رای شماره‌های 145 الی 147 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای همدان، گرگان و بندرعباس در خصوص عوارض پذیره و اجازه تاسیسات شهری در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392

شماره ه / 95 /1320 – 1396/3/16 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 145 الی 147 مورخ 1396/2/26 با موضوع: «ابطال مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای همدان، گرگان و بندرعباس درخصوص عوارض پذیره و اجازه تاسیسات شهری در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین شماره دادنامه: 145 الی 147 تاریخ دادنامه: 26/2/1396 کلاسه پرونده: 95/1339، 95/1321، 95/1320 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای حمزه شکریان زینی موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال ماده 58 تعرفه عوارض سال 1395 شورای اسلامی شهر همدان در خصوص بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی 2- ابطال مواد 27 و 12 تعرفه عوارض سال 1394 شورای اسلامی شهر گرگان 3- ابطال ردیف 27 از فصل 1 تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر بندرعباس در سال 1395 در خصوص عوارض پذیره و اجازه تاسیسات شهری در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 گردش کار : 1- به موجب ماده 58 تعرفه عوارض سال 1395 شورای اسلامی شهر همدان، بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی و به موجب مواد 27 و 12 تعرفه عوارض سال 1394 شورای اسلامی شهر گرگان و همچنین به موجب ردیف 27 از فصل 1 از تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر بندرعباس در سال 1395 عوارض پذیره و اجاره تاسیسات شهری تصویب شده است. 2- در پرونده کلاسه‌های 95/1320 و 95/1321 و 95/1339 هیات عمومی آقای حمزه شکریان زینی به موجب دادخواستی اعلام کرده است که در تصویب این مصوبات مفاد آراء هیات عمومی به شماره دادنامه‌های 160-6/3/1392 و 66 الی 86- 2/2/1392 در زمینه ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای مختلف کشور در وضع عوارض حق الارض رعایت نشده است و با لحاظ ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ابطال مصوبات یاد شده را از تاریخ تصویب درخواست کرده است. 3- رئیس دیوان عدالت اداری پس از ملاحظه نظریه مشاوران خود مبنی بر اینکه موضوع از مصادیق ماده 92 قانون مذکور است، با رسیدگی به پرونده در اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 در خصوص موضوع موافقت می‌کند. متن تعرفه‌های مورد اعتراض به قرار زیر است : " تعرفه عوارض و بهای خدمات و سایر درآمدهای موضوع ماده 30 آیین‌نامه مالی شهرداری بندرعباس ردیف عنوان ماخذ محاسبه توضیحات 25 26 27 حق الارض احداث شبکه برف فشار ضعیف و فشار قوی کل عوارض حفاری×ضریب گروه‌بندی خیابانها و معابر و شوارع طول مسیر×حریم×فهرست بها×ضریب گروه‌بندی خیابانها و معابر (حریم فشار ضعیف 5/1 متر حریم فشار قوی 3 متر) شریانهای اصلی به میزان 50% کل هزینه‌های ترمیمی ( محاسبه شده بر اساس فهرست بها) خیابانهای درجه یک به میزان 40% کل هزینه‌های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها) خیابانهای درجه دو به میزان 30% کل هزینه‌های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها معابر درجه سه به میزان 15% هزینه‌های ترمیم (محاسبه شده بر اساس فهرست بها معابر بیش از 8 متر عرض ملاک محاسبه عرض حفاری به علاوه یک متر می‌باشد. گروه‌بندی خیابانها درجه یک: خیابانهای بیش از 12 متر عرض درجه دو: خیابانهای از 8 تا 12 متر عرض درجه سه: معابر کمتر از 8 متر «ماده دوازده: عوارض پذیره تاسیاست شهری ردیف نوع عوارض ضریب عوارض 1 تاسیسات و تجهیزات شهری مانند منبع آب، پست ترانسفورماتور، پست گاز، پست مخابرات و غیره S . P 11 2 دکلهای برق و مخابرات ( BTS )، کیوسک تلفن و امثال آن S . P 11 تبصره 1: مستند به تبصره 1ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده تعرفه عوارض نصب دکل ( BTS ) تلفن همراه در ملک اشخاص به شرح ذیل اعلام می‌گردد: S × K.P قیمت منطقه‌ای روز بر اساس تعرفه دارایی = P مساحت = S ضریب = K تبصره 2: مبلغ فوق از حداقل 000/000/20 ریال باید کمتر نگردد. ماده بیست و هفت: عوارض اجاره تاسیسات شهری مرجع: ماده 101 و تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداریها در خصوص عوارض اجاره تاسیسات شهری قابل وصول از شرکتهای حفار (آب و فاضلاب، برق، مخابرات، گاز، نفت) که انشعابات خود را در معابر عمومی، خیابانها و کوچه‌ها احداث نموده‌اند عوارض به شرح جدول ذیل به صورت ماهیانه محاسبه و اخذ می‌گردد: ردیف شرح مبلغ ماهیانه عوارض ( ریال) 1 بابت لوله‌های شرکت آب و فاضلاب و گاز در خیابانهای تا 14 متر برای هر متر طول 150 2 بابت لوله‌های شرکت آب و فاضلاب و گاز در خیابانهای تا 30 متر برای هر متر طول 200 3 بابت کابلهای زیر زمینی شرکت مخابرات و برق برای هر متر طول 150 4 بابت کافوهای مخابراتی در سطح شهر هر عدد 2500 5 بابت تیرهای برق فاقد روشنایی در سطح شهر هر عدد 6000 6 بابت تیرهای ترانسدار برق در سطح شهر هر عدد 15000 7 بابت ترانسهای برق اتاقکی برای هر مترمرع 25000 8 بابت لوله‌های انتقال نفت در محدوده شهر برای هر متر طول 300 ماده 58: تعرفه مصوب عوارض سال 1395 شهرداری همدان بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی کد: 0301001 ماده 58 بهای خدمات استفاده از معابر و زیرساخت معابر عمومی قابل وصول از شرکتهای آب و فاضلاب، برق، مخابرات و گاز که مرتبط با وزارتخانه و شرکتهای دولتی و غیره می‌باشند به شرح ذیل وصول گردد: الف: جهت استفاده از معبر توسط شرکتهای آب و فاضلاب، برق، مخابرات و گاز برای هر مترمربع در کلیه کوچه‌ها، خیابانها و معابر عمومی L×P×10% وصول گردد که در L طول و P متوسط قیمت منطقه‌ای‌های سطح شهر است. ب: جهت پستهای مخابراتی در معابر و پیاده روها سالیانه ps 8 وصول گردد. ج: جهت کیوسکهای تلفن سالیانه ps 8 وصول گردد. تبصره 1: از ابتدای سال 1395 کمیته‌ای متشکل از کارشناسان واحد حفاری مناطق و معاونت فنی جهت متراژ تاسیسات زیرزمینی تشکیل گردد و حسب هر مورد پرونده تشکیل شده، ادارات و سازمانهای مشمول ملزم به پیش‌بینی اعتبار آن در بودجه سال آتی خود هستند. عوارض ماهیانه و نصب دکلهای مخابراتی (ایرانسل، همراه اول، رایتل و تالیا) به شرح جدول ذیل وصول گردد: مجوز نصب دکل S × P 5 عوارض ماهیانه در املاک شهرداری S × P 1.5 عوارض ماهیانه در املاک خصوصی S × P 10 تبصره 2: حداقل قیمت منطقه‌ای در جدول فوق در مناطق 1 و 2 برابر 000/50 ریال و مناطق 3 و 4 برابر 000/40 ریال منظور گردد. تبصره 3: به هنگام تنظیم قرارداد واحد املاک شهرداریها موظفند نسبت به اخذ بیمه و تعهد خسارت و ایمنی‌های مورد نظر از شرکتها اقدام نمایند. تبصره 4: به ازای افزایش هر اپراتور بهره برداری‌کننده از هر دکل 100% از عوارض ماهیانه در املاک شهرداری و یا املاک خصوصی معاف خواهد شد. تبصره 5: اجاره دکل در سال 1395 بر اساس عرض معبر به شرح جدول ذیل وصول گردد: اجاره ماهیانه (ریال) شهرداری مناطق معابر تا 10 متر معابر 12 تا 18 متر معابر 24 متری به بالا پارکها و فضای عمومی رفوژ بلوارها 000/000/14 000/000/12 000/000/10 000/000/12 ممنوع تبصره 6: اجاره ماهیانه آنتن میکرو 50% جدول فوق لحاظ شود. توضیح: اجاره دکل و آنتن میکرو با رعایت شرایط ذیل امکان‌پذیر است: الف: نصب دکل در رفوژها به دلیل تخریب منظر شهری ممنوع می‌باشد. ب: چنانچه دکل در پارکها نصب شود از محل بازی کودکان حریم 100 متری آن‌ها رعایت گردد. پ: به منظور حفظ سلامتی شهروندان نصب دکل در معابر، حداقل 10 متر از محلهای سکونت فاصله داشته باشد. ت: در نصب دکلها از نظر استحکام، فوندانسیون تمهیدات لازم اندیشیده و رعایت شود. ث: حریم مهد کودکها و مدارس در جهت تامین سلامتی کودکان رعایت شود. ج: از نصب آنتهای BTS در اماکن مسکونی، بهداشتی و آموزشی ممانعت شود مگر پس از اخذا مجوز از مراجع ذیربط، ضمنا شهرداری اقدامات لازم در جهت جمع‌آوری دکلهای نصب شده در کاربری غیر مجاز را به عمل آورد. چ: قراردادها ی منعقده نصب دکل با تایید شورای اسلامی شهر قابل اجرا می‌باشد. ح: طراحی استقرار دکلها به گونه‌ای باشد که محیط اطاق آن‌ها با زباله آلوده نشود." در اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از شوراهای اسلامی شهرهای همدان، گرگان و بندرعباس خواسته شد نمایندگان خود را به جلسه معرفی کنند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 26/2/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان و نیز با حضور نماینده شورای اسلامی شهر همدان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی مطابق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، مقرر شده است که: «چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است. هرگاه مراجع مربوط، مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت، بدون رعایت مفاد ماده 83 قانون مذکور و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب‌کننده در هیات عمومی مطرح می‌نماید.» نظر به اینکه در آراء شماره 160-6/3/1392 و 66 الی 86 -2/2/1392 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات تعدادی از شوراهای اسلامی شهرهای کشور مبنی بر دریافت عوارض حق الارض به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات ابطال شده است و شورای اسلامی شهر همدان در تصویب ماده 58 تعرفه عوارض سال 1395، شورای اسلامی شهر گرگان به موجب مواد 12 و 27 تعرفه عوارض سال 1394 و شورای اسلامی شهر بندرعباس در ردیف 27 فصل 1 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1395 مبادرت به تصویب عوارض حق الارض کرده‌اند، بنابراین قسمت‌های مورد شکایت از تعرفه‌های یاد شده به لحاظ مغایرت با آراء هیات عمومی با استناد به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 89 و 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری