رای شماره 1977740 هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری: با موضوع عدم ابطال بند 12 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیئت علمی پیمانی رشته‌های علوم پایه

هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری * شماره پرونده: ه ت/ 0300424 * شماره دادنامه سیلور: 140431390001977740 - تاریخ :1404/08/07 * شاکی : خانم حبیبه بیات منش * طرف شکایت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی * موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 12 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیئت علمی پیمانی رشته‌های علوم پایه * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : 1 2) مستخدمین کشوری با مدرک کارشناسی ارشد به استثنای کارشناسی ارشد رشته‌های تکنولوژی اتاق عمل، تکنولوژی گردش خون و هوشبری نمی‌توانند در فراخوان شرکت نمایند . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1 بر اساس اصل بیست و هشتم قانون اساسی کشور هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون، برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید . وزارت بهداشت به صورت ناگهانی از سال 1396 حق تبدیل وضعیت به هیئت علمی را برای اینجانب و سایر همکارانم با شرایط مشابه، سلب کرده و باعث ایجاد موجی از ناامیدی، بی‌انگیزگی و خروج آن‌ها از حیطه تخصصی خود شده است . 2 بر اساس آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور الف) ماده 11 تبصره 1: کارمندان غیرهیئت علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان هیئت علمی دانشگاه شرکت نمایند . در این ماده به نوع استخدام غیرهیئت علمی اشاره نشده و استثنایی وجود ندارد. چنین استنباط می‌شود که همه کارمندان حق دارند در فراخوان هیئت علمی شرکت نمایند. وزارت بهداشت رشته تکنولوژی اتاق عمل،گردش خون و هوشبری را از این قانون مستثنی کرده است؛ در حالی که در بند ز تبصره 2 نوشته شده است استخدام کارشناسان ارشد رشته‌های بیهوشی در فرخوان هیئت علمی ممنوع است. در بازه زمانی سال‌های 1385 تا 1395 تعداد زیادی از همکاران ما در حوزه پرستاری با توجه به این ماده آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیئت علمی پس از ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و پس از کسب رزومه آموزشی و پژوهشی لازم با توجه به اعلام نیاز دانشکده‌های پرستاری سراسر کشور در رشته پرستاری و مقطع کارشناسی ارشد در حالی که مستخدم رسمی در بیمارستان‌های آموزشی درمانی کشور بودند در فراخوان جذب هیئت علمی شرکت کردند و به صورت هیئت علمی تبدیل وضعیت شدند و هم اکنون مشغول به کار هستند. اینجانب نیز از زمان دانشجویی فقط با انگیزه داشتن شغل هیئت علمی و مدرس در دانشکده پرستاری در این رشته مانده و ادامه تحصیل دادم و به کسب و جمع‌آوری رزومه آموزشی و پژوهشی لازم مبادرت ورزیدم. اما بلافاصله پس از فارغ التحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد وزارت بهداشت و درمان با تصویب این قانون تمام دنیای گذشته و آینده پرستاران مشابه اینجانب را تخریب کرده و باعث بی‌انگیزگی آن‌ها شد . ب) همچنین در ماده 11 تبصره 3 درج گردیده: مستخدمین غیرهیئت علمی در صورت تبدیل وضعیت به هیئت علمی ابتدا به صورت پیمانی به کار گرفته می‌شوند. از این تبصره چنین استنتاج می‌شود که مستخدمین کشوری هم می‌توانند در فراخوان جذب هیئت علمی شرکت کنند اما باید آگاهی داشته باشند که حتی با وجود سابقه خدمت یا رسمی بودن، آن‌ها نیز به صورت پیمانی بکار گرفته می‌شوند؛ کما اینکه همکاران اینجانب در دانشکده‌های کشور نیز از حالت رسمی به صورت هیئت علمی پیمانی تبدیل وضع شدند . ج) در ماده 15 بند ح این آیین‌نامه نیز آمده است که مستخدمین غیرهیئت علمی برای ورود به خدمت به صورت عضو هیئت علمی تابع ضوابط و مقررات این آیین‌نامه می‌باشند. در این بند نیز مجددا کلمه مستخدمین غیرهیئت علمی به کار رفته است که نتیجه می‌شود؛ افرادی که در دانشگاه‌ها استخدام هستند اما نه به صورت هیئت علمی؛ این افراد با اینکه شرایط کسب رتبه و ارتقای شغلی را گذرانده‌اند پس از تبدیل وضعیت به صورت هیئت علمی باید بر اساس این آیین‌نامه برای آن‌ها تصمیم‌گیری شود . 3 رای شماره 2459362 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «بر مبنای جواز حاصله از بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ضمن نقض رای شماره 140109970906010291 مورخ 1401/5/11 هیئت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری، تبصره 1 از بند 2 شرایط اختصاصی هجدهمین فراخوان جذب و استخدام عضو هیئت علمی پیمانی سال 1400 1399 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابطال شد . تاکنون چندین بار توسط دیوان عدالت اداری بندهایی از این فراخوان که مربوط به شرایط لازم برای مستخدمین بوده ابطال شده که در آن نیز به صورت مستقیم اشاره شده است مستخدمین غیرهیئت علمی می‌توانند در فراخوان جذب هیئت علمی شرکت نمایند. متاسفانه وزارت بهداشت مجددا در فراخوان بیستم شماره بند را تغییر داده و همچنان بر تبصره خود اصرار دارد. این مسئله باعث افزودن شش سال به شرایط سنی آیین‌نامه اداری استخدامی برای اینجانب و همکارانم شده است. نمونه رای دیوان عدالت ضمیمه شده است و خلاصه‌ای از آن را که توسط معاون قضایی دیوان عدالت اداری آقای مهدی دربین تایید و در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور در معرض دید عموم قرار گرفته به پیوست اعلام می‌کنم . * در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 1726/107 مورخ 1403/4/19 به‌طور خلاصه توضیح داده است که : ایرادات شکلی : ماده واحده خروج تصمیمات و آراء صادره از هیئت‌ها و کمیته‌های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شنون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضائی، مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ 1387/6/12 و مصوبه تجمیعی تکمیلی آن مصوب 893 مورخ 1402/10/5 شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام می‌دارد : آن دسته از تصمیمات و آراء نهائی و قطعی صادره در هیئت‌ها و کمیته‌های تخصصی فعال در وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان سنجش آموزش دانشگاه‌ها و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی مصوب، از جمله؛ تصمیمات وآراء نهائی هیئت‌های امناء ممیزه و انتظامی اساتید و کمیته انضباطی دانشجویان هیئت‌های جذب دانشجو و اعضاء هیئت علمی، هیئت‌های رسیدگی به تخلفات در آزمون‌ها و همچنین تصمیمات و آراء کشور و در خصوص بازنشستگی، ارتقاء آزمون‌ها، ارزیابی و پذیرش علمی، فرایند جذب دانشجو و اعضاء هیئت علمی بورس دانشجویان و فرصت مطالعاتی و نظایر آن که صرفا در رابطه با امور و شئون تخصصی علمی آموزشی و پژوهشی صادر شده باشد قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضائی نخواهد بود و در صلاحیت هیئت‌های عالی تجدید نظر وزارتین علوم تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی حسب مورد می‌باشد آن مقام محترم مستحضرند شورای عالی انقلاب فرهنگی به موجب نظر صریح بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران و نظرات روشن و موکد رهبر معظم انقلاب، بر اساس اصل 57 قانون اساسی تشکیل شده و ادامه حیات پیدا کرده است ضمنا طبق فرمان امام خمینی (ره) و تاکید مقام معظم رهبری مدظله العالی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی باید ترتیب اثر داده شود و به نحوی نباشد که یک مرجع حتی قانون‌گذاری مانند مجلس شورای اسلامی تصمیمات آن را بی‌اثر کند؛ بنابراین طبق اصل 57 قانون اساسی و اطلاق عبارت ولایت مطلقه امر و امامت امت در آن اصل و بر اساس قیاس اولویت، مصوبات شورای انقلاب فرهنگی، قابل ابطال در هیئت عمومی دیوان عدالت اداری نیست همچنین مقام معظم رهبری مدظله العالی در تاریخ 1392/6/30 با توجه به برخی از اظهارات و تردیدها در خصوص اعتبار مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی به ویژه مستثنی بودن این مصوبات از رسیدگی و نقض آن‌ها در مراجع قضایی از جمله دیوان عدالت اداری به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام وقت فرموده‌اند: به مجمع تشخیص مصلحت گفته شود این قانون را اصلاح نمایند به گونه‌ای که مصوبات و تصمیمات شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز مانند شوراهای مشابه شورای نگهبان، شورای عالی امنیت ملی ... از شمول ورود دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی و نقض این مصوبات استثناء شود." که این دستور مجددا در تاریخ 1402/10/19 طی نامه شماره 1/53387 مورخ 1402/10/19 از سوی دفتر مقام معظم رهبری به رئیس جمهور محترم و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرا ابلاغ شده است . بر این اساس و باتوجه به اینکه شکایت مطروحه دارای شئون،تخصصی علمی و آموزشی پژوهشی می‌باشد، نقض دادنامه بدوی و صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی هیئت عالی تجدیدنظر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از آن مقام محترم مورد تقاضا است . ج: دفاعیات وفق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیئت عالی جذب اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور تدوین سیاست‌های اجرایی و مقررات و آیین‌نامه‌های مربوط به جذب هیئت علمی بر عهده هیئت مرکزی جذب وزارتین (علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی) می‌باشد برابر ماده 1 قانون احکام دائمی توسعه کشور دانشگاه‌ها مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان‌ها و پارک‌های علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی باشند بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور قانون مدیریت خدمات کشوری قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آن‌ها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی معاملاتی اداری استخدامی هیئت امنا که حسب مورد به تایید وزیران علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان‌ها به تایید رئیس جمهور و در مورد دانشگاه‌ها و تشکیلاتی مصوب مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلح به تایید رئیس ستاد کل نیروهای مسلح می‌رسد عمل می‌کنند. بر این اساس مرجع اتخاذ تصمیم در ارتباط با نحوه جذب اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی هیئت‌های امناء دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی می‌باشد . به موجب ماده 11 آیین‌نامه اداری استخدامی اعضاء هیئت علمی دانشگاه و دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور مصوب اردیبهشت سال 1391 هیئت امناء دانشگاه‌های مزبور، استخدام اعضاء هیئت علمی در بدو ورود به خدمت صرفا از طریق فراخوان امکان‌پذیر است مطابق تبصره ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیئت علمی کارمندان غیرهیئت علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان مربوطه شرکت نمایند . مطابق تبصره 2 ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیئت علمی استخدام از بین دارندگان مدرک کارشناسی ارشد صرفا در موارد خاص و برابر ضوابط این آیین‌نامه بلامانع است . در بند (ه) از ماده 15 آیین‌نامه یاد شده اعلام گردیده است تایید صلاحیت عمومی و علمی توسط هیئت اجرایی جذب موسسه و تصویب هیئت مرکزی جذب وزارت متبوع مطابق ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت می‌پذیرد برابر بند (ز) ماده 15 آیین‌نامه مزبور از شرایط شرکت در فراخوان جذب هیئت علمی و یا به کارگیری به عنوان هیئت علمی دارا بودن دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی، دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی در رشته‌های مورد نیاز است و برابر تبصره 1 بند مذکور نیز مقرر شده به کارگیری کارشناسان ارشد صرفا در رشته‌هایی که دکترای آن موجود نباشد و یا در مناطق غیربرخوردار و خاص با مجوز هیئت مرکزی جذب امکان‌پذیر خواهد بود . بنابراین همان‌طور که فوقا اعلام شد اصل در جذب عضو هیئت علمی دارای دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی و دارای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی است و جذب عضو هیئت علمی کارشناسی ارشد وفق آیین‌نامه تحت شرایط و ضوابط خاص و در محدوده رشته‌های اعلام شده در آگهی فراخوان با توجه به نیازهای برآورد شده صورت می‌گیرد بنابراین با توجه به اینکه در فراخوان یاد شده صرفا در رشته‌های تکنولوژی اتاق عمل تکنولوژی گردش خون و هوشبری با مدرک کارشناسی ارشد نیازمند این وزارتخانه و دانشگاه‌های تابعه بوده به مستخدمین رسمی و پیمانی نیز اجازه شرکت در فراخوان داده شده است. بر این اساس و با عنایت به مراتب فوق و با توجه به اینکه هیچ یک از اقدامات این وزارت برخلاف ضوابط و مقررات صورت نگرفته است صدور رای به رد دادخواست مطروحه از آن مقام محترم مورد تقاضا است . پرونده شماره ه ت/ 00300424 مبنی بر تقاضای ابطال بند 12 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیئت علمی پیمانی رشته‌های علوم پایه در جلسه مورخ 1404/7/20 هیئت تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت قریب به اتفاق اعضای هیئت به شرح ذیل اعلام نظر نمودند . رای هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری اولا با بررسی به عمل آمده مشخص شد که مقرره مورد شکایت مصوب هیئت امنا بوده لذا وضع آن در حدود صلاحیتش بوده است . ثانیا هرچند مطابق تبصره 1 ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی، کارمندان غیرهیئت علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان مربوط شرکت نمایند و استخدام از میان کارمندان دارای مدرک کارشناسی ارشد جهت هیئت علمی مجاز شمرده شده است ولیکن براساس تبصره 2 ماده 11 آیین‌نامه مذکور استخدام از بین دارندگان مدرک کارشناسی ارشد صرفا در موارد خاص و برابر ضوابط این آیین‌نامه بلامانع عنوان شده است و از آنجا که در موارد خاص در تبصره 1 ذیل بند ز ماده 15 آیین‌نامه جهت به کارگیری دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد صرفا در رشته‌هایی که دکترای آن موجود نباشد و در مناطق غیربرخوردار و خاص با مجوز هیئت مرکزی جذب امکان‌پذیر خواهد بود بنابراین اصل بر جذب عضو هیئت علمی، دارا بودن دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی و فوق تخصصی است و جذب عضو هیئت علمی دارای مدرک کارشناسی ارشد، وفق آیین‌نامه مذکور تحت شرایط و ضوابط خاص و در محدوده رشته‌های اعلام شده در آگهی فراخوان با توجه به نیازها صورت می‌گیرد. با توجه به این که در فراخوان یاد شده صرفا در رشته‌های تکنولوژی اتاق عمل، تکنولوژی گردش خون و هوشبری با مدرک کارشناسی ارشد مورد نیاز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌های تابعه بوده لذا در همین حد به مستخدمین رسمی و پیمانی دارای مدرک کارشناسی ارشد نیز اجازه شرکت در فراخوان داده شده و تخلفی از آیین‌نامه استخدامی مربوط صورت نگرفته است . با عنایت به مراتب فوق بند 12 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیئت علمی پیمانی رشته‌های علوم پایه قابل ابطال نمی‌باشد . این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 ظرف مهلت 20 روز از تاریخ صدور توسط رئیس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض می‌باشد . رئیس هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری محمد اسماعیلی