رای شماره 1322 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری (با خصوصی شدن شرکتهای دولتی، مقررات قانون کار بر آن‌ها حاکم شده و پس از تغییر وضعیت حقوقی این شرکتها و تبدیل آن‌ها به شرکتهای غیردولتی دلیلی بر ادامه پرداخت مزایای مقرر در دوره دولتی بودن آن‌ها به کارگران شرکتهای فوق وجود ندارد،)

شماره 9902679 – 10/6/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905811222 مورخ 12/5/1400 با موضوع « اعلام تعارض - با خصوصی شدن شرکتهای دولتی، مقررات قانون کار بر آن‌ها حاکم شده و پس از تغییر وضعیت حقوقی این شرکتها و تبدیل آن‌ها به شرکتهای غیر دولتی دلیلی بر ادامه پرداخت مزایای مقرر در دوره دولتی بودن آن‌ها به کارگران شرکتهای فوق وجود ندارد . بنابراین شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه آهن تکلیفی به پرداخت مزایای رفاهی به کارگران خود ندارد » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 12/5/1400 شماره دادنامه : 1322 شماره پرونده : 9902679 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقای جلال حسنی موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : شعب دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته اعتراض به آرای هیات‌های حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی راجع به پرداخت یا عدم پرداخت مزایای رفاهی مانند حق سفر، کمک هزینه تحصیل، حق ورزش و سایر مزایا، آرای متعارض صادر کرده‌اند . بعضی از شعب در خصوص اعتراض کارفرما به پرداخت این‌گونه مزایای رفاهی، با این استدلال که شاکی ایراد و اعتراض موجه و مدللی که موجبات نقض رای اداره کار را فراهم نماید ابراز نکرده است، حکم به رد شکایت شاکی ( کارفرما ) و تایید رای اداره کار مبنی بر پرداخت این‌گونه مزایا صادر کرده‌اند . از سوی دیگر بعضی از شعب در خصوص اعتراض کارگر به رای اداره کار مبنی بر عدم پرداخت مزایای رفاهی، با این استدلال که شاکی ایراد موثری که موجبات نقض رای اداره کار را فراهم نماید ابراز نکرده است، حکم به رد شکایت شاکی ( کارگر ) و تایید رای اداره کار مبنی بر عدم پرداخت این‌گونه مزایا صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 20 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست‌های جداگانه شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به خواسته اعتراض به آرای هیات‌های حل اختلاف اداره مذکور مبنی بر پرداخت مزایای رفاهی از سوی کارفرما ( شاکی ) به کارگران به موجب دادنامه‌های شماره 9109970902002519 1391/8/30، 9109970902002520 1391/8/30 و 9109970902002493 1391/8/27 به شرح زیر رای به رد شکایت و تایید آرای هیات‌های حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مبنی بر پرداخت مزایای رفاهی صادر کرده است : راجع به اعتراض شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن به مدیریت آقای عبدالحسین کاسمی لنگرودی به طرفیت خوانده در اعتراض به رای شماره 1/ 7228 /90 1391/5/14 صادره از آن هیات نظر به شرح دادخواست تقدیمی شاکی و مستندات پیوست و مفاد لایحه شماره 2859 1391/8/28 ارسالی از ناحیه خوانده دلیلی که زمینه نقض یا ابطال و بی‌اعتباری رای معترض‌عنه را فراهم آورد مشهود نیست از حیث رسیدگی شکلی و ماهوی نیز ایرادی به رسیدگی مترتب نمی‌باشد . علیهذا این شعبه دیوان عدالت اداری شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و حکم به رد شکایت وی صادر و اعلام می‌دارد . ب : شعبه 19 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی جنوب تهران مبنی بر پرداخت مزایای رفاهی از طرف کارفرما ( شاکی ) به کارگران به موجب دادنامه شماره 9109970901904001 1391/9/1 به شرح زیر رای به رد شکایت و تایید رای هیات حل اختلاف مبنی بر پرداخت مزایای رفاهی صادر کرده است : نظر به اینکه رای قطعی مورخ 1391/4/21 در حدوث اختلاف فی‌مابین کارگر و کارفرما بر مبنای مقررات مواد 1، 2، 3، 12 و 26 سایر مواد از قانون کار مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام حل و فصل گردیده و از جانب شاکی هم دلیل موثر و موجهی که مقتضی نقض یا ابطال و بی‌اعتباری رای معترض‌عنه را فراهم آورد ارائه و ابراز نگردیده و از حیث رسیدگی شکلی و ماهیت امر اختلاف طرفین نیز ایرادی به رسیدگی معموله متصور نمی‌باشد در نتیجه با عدم احراز نقض قوانین و مقررات و یا مخالفتی با آن‌ها در مبانی استدلال رای موضوع خواسته شکایت مطروحه را غیرموجه تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می‌نماید . ج : شعبه 62 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای جلال حسنی به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمال شرق تهران مبنی بر پرداخت مزایای رفاهی از سوی شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن به شاکی ( آقای جلال حسنی ) به موجب دادنامه شماره 9809970903904091 1398/12/10 به شرح زیر رای به رد شکایت شاکی و تایید رای هیات حل اختلاف مبنی بر عدم پرداخت مزایای رفاهی صادر کرده است : نظر به مفاد شکایت شاکی و مستندات ابرازی پیوست ددخواست و مفاد لایحه جوابیه طرف شکایت ثبت شده به شماره 296476 1398/6/4 و اظهارات طرفین نزد هیات‌های رسیدگی‌کننده از آنجا که از سوی شاکی ایراد و اعتراض موجه و مدللی که موجبات نقض رای معترض‌عنه را ایجاب نماید اقامه و ابراز نگردیده است و رسیدگی به موضوع با رعایت تشریفات و منطبق با قوانین و مقررات قانون کار و آیین دادرسی که به عمل آمده لذا شکایت شاکی غیروارد تشخیص و به استناد مواد 2، 3 و 157 قانون کار و مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی و ابرام رای معترض‌عنه صادر و اعلام می‌نماید . رای مذکور به موجب دادنامه شماره 9909970955400257 1399/2/15 صادر شده از شعبه 13 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به علت تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت، تایید شده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/5/12 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب براساس ماده 36 قانون کار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1369، مزد ثابت مجموع مزد شغل و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل است و به موجب تبصره 3 همین ماده : « مزایای رفاهی و انگیزه‌ای از قبیل کمک هزینه مسکن، خواربار و کمک عائله‌مندی، پاداش افزایش تولید و سود سالانه جزء مزد ثابت و مزد مبنا محسوب نمی‌شود .» بنا به مراتب فوق و با عنایت به اینکه برمبنای ملاک رای وحدت رویه شماره 2033 1397/11/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، با خصوصی شدن شرکتهای دولتی، مقررات قانون کار بر آن‌ها حاکم شده و پس از تغییر وضعیت حقوقی این شرکتها و تبدیل آن‌ها به شرکتهای غیردولتی دلیلی بر ادامه پرداخت مزایای مقرر در دوره دولتی بودن آن‌ها به کارگران شرکتهای فوق وجود ندارد و در هیچ یک از مقررات قانون کار نیز تکلیفی به کارفرمایان مبنی بر پرداخت ارقام یا امتیازات فراتر از قواعد امری قانون کار تحمیل نشده و پرداخت مزایای مازاد بر حداقل‌های قانونی در صلاحیت انحصاری کارفرمایان است، بنابراین شرکت خدمات مهندسی خط و ابنیه فنی راه‌آهن تکلیفی به پرداخت مزایای رفاهی به کارگران خود ندارد و رای شماره 9809970903904091 1398/12/10 ( صادره از شعبه 62 دیوان عدالت اداری ) که بر رد شکایت صادر شده، صحیح و منطبق با موازین قانونی است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین