رای شماره 604272 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بخشنامه شماره 73/99/64263 مورخ 1399/11/6 معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت ورییس هیا ت مدیره ومدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولید‌کنندگان

شمار ه 0106557 - 23/3/1402 بسمه تعالی مد یرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران ی ک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140231390000604272 مورخ 9/3/1402 با موضوع : « بخشنامه شماره 370 / 99 / 64263 مورخ 6/11/1399 معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رییس هیات مد یره و مدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان که بر اساس آن مشتریان حداکثر ظرف مدت 5 ماه از تاریخ تولید و یا حداقل 1000 کیلومتر کارکرد خودرو برای سرویس اولیه به نمایندگی شرکتهای خودروساز مراجعه نمایند و در صورت عدم رعایت موارد مقرر شرکتهای خودرو ساز مکلف به ابطال گارانتی خودرو هستند از تاریخ تصویب ابطال شد .» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مد یرکل هیات عمومی و هیات‌ها ی تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تار یخ دادنامه : 9/3/1402 - شماره دادنامه : 140231390000604272 شماره پرونده : 0106557 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاک ی : خانم مژده حیدری طرف شکایت : سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 64263 /99 /370 مورخ 6/11/1399 معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رییس هیات مد یره و مدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 64263 /99 /370 مورخ 6/11/1399 معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رییس هیات مد یره و مدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " به استحضار می‌رسانم در سال 1401 یک دستگاه خودرو 206 صفر کیلومتر خریداری نمودم که پس از گذشت چند ماه جهت انجام خدمات گارانتی به نمایندگی ایران خودرو مراجعه نمودم و متوجه شدم که گارانتی خودرو توسط شرکت ایران خودرو ابطال شده است وقتی علت را جویا شدم اظهار نمودند بر اساس بخشنامه شماره شماره 64263 /99 /370 مورخ 6/11/1399 سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان وزارت صمت گارانتی خودرو ابطال شده است پس از بررسی و مطالعه بخشنامه مذکور و مطالعه قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو مصوب و اصلاحات بعدی آن متوجه شدم که این بخشنامه بر خلاف ماده 2 و تبصره ذیل این قانون می‌باشد و خارج از حیطه اختیارات آن سازمان صادر شده است . چرا که در ماده 2 قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو و تبصره ذیل آن مدت زمان گارانتی خودرو توسط قانون‌گذار حداقل مدت دو سال یا کارکردی برابر با 40 / 000 کیلومتر ( هرکدام زودتر به پایان برسد ) تعیین شده است و هیچ شرط دیگری برای این منظور قید نشده است لذا محدود کردن مدت گارانتی خودرو از دو سال به پنج ماه و 40 / 000 کیلومتر به هزار کیلومتر توسط سازمان حمایت با هر ایده و توجیهی صورت گرفته باشد بر خلاف صریح قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو بوده و خارج از حیطه اختیارات آن سازمان می‌باشد . چرا که این سازمان بر خلاف اختیاراتش اقدام نموده و حتی مالکیت مشروع شهروندان و حق تسلط آنان بر اموال خود نیز ( الناس مسلطون علی اموالهم ) مخدوش و حقوق قانونی آنان را تضییع نموده است ." متن بخشنامه مورد شکایت به شرح زیر است : " بخشنامه شماره 64263 /99 /370 مورخ 6/11/1399 معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رییس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان مد یرعامل محترم شرکت ایران خودرو، سایپا، پارس خودرو، بهمن موتور، کرمان موتور، خودروسازان راین، مدیران خودرو، دیار خودرو، خودروسازان بم، ریگان خودرو، سیف خودرو، کارمانیا، صنعت خودروی آذربایجان، خودروسازان فردا، نوراموتور پارس موضوع : اطلاع‌رسانی شرایط جدید گارانتی خودرو سلام علیکم احتراما پیرو نامه‌های شماره 370 / 99 / 11608 مورخ 24/2/1399 و شماره 370 / 99 / 12706 مورخ 29/2/1399 در ارتباط با تعیین شرایط سرویس اولیه به منظور جلوگیری از دپوی خودروهای صفر کیلومتر و بنا بر پیشنهادات ارائه شده پیرامون این موضوع و با توجه به تصمیمات متّخذه در پنجاه و دومین جلسه کمیته خودرو مقرر گردید « مشتریان محترم حداکثر ظرف مدت 5 ماه از تاریخ تحویل و با حداقل 1000 کیلومتر کارکرد خودرو برای سرویس اولیه به نمایندگی شرکتهای خودروساز مراجعه نمایند . بدیهی است در صورت عدم رعایت موارد فوق شرکت‌های خودروساز مکلّف به ابطال گارانتی خودرو مذکور می‌باشند .» لذا مقرر فرمایید در اسرع وقت ضمن اطلاع‌رسانی شفاف و گسترده به مشتریان و نمایندگی‌های سراسر کشور در چهارچوب آیین‌نامه رعایت حقوق مصرف‌کنندگان خودرو، سازوکار اجرایی لازم در این خصوص تدوین و موضوع در اطلاعیه‌ها ی فروش و قراردادهای تنظیمی نیز درج گردد . معاون وزیر، رییس هیات مد یره و مدیرعامل سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل بازرسی ویژه و امور تعزیرات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولید‌کنندگان به موجب لایحه شماره 11159901 مورخ 18/10/1401 توضیح داده است که : " به استحضار می‌رساند ابلاغیه موضوع مذکور در راستای تصمیمات مورخ 22/2/1399 کارگروه تنظیم بازار و بر اساس دستورالعمل ساماندهی بازار خودرو به منظور ایجاد محدودیت برای خرید خودرو توسط اشخاص با هدف سفته بازی و دپوی آن برای فروش با قیمت‌های بالاتر صادر گردیده است . لذا یکی از موضوعات مورد توافق اعضا کمیته خودرو موضوع مرتبط با تدوین ضوابط جدید برای مراجعه خریداران برای سرویس اولیه بوده که علاوه بر مصوبه کارگروه تنظیم بازار در بند ( 3 ) مصوبه جلسه پنجاه و دوم کمیته خودرو به شماره 107998 مورخ 23/10/1399 نیز به منظور مدیریت تقاضای خودرو و جلوگیری از احتکار خودرو توسط مصرف‌کنندگان، ضمن اعمال تغییراتی این موضوع مجددا بر مبنای 1000 کیلومتر و حداکثر 5 ماه تاکید و مصوب گردید . لازم به ذکر است موضوع مذکور در قالب سرویس اولیه خودرو می‌باشد که تعیین ضوابط آن در اختیار شرکت‌های تولیدی بوده و منافاتی با گارانتی کل خودرو نداشته که به مصرف‌کنندگان ابلاغ و اعلام گردیده است . بنابراین پیش از این ابلاغیه نیز شرکت‌های تولیدی با توجه به نوع تولیدات و شرایط خودرو قابل عرضه، شرایطی را به عنوان سرویس اولیه خودروها ابلاغ می‌نمودند، لذا تمامی خودروهای تولیدی عرضه شده در کشور مطابق آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو دارای حداقل دو سال یا 40000 کیلومتر گارانتی می‌باشند و مطابق بند ( س ) ماده ( 2 ) آیین‌نامه مذکور شرایط بازدیدهای دوره‌ای در کتابچه راهنما به مصرف‌کنندگان اعلام می‌گردد و مطابق ماده ( 14 ) آیین‌نامه، عدم انجام خدمات دوره‌ای باعث خروج مجموعه‌های مرتبط خودرو از شرایط تضمین می‌گردد که اقدامات و تصمیمات فوق الذکر نیز در این چهارچوب اتخاذ گردیده است و این ابلاغیه به هیچ عنوان به معنی حذف گارانتی از زمان تحویل خودرو نبوده و صرفا حذف گارانتی در صورت عدم مراجعه به سرویس اولیه می‌باشد و درخواست مشارالیه در این خصوص وجاهت ندارد . شایان ذکر است با توجه به تغییر شرایط عرضه خودرو در ماه‌های اخیر این سازمان با عنایت به نظر موافق معاونت صنایع حمل‌ونقل وزارت متبوع طی مکاتبه شماره 370 / 401 / 38323 مورخ 22/9/1401 موضوع ابلاغیه مذکور را کان لم یکن و به شرکت‌های مربوط ابلاغ نموده است ." ه یات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 9/3/1402 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . را ی هیات عمومی براساس تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو ( اصلاحی مصوب 25/4/1396): « دوره تضمین نمی‌تواند کمتر از دو سال از زمان تحویل خودرو به مصرف‌کننده یا کارکردی برابر با چهل هزار کیلومتر ( هر کدام زودتر به پایان برسد ) باشد .» نظر به اینکه بر مبنای بخشنامه مورد شکایت مقرر شده است که مشتریان حداکثر ظرف مدت 5 ماه از تاریخ تولید و یا حداقل 1000 کیلومتر کارکرد خودرو برای سرویس اولیه به نمایندگی شرکتهای خودروساز مراجعه نمایند و در صورت عدم رعایت موارد مقرر، شرکتهای خودروساز مکلّف به ابطال گارانتی خودرو مذکور هستند و این حکم از جهت کاهش دوره گارانتی خودرو از دو سال به 5 ماه و از چهل هزار کیلومتر به 1000 کیلومتر و همچنین الزام شرکتهای خودروساز به ابطال گارانتی خودرو، با تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو مغایرت دارد، لذا بخشنامه شماره 64263 /99 /370 مورخ 6/11/1399 رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان که متضمن حکم مزبور است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . ه یات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین