمیم خلاف قانون و رای هیات عمومی دیوان موجب تضییع حق بسیاری از داوطلبان آزمون دکتری 98 شده است که بنده نیز از آن جمله هستم. چه اینکه دانشگاه امام صادق (ع) اگرچه در اطلاعیه‌های دکتری و مصاحبه حد نصابی اعلام و مشخص نکرده بود اما نهایتا حد نصاب نمره 25 را برای مرحله دوم اعمال کرد و از پذیرش اینجانب که در مرحله دوم حائز نمره 22/80 شده بودم و با وجود اینکه در حال حاضر 2 ظرفیت از 5 ظرفیت گرایش حقوق عمومی آن دانشگاه خالی است، سر باز زده و در کارنامه ارائه شده توسط سازمان سنجش نیز حد نصاب تمامی دانشگاه‌ها اعمال شده است. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " روسای محترم دانشگاه‌ها و موسسات پذیرنده دانشجو در آزمون ورودی دوره دکتری ( ph.D ) سال 1398 با سلام و احترام پیرو نامه‌های شماره 3024 1398/1/25 و شماره 7957 1398/2/17 در خصوص شیوه نامه اجرایی و برنامه زمانی آزمون نیمه متمرکز دکتری سال 1398 به استحضار می‌رساند، توجه مهم بند 10 در صفحه 5 شیوه نامه اجرایی و همچنین تذکر 8 نامه شماره 7957 1398/2/17 حذف گردیده و در آزمون دکتری سال 1398 نیز همانند آزمون سال 1397 موسسات می‌توانند در هر کد رشته محل حد نصاب نمره مرحله دوم (مصاحبه علمی، سنجش عملی، بررسی سوابق آموزشی و پژوهشی) به سازمان اعلام نمایند، لذا بایستی نسبت به درج حد نصاب در پرتال ارتباطی سازمان اقدام نمایند (حد نصاب کد رشته محل‌های آموزشی پژوهشی از 50 و حد نصاب کد رشته محل‌های پژوهش محور از 70 در نظر گرفته شود) زمان درج حد نصاب نمره مرحله دوم (مصاحبه علمی و سنجش عملی، بررسی سوابق آموزش، پژوهش و فناوری) در پرتال، همان زمان اعلام نتایج مرحله دوم از دوشنبه مورخ 1398/4/10 تا روز چهارشنبه 1398/5/16 می‌باشد. معاون وزیر و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور به موجب لایحه شماره 24252 1399/6/17 توضیح داده است که: " بدوا حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری در ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری احصاء شده است موضوع خواسته و شکایت شاکی مشمول هیچ یک از بندهای ماده مرقوم نبوده و قابل رسیدگی در هیات عمومی نمی‌باشد. دانشگاه امام صادق (ع) از جمله دانشگاه‌هایی است که اولا: دولتی نبوده و توسط بخش خصوصی اداره می‌شود پس دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به مصوبات دانشگاه مذکور را ندارد. ثانیا: شرایط و ضوابط پذیرش و تحصیل در دوره دکتری توسط دانشگاه مذکور تعیین و جهت درج در دفترچه راهنما در اختیار این سازمان قرار می‌گیرد بنابراین سازمان متبوع صرفا مجری برگزاری آزمون ورود به دانشگاه امام صادق (ع) بوده و موضوع خواسته و شکایت ارتباطی به این سازمان ندارد. علیهذا شاکی سابقا دادخواستی با موضوع خواسته و شکایت در دیوان عدالت اداری مطرح نموده که طی شماره 982146 1398/7/1 به شعبه 39 دیوان عدالت اداری ارجاع و حکم قطعی صادر شده است. مع الوصف تحصیل در دانشگاه امام صادق (ع) مستلزم تایید صلاحیت عمومی از سوی هیات مرکزی گزینش دانشجو دانشگاه مذکور می‌باشد حالی دانشگاه اخیرالذکر طی نامه شماره 140/1516 1398/9/10 نامبرده را واجد صلاحیت تحصیل در دانشگاه امام صادق (ع) تشخیص نداده و طبق مقررات از گزینش علمی حذف شده است لذا صدور قرار رد شکایت مورد تقاضا است. " مدیرکل دفتر حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز به موجب لایحه شماره 7/75/129132 1399/6/41 توضیح داده است که: " با توجه به اینکه هم سازمان سنجش آموزش کشور و هم دانشگاه امام صادق (ع) دارای شخصیت حقوقی مستقل از وزارتخانه می‌باشند، به استناد ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که صراحتا بیان کرده است، کلیه مراکز آموزش عالی دارای شخصت حقوقی مستقل می‌باشند، شایسته است هرگونه ادعا و یا شکایت از اقدامات مراجع مذکور از جمله دانشگاه امام صادق و سازمان سنجش آموزش کشور، صرفا به طرفیت آن مرجع مطرح گردد و طرح دعوا به طرفیت این وزارت فاقد وجاهت قانونی می‌باشد. با عنایت به مراتب فوق رد دعوای مطروحه به طرفیت وزارت علوم مستندا به بند (ب) ماده 53 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد تقاضاست. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/3/22 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به اینکه مطابق حکم ماده 5 قانون سنجش پذیرش دانشجو در دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال 1394 پذیرش نهایی دانشجو در مقطع دکتری تخصصی به شیوه آموزشی پژوهشی براساس تاثیر 50 درصدی آزمون سازمان سنجش و تاثیر 50 درصدی نمره مصاحبه در دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد و اختیار مقرر برای شورای مربوط به شرح بند «ت» ماده 3 قانون صدرالذکر، صرفا ناظر به تعیین نصاب قبولی در مرحله سنجش عمومی است، بنابراین حکم مقرر در بخشنامه شماره 9844 1398/2/25 رئیس سازمان سنجش آموزش کشور که براساس آن مقرر شده موسسات پذیرنده دانشجو در آزمون ورودی دوره دکتری می‌توانند نسبت به اعلام حدنصاب نمره مرحله دوم (مصاحبه علمی، سنجش عملی و بررسی سوابق آموزشی و پژوهشی) اقدام نمایند، مغایر با حکم ماده 5 قانون سنجش پذیرش دانشجو در دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور و مفاد رای شماره 1842 1397/9/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و مستند بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمد مصدق