رای شماره 1573111 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با موضوع ممنوعیت صادرات ملاس استحصالی از چغندر قند از تاریخ تصویب

مرجع تصویب: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شماره ویژه نامه: 1734 یکشنبه،14 آبان 1402 سال هفتاد و نه شماره 22900 رای شماره 1573111 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: نامه شماره 10255/ 500/ 1400 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با موضوع ممنوعیت صادرات ملاس استحصالی از چغندر قند از تاریخ تصویب ابطال شد شماره 0107390 1402/7/8 تاریخ دادنامه: 1402/6/21 شماره دادنامه: 140231390001573111 شماره پرونده: 0107390 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای بهمن زبردست طرف شکایت: وزارت جهاد کشاورزی موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " به استحضار می‌رساند، مطابق بند (الف) ماده 23 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395، جلوگیری از صادرات هرگونه کالا به منظور تنظیم بازار داخلی ممنوع اعلام شده است. مستثنی شدن «آن دسته از اقلام خاص دامی، نباتی، خاک زراعی و مرتعی و گونه‌هایی که جنبه حفظ ذخایر ژنتیکی و یا حفاظت تنوع زیستی داشته باشند، به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست» در ردیف 2 مستثنیات همین بند، نشان می‌دهد که عبارت «هرگونه کالا»، شامل کالاهای کشاورزی نیز می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز بر همین اساس، با صدور دادنامه شماره 140109970905811253 مورخ 1401/7/12، نامه معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص ممنوعیت صادرات برخی محصولات کشاورزی را مغایر با بند (الف) ماده 23 قانون احکام دائمی تشخیص داده و با توجه به تضییع حقوق قانونی تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصولات، از تاریخ تصویب ابطال نموده است. با عنایت به اینکه مبنای اعلام ممنوعیت صادرات ملاس استحصالی از چغندر قند در نامه مورد شکایت نیز، نه مرتبط با «اقلام خاص دامی، نباتی، خاک زراعی و مرتعی و گونه‌هایی که جنبه حفظ ذخایر ژنتیکی و یا حفاظت تنوع زیستی داشته باشند»، بلکه چنانچه در خود نامه ذکر شده، «با توجه به برنامه‌ریزی جهت افزایش تولیدات دامی و نظر به تامین کسری علوفه و سایر اقلام مورد نیاز در ترکیب خوراک دام به خصوص در شرایط خشکسالی» است، به دلیل مغایرت وضع این ممنوعیت با بند (الف) ماده 23 قانون احکام دائمی و دادنامه شماره 140109970905811253 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، همچنین خارج از حدود اختیار بودن آن، درخواست ابطال نامه مورد شکایت را داشته، جهت جلوگیری از تضییع حقوق صادرکنندگانی که در فاصله میان صدور نامه و صدور رای دیوان از حق قانونی‌شان محروم می‌شوند، درخواست اعمال ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و ابطال از زمان تصویب را نیز دارم ." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی معاون محترم وزیر و رئیس سازمان توسعه تجارت ایران وزارت صنعت، معدن و تجارت موضوع : ممنوعیت صادرات ملاس استحصالی از چغندر قند سلام علیکم احتراما بازگشت به نامه دفتر مقررات صادرات و واردات آن وزارت به شماره 60/70277 مورخ 1400/3/5 درخصوص صادرات ملاس استحصالی از چغندر قند مورد پیگیری نماینده محترم شهرستان سردشت و پیرانشهر، به استحضار می‌رساند با عنایت به اعلام نظر دفتر بهبود تغذیه و جایگاه دام معاونت امور تولیدات دامی به شماره 1400/940/7997 مورخ 1400/3/1 با توجه به برنامه‌ریزی جهت افزایش تولیدات دامی و نظر به تامین کسری علوفه و سایر اقلام مورد نیاز در ترکیب خوراک دام به خصوص در شرایط خشکسالی، صادرات اقلام خوراک دام و طیور از جمله ملاس استحصالی از چغندر قند مجاز نمی‌باشد. معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی " علی‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/6/21 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی براساس بند (الف) ماده 23 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395، جلوگیری از صادرات هرگونه کالا به منظور تنظیم بازار داخلی ممنوع است و با توجه به اینکه براساس نامه مورد شکایت اعلام شده است که به دلیل برنامه‌ریزی جهت افزایش تولیدات دامی و به خاطر تامین کسری علوفه و سایر اقلام مورد نیاز در ترکیب خوراک دام در شرایط خشکسالی صادرات اقلام خوراک دام و طیور از جمله ملاس استحصالی از چغندر قند مجاز نیست، بنابراین نامه شماره 1400/500/10255 مورخ 1400/3/9 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی از جهت ایجاد ممنوعیت در صادرات برخی اقلام کشاورزی با ماده 23 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و رای شماره 1253 مورخ 1401/7/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایرت دارد و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری