رای شماره 513150 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال مصوبه یازدهمین نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 رئیس مرکز هیات‌های امناء و هیات‌های ممیزه دانشگاه فردوسی مشهد

شماره 0207774 – 1404/3/17 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140431390000513150 مورخ 1404/2/30 مبنی بر: مصوبه یازدهمین نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 رئیس مرکز هیات‌های امناء و هیات‌های ممیزه دانشگاه فردوسی مشهد در خصوص شرایط و ضوابط واگذاری موقت خانه‌های سازمانی به اعضای هیات علمی فاقد منزل مسکونی شخصی دانشگاه فردوسی مشهد، ابطال نشد جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1404/2/30 شماره دادنامه: 140431390000513150 شماره پرونده: 0207774 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای سجاد بابائی ماهانی نژاد طرف شکایت: دانشگاه فردوسی مشهد موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه یازدهمین نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 رئیس مرکز هیات‌های امناء و هیات‌های ممیزه دانشگاه فردوسی مشهد گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال مصوبه یازدهمین نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 رئیس مرکز هیات‌های امناء و هیات‌های ممیزه دانشگاه فردوسی مشهد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که : " واحد خودگردان دانشگاه فردوسی که متولّی خانه‌های سازمانی دانشگاه می‌باشد به صورت کتبی اعلام نموده است با توجه به محدودیت دانشگاه نسبت به تامین مسکن همکاران اداری کارمندان غیرهیات علمی و سیاست دانشگاه فردوسی، ساختمان‌های موجود دانشگاه جهت واگذاری به اعضاء هیات علمی دانشگاه می‌باشد . به استناد ماده 6 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیّت مصوب 1400/7/27 مجلس شورای اسلامی کلّیت مقرره مورد شکایت مغایر با قانون مذکور می‌باشد و مضییق نمودن دایره کارکنان دانشگاه فردوسی به اعضاء هیات علمی صحیح نمی‌باشد. لذا ابطال مصوبه مورد شکایت را درخواست دارم ." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " صورتجلسه نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 پیوست شماره دو موضوع مصوبه یازدهم آیین‌نامه مربوط به شرایط و ضوابط واگذاری موقت خانه‌های سازمانی به اعضای هیات علمی فاقد منزل مسکونی شخصی دانشگاه فردوسی مشهد مقدمه : به منظور ارائه تسهیلات رفاهی و اسکان کوتاه مدت اعضای هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در سرای اساتید دانشگاه، آیین‌نامه مربوط به شرایط و ضوابط واگذاری موقّت خانه‌های سازمانی به اعضای هیات علمی دانشگاه به شرح زیر تدوین شده است : ماده 1 اجاره : اجاره بهای ماهانه خانه‌های سازمانی دانشگاه فردوسی مشهد طبق جدول زیر محاسبه و دریافت خواهد شد. (توضیح: با توجه به اعتبار نظریه کارشناس رسمی دادگستری در خصوص اموال غیرمنقول هر سال در ابتدای مهرماه اجاره بها از کارشناس رسمی دادگستری اخذ می‌گردد که از ابتدای آبان ماه همان سال به اجرا گذاشته خواهد شد.) نوع واحد درصد پایه کارشناسی یک خوابه سال اول 50% سال دوم 60% سال سوم 80% سال چهارم 100 % . دو خوابه سال اول 50% سال دوم 60% سال سوم 80% سال چهارم 100 % . سه خوابه سال اول 50% سال دوم 60% سال سوم 80% سال چهارم 100 % . تبصره 1: هزینه برق مصرفی و خط تلفن مستقل هر واحد براساس اعلام کتبی مسئول سرای اساتید طبق قبض کنتور مصرفی توسط ساکنین پرداخت می‌گردد . تبصره 2: هزینه شارژ ماهیانه بابت آب مصرفی، برق تاسیسات و اماکن عمومی و گاز برای هر واحد توسط کارشناس رسمی دادگستری به همراه اجاره بها محاسبه و طبق جدول ارائه شده در ماده (1) این آیین‌نامه از ساکنین دریافت می‌گردد . تبصره 3: با توجه به محدودیت امکانات، سقف مدت سکونت برای هر فرد چهار سال است. در صورت تمایل فرد به ادامه استفاده بیش از چهار سال و نبودن متقاضی دیگر، حداکثر تا یک سال دیگر با اجاره بهای 5/1 برابر نرخ کارشناس رسمی دادگستری قابل تمدید است . تبصره 4: قرارداد اسکان برای سال اول تدوین و در صورت تمایل و رضایت از اسکان برای طرفین، سال‌های بعد طبق جدول نرخ گزاری [گذاری] و با توجه به آخرین مقرّر ات تمدید می‌گردد . ماده 2: اماکن قابل واگذاری خانه‌های سازمانی اعضای هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در مجتمع رفاهی و آموزشی شماره 1 واقع در خیابان اسرار غربی در 20 واحد دو خوابه و یک خوابه، در دو بلوک 10 واحدی پنج طبقه و همچنین مرکز آموزشی و رفاهی شماره 2 واقع در پردیس دانشگاه به آدرس بلوار رضوی، جنب هتل پردیسان که شامل 52 واحد در شش بلوک (یک خوابه، دو خوابه و سه خوابه) می‌باشد که پس از درخواست کتبی متقاضی و تصویب در شورای رفاهی دانشگاه به هر یک از اعضای هیات علمی تمام وقت اعم از رسمی و پیمانی که فاقد منزل مسکونی شخصی باشند، با شرایط و ضوابط این آیین‌نامه تعلّق می‌گیرد . تبصره 1: اعضای هیات علمی فقط می‌توانند در زمان اشتغال مستمر به فعالیت آموزشی و پژوهشی در محیط دانشگاه از خانه‌های سازمانی استفاده نمایند و در هنگام اعزام به سایر دانشگاه‌ها یا شهرستان‌ها و یا خارج از کشور جهت فرصت مطالعاتی یا ادامه تحصیل و یا استفاده از مرخصی بدون حقوق نمی‌توانند تقاضای استفاده از خانه‌های سازمانی را ارائه داده یا به استفاده از آن ادامه دهند و لازم است حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از صدور حکم مربوطه در خصوص موارد پیش گفته نسبت به تخلیه و تحویل محل اجاره و تسویه حساب با دانشگاه در این خصوص اقدام نمایند. در ضمن اعضای مزبور در صورت خاتمه ماموریت یا فرصت مطالعاتی یا مرخصی بدون حقوق و نظایر آن در صورت وجود خانه‌های سازمانی تا سقف مقرّر و با امتیازدهی مجدد و احراز شرایط اجازه استفاده مجدد از واحدهای مزبور را دارند . تبصره 2: در صورتی که اعضای هیات علمی در ضمن استفاده از مدت مجاز استفاده از خانه‌های سازمانی به‌طور مستقل صاحب خانه گردند، سکونت در منازل مسکونی سازمانی حداکثر تا پایان همان سال شمسی خاتمه می‌یابد . تبصره 3: اسکان متقاضی با فرم خود اظهاری انجام می‌شود ولی بررسی لازم برای اطمینان از نداشتن منزل مسکونی متقاضی توسط دانشگاه انجام خواهد شد. در صورتی که مشخص شود عضو واجد شرایط دارای منزل مسکونی مستقل بوده و خلاف آن را در فرم خود اظهاری بیان کرده باشد، دانشگاه از عقد قرارداد خودداری کرده و در صورت امضاء شدن قرارداد حق فسخ را خواهد داشت . تبصره 4: با رعایت تبصره‌های پیشین و در صورت وجود واحدهای خالی و عدم وجود متقاضی به منظور کمک به اعضای هیات علمی با سابقه که نیازمند سکونت در سرای اساتید می‌باشند به مدت حداکثر شش ماه با تشخیص شورای رفاهی دانشگاه یک تا دو واحد خالی براساس جمعیّت و نیاز واگذار می‌شود و این که اجاره بهای آن براساس قیمت تمام شده کارشناسی اخذ خواهد شد . تبصره 5: امتیازدهی اسکان براساس فرم خود اظهاری از متقاضیان و بررسی مدارک در زمان اسکان در ابتدای هر قرارداد انجام می‌شود . ماده 3 : شرایط واگذاری به افراد مجرّد واگذاری خانه سازمانی به اعضای هیات علمی مرد مجرّد ممنوع خواهد بود (اعضایی که دارای عائله می‌باشند و به هر علتی فاقد همسر می‌باشند از این ماده مستثنی هستند.) تبصره 1: در شرایط خاص واگذاری خانه سازمانی به اعضای هیات علمی مرد مجرّد واجد شرایط (فاقد عائله و فاقد همسر) با تصویب شورای رفاهی دانشگاه بلامانع است . تبصره 2: تعدادی واحد یک خوابه به تشخیص شورای رفاهی دانشگاه به اعضای هیات علمی مجرّد خانم واجد شرایط اختصاص می‌یابد که از قواعد امتیاز‌بندی مستثنی می‌باشد . ماده 4: شرایط اسکان متقاضی اسکان متقاضی باید حتی الامکان به صورت مستمر و با خانواده باشد و اقامت به صورت مقطعی و در فصول خاصی صورت نمی‌پذیرد . ماده 5 : شرایط امتیاز‌بندی متقاضیان خانه‌های سازمانی گزینه‌های امتیاز‌بندی اعضای هیات علمی متقاضی خانه‌های سازمانی به شرح زیر می‌باشد : الف سابقه: تازه استخدام (12 امتیاز)؛ سال دوم خدمت (10 امتیاز)؛ سال سوم خدمت (8 امتیاز)؛ سال چهارم خدمت (6 امتیاز)؛ سال پنجم خدمت (4 امتیاز)؛ سال ششم خدمت (2 امتیاز)؛ و از سال هفتم به بعد امتیازی تعلق نمی‌گیرد . ب به ازای هر فرزند (3 امتیاز) ج عدم اشتغال همسر (5 امتیاز) د براساس وضعیت ایثارگری به ازای هر 6 ماه حضور در جبهه‌های حق علیه باطل (2 امتیاز)، خانواده شهدا (3 امتیاز)، هر 5 درصد جانبازی (3 امتیاز) هر 6 ماه اسارت آزادگان (4 امتیاز)، فرزندان شهدا (5 امتیاز) ه افراد بومی (2 امتیاز)، استانی (3 امتیاز)، خارج از استان (5 امتیاز) و حق مسکن در صورت عدم دریافت حق مسکن از اداره رفاه دانشگاه (2 امتیاز) و در صورتی که پنج سال کامل حق مسکن دریافت کرده باشد خانه سازمانی تعلّق نمی‌گیرد . ط براساس مرتبه علمی مربی (1 امتیاز)، استادیار (2 امتیاز) دانشیار (3 امتیاز) استاد (4 امتیاز) تبصره 1: یک واحد دو خوابه از خانه‌های سازمانی در اختیار رئیس دانشگاه خواهد بود که بسته به صلاحدید ایشان مورد استفاده قرار می‌گیرد و اجاره بهای آن 50 درصد مبلغ کارشناسی همان سال خواهد بود . تبصره 2: در صورتی که عضو هیات علمی به مدت کوتاه حق مسکن دریافت کرده باشد به ازای هر سال دریافت حق مسکن از زمان اسکان ایشان طبق جدول اعلامی کسر خواهد شد ولی دریافت اجاره بها براساس درصد تعیین شده از زمان اسکان در سال اول محاسبه می‌شود . ماده 6 : سایر موارد 1 متقاضی پس از تعیین واحد مربوطه و آشنایی با شرایط و ضوابط خانه‌های سازمانی و عقد قرارداد و امضا تعهدنامه مربوط که به تصویب شورای رفاهی دانشگاه رسیده است خانه مورد نظر را تحویل می‌گیرد . 2 استفاده‌کننده از خانه سازمانی تنها به منظور استفاده بهینه و متناسب با نیازهای خود و با جلب موافقت کتبی مسئول سرای اساتید می‌تواند تغییرات و دخل و تصرّف جزئی در درون واحد ایجاد کند و همچنین حق واگذاری به صورت کلی و جزئی به دیگری و یا اسکان افراد غیر از خانواده خود (مندرج در پرتال شخصی) را ندارد در صورت واگذاری به غیر دانشگاه حق دارد با اخطار کتبی مهلتی 10 روزه به مستاجر جهت رفع تصرّف غیر دهد در صورت عدم توجه مستاجر به اخطار مذکور در مهلت مقرّر و ادامه تخلّف مذکور نسبت به فسخ فوری قرارداد اجاره اقدام کند. در این صورت استفاده‌کننده از خانه سازمانی موظّف به تخلیه فوری واحد مسکونی می‌باشد. چنین تخلّفی موجب می‌شود تا خانه سازمانی به وی در آینده نیز تعلّق نگیرد و برابر مقرّرات با ایشان رفتار خواهد شد . 3 در صورتی که زوج متقاضی استفاده از خانه سازمانی هر دو عضو هیات علمی باشند تسهیلات مسکن یک بار به ایشان تعلّق می‌گیرد . 4 متقاضی استفاده از خانه سازمانی در حدود قوانین، موظّف به حفظ و نگهداری خانه مورد استفاده می‌باشد و در غیر این صورت مسئول جبران خساراتی است که به تشخیص ناظر قرارداد فی ما بین متقاضی و دانشگاه در اثر عدم مراقبت یا سهل‌انگاری به خانه وارد می‌شود و در صورتی که راسا اقدام به ترمیم خسارات یا خرابی ننماید، دانشگاه نسبت به جبران خسارات اقدام و هزینه آن از حقوق یا دستمزد ماهانه و سایر دریافت‌های وی از طریق امور مالی دانشگاه کسر و به حساب مربوط به خانه‌های سازمانی واریز می‌شود . 5 پرداخت هزینه تعمیرات جزئی از قبیل لکه‌گیری، رنگ‌آمیزی، تعمیرات قفل، شیرآلات،گاز، هود، پنجره، تعویض لوازم آلات برقی (از قبیل کلید پریز و...) و رفع معایب ناودان‌ها، آب روها و رفع گیر لوله‌های تاسیسات و بهداشتی، تعویض شیشه‌ها و غیره در صورت درخواست مستاجر و موافقت مسئول سرای اساتید به عهده مستاجر می‌باشد. جبران خسارت وارده از ناحیه عدم نگهداری صحیح موارد مذکور در این بند مشمول ضمانت اجرای بند 4 همین ماده خواهد شد . 6 تبصره: ساکنینی که نمی‌توانند به‌طور جداگانه برای موضوعات مطرح شده اقدام به آوردن تعمیرکار یا ... نمایند. طبق درخواست کتبی از مسئول برای اساتید، انجام خدمات صورت می‌گیرد و هزینه آن طبق فاکتور از درخواست‌کننده دریافت می‌شود در صورت عدم پرداخت طبق بند 4 ماده 6 این آیین‌نامه اقدام خواهد شد . 7 به منظور تضمین حسن انجام تعهدات و تضمین جبران خسارات احتمالی ساکنین خانه‌های سازمانی موظّفند ضمن تکمیل و امضای تعهدنامه مربوط، یک فقره چک یا سفته به مبلغ 300/000/000 ریال در وجه دانشگاه فردوسی مشهد صادر نمایند تا در صورت عدم اجرای هر یک از تعهدات مندرج در قرارداد فی مابین با دانشگاه و عدم جبران خسارات احتمالی و یا عدم تخلیه در موعد مقرّر یا پس از فسخ یا اقاله یا پس از اتمام قرارداد یا ابطال یا انقضای مدت قرارداد، دانشگاه بتواند کلّیه مطالبات خود را از هر محل مرتبط با فرد مزبور استیفا نماید. تعهد نامه مربوطه در زمان عقد قرارداد امضاء و به مسئول سرای اساتید تحویل می‌گردد . 8 مسئول سرای اساتید به عنوان ناظر قرارداد فی مابین دانشگاه با متقاضی موظّف است با هماهنگی مستاجرین حداقل هر ماه یک نوبت از خانه‌های سازمانی بازدید به عمل آورد و در صورت مشاهده معایب یا خسارت عمده و یا ایراداتی که ناشی از واحدها یا مربوط به قسمت‌های مشترک است که در صورت عدم رفع موجب بروز خسارت عمده می‌شود، مراتب را کتبا به مستاجر اعلام نماید . 9 خانه سازمانی باید با تجهیزات و وسایل و ظاهر سالم و قابل سکونت تحویل مستاجر شود و متقاضی در زمان تحویل گرفتن مکان مورد استفاده با امضای صورت جلسه تحویل که حاوی وضعیت خانه سازمانی و وسایل و تجهیزات مربوط به آن می‌باشد باید در موقع تخلیه نیز خانه را عینا به همان نحو که تحویل گرفته طی صورت جلسه به مسئول سرای اساتید تحویل و رسید دریافت دارد در غیر این صورت تا زمان تحویل رسمی مکلّف به پرداخت حق استفاده است . 10 استفاده‌کننده از خانه سازمانی موظف است علاوه بر رعایت کامل شئونات و اخلاق اسلامی کلّیه مصوبات شورای رفاهی را رعایت نماید . ماده 7: تشخیص مسئول سرای اساتید به عنوان ناظر بر حسن اجرای قراردادهای فی مابین دانشگاه با مستاجرین راجع به اصل ورود خسارات و میزان و نحوه وصول آن مورد قبول کلّیه مستاجرین می‌باشد . ماده 8: برای امضا قرارداد حضور دو شاهد ضروری می‌باشد . این آیین‌نامه شامل یک مقدمه، «8 » ماده و «14» تبصره با استناد به قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 مجلس شورای اسلامی در تاریخ 1397/6/25 به تایید هیات رئیسه دانشگاه و در تاریخ 1398/12/14 به تصویب هیات امنای دانشگاه رسید و از تاریخ تصویب قابل اجرا می‌باشد. رئیس مرکز هیات‌های امناء و هیات‌های ممیزه دانشگاه فروسی مشهد " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر حقوقی، قراردادها و رسیدگی به شکایت دانشگاه فردوسی مشهد به موجب لایحه شماره 2186 مورخ 1403/1/27 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است : " بر اساس ماده یک قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب 1395/11/10 دانشگاه‌ها در خصوص مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امناء عمل می‌نمایند بنابراین با توجه به تصریح ماده قانونی مذکور، هیات امناء دانشگاه براساس اختیارات موجود در جلسه فوق العاده دوره چهارم هیات امناء مورخ 1398/12/14 در خصوص واگذاری خانه‌های سازمانی تصمیم‌گیری نموده و این خانه‌ها را در اختیار اعضای هیات علمی قرار داده و از این جهت تصمیمی خلاف وظایف ذاتی و قانونی هیات امناء اتّخاذ نشده است. همچنین لازم به ذکر است هیات امنای دانشگاه بیرجند براساس اختیارات حاصل از قانون فوق الذکر این منازل را به کارمندان و همچنین اعضای هیات علمی خود واگذار نموده است... در نتیجه؛ مبرهن است هر یک از دانشگاه‌های سراسر کشور این اختیار را دارند که مطابق با مصوبات هیات امناء خود اقدام نمایند . مصوبه هیات امناء خلاف قانون جوانی جمعیّت نبوده چرا که مقرره مذکور از حیث زمانی مقدم بر قانون جوانی جمعیّت می‌باشد و از این حیث مخالفتی با قانون مزبور ندارد ." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/2/30 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و هیات‌های تخصصی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا با وجود این که براساس تبصره ماده 73 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیّت مصوب 1400/7/24 مقرّر شده است که: «کلّیه دستگاه‌های اجرایی کشور مکلّفند ظرف دو ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون به بازنگری و اصلاح مقرّرات و ایین نامه‌ها و ضوابط اداری و مالی و استخدامی مرتبط براساس احکام این قانون در جهت افزایش فرزندآوری اقدام و گزارش عملکرد خود را به مجلس و نهادهای ذی ربط ارائه نمایند»، ولی حکم مقرّر در این ماده بر بی‌اعتباری مقرّراتی که قبل از این قانون صادر شده، دلالتی ندارد. ثانیا رسیدگی به درخواست ابطال مقرّرات اجرایی در هیات عمومی دیوان عدالت اداری اساسا بر مبنای قوانین حاکم در زمان صدور مقرّرات مزبور صورت می‌گیرد و در مانحن فیه مصوبه مورد شکایت با قوانین حاکم در زمان تصویب این مصوبه مغایر نیست. ثالثا احکام مقرّر در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیّت مصوّب 1400/7/24 با توجه به حکم مقرّر در ماده 2 قانون مدنی، از زمان لازم الاجرا شدن این قانون در سراسر کشور مجری بوده و مجریان باید مفاد قانون مذکور را مبنای عمل قرار دهند. لذا با توجه به مراتب فوق، مصوبه یازدهم نشست فوق العاده از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1398/12/14 هرچند طبق تبصره ماده 73 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیّت مصوّب 1400/7/24 می‌بایست با الزامات این قانون مورد بازنگری قرار گیرد ولی مصوبه مورد اعتراض مغایر قوانین زمان وضع مصوبه نیست و خارج از حدود اختیارات نیز وضع نشده و ابطال نگردید. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین