رای شماره 395 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ماده 30 آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی مصوب سی و سومین نشست شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی که متضمن ایجاد محرومیت از شرکت در آزمون به مدت یک سال برای آن دسته از پذیرفته شدگانی است که در زمان تعیین شده ثبت نام نکرده و یا پس از ثبت نام نسبت به شروع دوره اقدام ننموده‌اند و همچنین متضمن ایجاد محرومیت به مدت دو سال برای آن دسته از پذیرفته شدگانی است که پس از شروع دوره انصراف میدهند، ابطال شد

شماره 0003111 – 1401/3/30 جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810395 مورخ 1401/3/3 با موضوع: «ماده 30 آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی مصوب سی و سومین نشست شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی که مضمن ایجاد محرومیت از شرکت در آزمون به مدت یک سال برای آن دسته از پذیرفته شدگانی است که در زمان تعیین شده ثبت نام نکرده و یا پس از ثبت نام نسبت به شروع دوره اقدام ننموده‌اند و همچنین متضمن ایجاد محرومیت به مدت دو سال برای آن دسته از پذیرفته شدگانی است که پس از شروع دوره انصراف می‌دهند، ابطال شد . » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1401/3/3 شماره دادنامه : 395 شماره پرونده : 0003111 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای محمد قدیری فرد موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده 30 آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی مصوب سی و سومین نشست شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 30 آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی مصوب سی و سومین نشست شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است : " به استحضار می‌رساند : وضع مقررات آمره در جهت سلب یا تحدید حقوق قانونی اشخاص منحصرا در صلاحیت مقنن و یا ماذون از طرف مقنن است و هیچ کدام از شقوق ) الف)، (ب)، (ج) و (د) بند 4 ماده 1و 12 قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و رشته‌های تخصصی پزشکی مصوب سال 1352 مفید جواز وضع مقررات آمره در زمینه وضع محدودیت برای حقوق قانونی اشخاص نیست، بنابراین محرومیت دو ساله‌ای که در ماده 30 آیین‌نامه پذیرش دستیاری برای انصراف‌دهندگان مقرر شده است، خارج از حدود اختیار قانونی شورای مذکور در وضع مقررات آمره است، ابطال موارد فوق هم به جهت مخالفت با قانون و هم به جهت خارج بودن از حدود اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات دولتی مورد استدعاست . همچنین در دادنامه شماره 140009970905811569 1400/6/30 هیات دیوان عدالت اداری در مورد مشابهی ماده 28 آیین‌نامه پذیرش دستیاری پزشکی که اشاره به محرومیت پذیرفته شدگان آزمون مذکور به دنبال انصراف از ثبت نام داشته‌اند را ابطال کرده است . " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی به انضمام آیین‌نامه آزمون‌های کشوری دندان‌پزشکی و آیین‌نامه خدمات قانونی متعهدین خدمت دندان‌پزشکی ......... ماده30 درصورتی که پذیرفته شده درزمان تعیین شده ثبت نام ننموده و یا پس از ثبت نام نسبت به شروع دوره اقدام ننماید منصرف از تحصیل محسوب شده و به مدت یک سال از شرکت در آزمون دستیاری محروم خواهد شد اما در صورت انصراف پس از شروع دوره علاوه بر پرداخت غرامت ) که محاسبه آن توسط دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی انجام می‌گردد ) به مدت دو سال ( پس از انصراف قطعی ( از شرکت در آزمون دستیاری محروم خواهد شد . تبصره1 در صورتی که غیبت و یا انصراف ناشی از بیماری صعب العلاج به تشخیص کمیسیون پزشکی دانشگاه و یا سایر دلایل موجه با تایید شورای آموزشی دانشگاه و کمیسیون موارد خاص دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی باشد فرد از پرداخت غرامت معاف خواهد بود . همچنین به مدت دو سال ) پس از انصراف قطعی ( از شرکت در آزمون دستیاری محروم خواهد شد . تبصره دستیاران آزاد ) با پرداخت شهریه ( در صورت انصراف موظف به پرداخت شهریه کامل همان سال می‌باشند همچنین به مدت یک سال ) پس از انصراف قطعی ( از شرکت مجدد در آزمون محروم خواهد شد . " علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی، پاسخی از آن مرجع واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/3/3 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا : براساس بند سوم اصل سوم و اصل سی‌ام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تحصیل حقی است برای عموم افراد و منع آن برمبنای قسمت اخیر ماده ) 1 ( قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال 1353 جز با مجوز قانونی امکانپذیر نیست . ثانیا : شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی برمبنای ماده ) 12 ( قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی مصوب سال 1352 تشکیل شده و وظایف و اختیارات شورای مزبور طی 7 بند در ماده (1) قانون اخیرالذکر احصاء گردیده و از هیچ یک از بندهای مذکور، صلاحیت ایجاد محرومیت از شرکت در آزمون به مدت یک سال برای پذیرفته‌شدگانی که در زمان تعیین‌شده ثبت نام نکرده و یا پس از ثبت نام نسبت به شروع دوره اقدام ننمایند و همچنین ایجاد محرومیت به مدت دو سال برای پذیرفته‌شدگانی که پس از شروع دوره انصراف دهند، استنباط نمی‌شود . ثالثا ایفای وظیفه «تعیین ضوابط جهت تربیت متخصص» که مطابق بند (4) ماده (1) قانون یادشده به شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی واگذار شده، مجوزی برای ایجاد تضییق جهت شرکت در آزمون سال بعد از سال قبولی ندارد و صرفا متضمن اختیار شورای پیش‌گفته نسبت به تعیین کیفیت برگزاری آزمون، سرفصل دروس و مواد امتحانی، دفعات برگزاری و سایر موارد مشابه است . بنا به استدلالهای فوق که در رای شماره 140009970905811569 1400/6/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، ماده ) 30 ( آیین‌نامه دوره‌های دستیاری دندان‌پزشکی مصوب سی و سومین نشست شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی که متضمن ایجاد محرومیت از شرکت در آزمون به مدت یک سال برای آن دسته از پذیرفته‌شدگانی است که در زمان تعیین‌شده ثبت نام نکرده و یا پس از ثبت نام نسبت به شروع دوره اقدام ننموده‌اند و همچنین متضمن ایجاد محرومیت به مدت دو سال برای آن دسته از پذیرفته‌شدگانی است که پس از شروع دوره انصراف می‌دهند، خارج از حدود اختیار و خلاف قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین