رای شماره 1049 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهارنفره شورای هماهنگی نظام مهندسی و کنترل ساختمان استان آذربایجان غربی (ابلاغی به شماره 96/116/1069 مورخ 1396/11/30 مدیر کل راه و شهرسازی استان آذربایجان غربی)

شماره0004009 – 1401/6/12 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905811049 مورخ 1401/6/12 با موضوع: «صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهارنفره شورای هماهنگی نظام مهندسی و کنترل ساختمان استان آذربایجان غربی (ابلاغی به شماره 96 / 116 / 1069 1396/11/30) که متضمن تعیین ضوابطی در خصوص نحوه صدور پایان کار ساختمان است، خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده بود و ابطال شد . » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه : 1401/6/12 شماره دادنامه : 1049 شماره پرونده : 0004009 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای مرتضی محمدحسین زاده موضوع شکایت و خواسته : ابطال صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهارنفره شورای هماهنگی نظام مهندسی و کنترل ساختمان استان آذربایجان غربی (ابلاغی به شماره 96 / 116 / 1069 مورخ 1396/11/30 مدیر کل راه و شهرسازی استان آذربایجان غربی) گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهارنفره شورای هماهنگی نظام مهندسی و کنترل ساختمان استان آذربایجان غربی (ابلاغی به شماره 96 / 116 / 1069 مورخ 1396/11/30 مدیر کل راه و شهرسازی استان آذربایجان غربی) را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که : " صلاحیت هیات‌های چهار نفره نه در قانون و نه در آیین‌نامه اجرایی و نه در دستورالعمل بلکه فقط در مبحث دوم مقررات ملی ساختمان آن هم محدود به موضوعاتی از قبیل تعرفه و ظرفیت اشتغال مهندسان (افزایش سهمیه یا کاهش) می‌باشد . علی‌القاعده هرگونه تصمیم‌گیری یا وضع مقرره یا مصوبه به هر نحو از آنجا که در فراورای صلاحیت هیات مربوطه است؛ قطعا غیر قانونی خواهد بود . پس از آنکه هیات چهار نفره در مورخ 1396/11/11 نسبت به تصویب مصوبه فوق اقدام کرده است سازمان نظام مهندسی ضمن تاکید (موکد) و استناد به مصوبه صدرالاشاره و بالنتیجه شهرداری ارومیه در مورد مالکانی که از کمیسیون‌های ماده صد شهرداری‌ها رای به ابقا برای آن‌ها صادر شده و پس از پرداخت جرایم و عوارض مربوطه گواهی عدم خلافی برای آن‌ها صادر شده است بدون توجه به آراء کمیسیون‌های ماده صد و بدون توجه به تاییدیه‌های کلیه ناظران ساختمانی سازمان نظام مهندسی از صدور شناسنامه فنی و شهرداری از صدور پایانکار استنکاف می‌ورزند . لازم به ذکر است که اساسا هیات مدیره‌های سازمان‌های نظام مهندسی هیچ اختیاری در دخالت در این امور نداشته و فقط مطابق بند 5 ماده 15 قانون نظام مهندسی نظارت بر حسن اجرای خدمات مهندسی و معرفی متخلف به شورای انتظامی را دارند . با مراجعه به منطوق ماده 28 آیین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی صراحتا مشخص است که تشخیص نقص بر عهده ناظران و تایید آن تشخیص در مورد نقص بر عهده سازمان نظام مهندسی است . لذا در قانون نظام مهندسی تشکیل این چنین کمیته یا هیاتی برای اتخاذ تصمیم در خصوص موضوعات مربوط به تشریفات صدور پایانکار، پیش‌بینی نشده است و در مانحن فیه کمیته 4 نفره بدون داشتن صلاحیت قانونی، مصوبه تنظیم و فی‌الحال در نظام مهندسی و شهرداری بر اساس آن نیز اقدام شده و می‌شود که با بررسی قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی و تفسیر آراء دیوان عدالت اداری و همچنین مبحث دوم مقررات ملی ساختمان این‌گونه تصمیم‌گیری‌ها خارج از اختیارات قانونی ایشان است . با توجه به مفهوم مخالف تبصره یک ماده صد می‌توان گفت که: اخذ رای ماده صد برای ابقا ساختمان که مطابق با تاییدیه‌های مهندسان از سوی مرجع رسیدگی ماده صد صادر می‌شود به عنوان قبول ابقا و تداوم فرآیندی است که قانون‌گذار آن را پیش‌بینی کرده است و آراء صادره موید و موجده حق و تکلیف می‌باشند . اما ایجاد تشریفات مازاد بر این امر و شروع تشریفات مازاد نزد یک موسسه خصوصی (سازمان نظام مهندسی ساختمان استان) در قوانین پیش‌بینی نشده است . لذا بر اساس بند 9 اصل دوم قانون اساسی در رفع تبعیضات ناروا و اصل بیست و دوم مبنی بر مصون از تعرض بودن شغل اشخاص، رسیدگی و اتخاذ تصمیم شایسته دایر بر بررسی خارج از نوبت در هیات عمومی یا صدور دستور موقت از محضر آن مرجع را دارم ." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " نامه شماره 96 / 116 / 1069 1396/11/30 جناب آقای مهندس کهوریان معاونت محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری آذربایجان غربی با سلام و صلوات بر محمد و آل محمد (ص) احتراما به پیوست تصویر صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات 4 نفره استان با موضوع نحوه صدور پایانکار جهت استحضار به حضور ایفاد می‌گردد . مدیر کل راه و شهرسازی استان آذربایجان غربی بسمه تعالی صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهار نفره استانی در اجرای دعوتنامه شماره 14 / 96 / 43532 1396/11/9 مدیر کل دفتر فنی استانداری جلسه هیات 4 نفره در تاریخ 1396/11/11 در محل سالن جلسات معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری با موضوع نحوه صدور گواهی پایان کار در زمان خاتمه عملیات ساختمانی تشکیل و مطابق مفاد آئین‌نامه اجرائی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آئین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون (با استناد به مواد 28، 31 و 35 آئین‌نامه اجرایی ماده 33) به شرح ذیل اتخاذ تصمیم گردید . 1 سازمان نظام مهندسی ساختمان استان مکلف است مطابق ماده 31 آئین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان برای ساختمان‌های متقاضی دارای پروانه ساختمانی با قید چگونگی رعایت مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی و معماری، شناسنامه فنی و ملکی ساختمان را در سطح استان بر اساس ضوابط زمان صدور پروانه ساختمان صادر نماید . 2 شهرداری‌ها با مطالبه شناسنامه فنی و ملکی ساختمان از متقاضی و بر اساس آن گواهی پایان کار با لحاظ مفاد ماده 28 آیین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان را صادر خواهند نمود . 3 کلیه مصوبات مغایر با آئین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان با ابلاغ این مصوبه لغو و بلااثر می‌باشد . حاضرین در جلسه: معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری، مدیر کل راه و شهرسازی استان، شهردار ارومیه، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان) علی‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/6/12 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی هرچند تشکیل هیات‌های چهار نفره نظام مهندسی در استان‌ها و هیات‌های پنج نفره در استان تهران بر اساس بند 1 4 ماده 1 و بندهای 3 13 و 3 14 از ماده 3 مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان مصوب سال 1384 و به منظور ایفای صلاحیت‌های مقرر برای این هیات‌ها پیش‌بینی شده است، ولی با توجه به اینکه براساس آرای شماره 9909970905810748 1399/6/4 و شماره 9909970905811917 1399/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام شده است که هیات‌های مذکور صرفا در راستای رفع مشکلات مربوط به اجرای شیوه نامه حاکم و کاهش یا افزایش برخی تعرفه‌ها صلاحیت دارند و در سایر قوانین و مقررات نیز برای آن‌ها صلاحیت و اختیاری تعیین نشده است، بنابراین صورتجلسه مورخ 1396/11/11 هیات چهار نفره شورای هماهنگی نظام مهندسی و کنترل ساختمان استان آذربایجان غربی (ابلاغی به شماره 96 / 116 / 1069 1396/11/30) که متضمن تعیین ضوابطی درخصوص نحوه صدور پایان کار است، خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری