رای شماره 427 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع بند 2 لایحه بودجه سالهای 1397 الی 1399 شهرداری خوی که متضمن تعیین حق مسئولیت برای شهردار، معاونین شهردار و مدیران و مسئولین شهرداری است،از تاریخ تصویب ابطال شد.

تاریخ دادنامه : 1401/3/3 شماره دادنامه: 427 شماره پرونده: 0003551 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2 لایحه بودجه سال‌های 1397 الی 1399 شهرداری خوی گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 202/305948 1400/10/22 اعلام کرده است که: « در لایحه بودجه سال‌های 1397 الی 1399 شهرداری خوی (بند 2 لایحه بودجه) که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده است، به شهرداری اجازه داده شده به صورت ماهانه حق مسئولیتی به شهردار، معاونین شهردار، مدیران و مسئولین پرداخت نماید. بر این اساس در طی سال‌های مذکور در مجموع مبلغ 5/593/000/000 ریال تحت عنوان حق مسئولیت پرداخت شده است. این در حالی است که: 1 حقوق و مزایای شهرداران در چارچوب آیین‌نامه حقوق و مزایای شهرداران مصوب 1370 هیات وزیران و اصلاحات بعدی و هرگونه پرداخت خارج از قوانین و مقررات مذکور فاقد وجاهت قانونی می‌باشد. همان گونه که در ماده 11 آیین‌نامه حقوق و مزایای شهرداران بیان گردیده: « پرداخت هرگونه وجه دیگری به هر عنوان غیر از موارد ذکر شده در این آیین‌نامه به شهردار ممنوع است» و در آیین‌نامه مذکور اشاره‌ای به پرداخت مزایایی تحت عنوان حق مسئولیت نشده است. ممنوعیت فوق‌الذکر در بند 6 دستورالعمل ابلاغی از سوی وزارت کشور به شماره 75003 1395/6/14 که طی نامه شماره 14/95/15549 1395/7/29 به شهرداران و روسای شوراهای اسلامی شهرهای استان از سوی مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای وقت استان ابلاغ شده است. به موجب این دستورالعمل تصویب هرگونه دریافتی برای کارکنان شهرداری‌ها و شخصی شهرداران توسط شوراها خارج از حدود اختیارات قانونی شوراهای اسلامی شهرها بر اساس قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی شهرها و انتخابات شهرداران مصوب 1375 و اصلاحیه‌های بعدی آن بوده و شوراها مجاز به اتخاذ تصمیم در ارتباط با حقوق و دستمزد شهرداران و کارکنان شهرداری‌ها نمی‌باشد. ضمن آن که در بند 2 دستورالعمل مذکور مجدد تاکید شده است: «حقوق و مزایای شهرداران در چارچوب آیین‌نامه حقوق و مزایای شهرداران مصوب 1370 هیات وزیران و اصلاحات بعدی بوده و هرگونه پرداخت خارج از قوانین و مقررات مذکور فاقد وجاهت قانونی است.» 3 بر اساس رای شماره 3335 1398/11/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مورد مشابه تعیین حق مسئولیت توسط شورای اسلامی برای مدیران وکارکنان شهرداری ممنوع و مصوبه مربوط ابطال گردیده است. لذا به علت مغایرت بندهای مورد شکایت با اصل 105 قانون اساسی و مستندات مذکور، ابطال از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد.» متن بندهای مورد شکایت به شرح زیر است: الف لایحه بودجه سال 1397 شهرداری خوی: " احکام بودجه: احکام همراه بودجه سال 1397 جهت بررسی و تصویب به شرح ذیل پیشنهاد می‌گردد: ........... 2 به شهرداری اجازه داده می‌شود طبق روال سال‌های گذشته جهت جبران زحمات مسئولین شهرداری حق مسئولیت شهردار را ماهانه بیست میلیون ریال و معاونین شهردار و مدیران و مسئولین را ماهانه حداکثر تا سقف ده میلیون ریال تعیین و پرداخت نماید. رئیس شورای اسلامی شهر خوی" ب لایحه بودجه سال 1398 شهرداری خوی: "احکام همراه بودجه سال 1398 جهت بررسی و تصویب به شرح ذیل پیشنهاد می‌گردد: ......... 2 به شهرداری اجازه داده می‌شود طبق روال سالهای گذشته جهت جبران زحمات مسئولین شهرداری حق مسئولیت شهردار را ماهانه بیست میلیون ریال و معاونین شهردار و مدیران و مسئولین را ماهانه حداکثر تا سقف ده میلیون ریال تعیین و پرداخت نماید. رئیس شورای اسلامی شهر خوی" ج لایحه بودجه سال 1399 شهرداری خوی: "به منظور حفظ جایگاه مستخدمان شهرداری و خانواده آن‌ها ، همچنین ایجاد انگیزه در پیشرفت امورات شهرداری که موجب تسریع در ارائه خدمات مطلوب به شهروندان می‌گردد، به شهرداری اجازه داده می‌شود با عنایت به مفاد قانونی از جمله ماده 24 آیین‌نامه استخدامی شهرداری‌ها، بند 9 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و بند 2 ضوابط حقوق و دستمزد فصل سوم بخشنامه بودجه سال 1399 پس از تامین اعتبار حقوق و مزایای مستمر کارکنان و در صورت وجود نقدینگی نسبت به پرداخت رفاهیات طبق آیین‌نامه تنظیمی و در سقف بودجه مصوب به شرح ذیل اقدام نماید: ......... 2 پرداخت تا مبلغ 10/000/000 ریال ماهیانه به عنوان حق مسئولیت معاونین و مدیران و مسئولین شهرداری با تشخیص شهردار شهردار رئیس شورا" علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/3/3 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386، شهرداریها از شمول قانون مذکور مستثنی شده‌اند و به لحاظ امور استخدامی تابع قانون استخدام کشوری و از حیث ضوابط حقوق و مزایا تابع قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت هستند و در ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی وظیفه‌ای برای شوراهای اسلامی شهر در تعیین حق مسئولیت برای مدیران یا کارمندان شهرداری پیش‌بینی نشده است. بنا به مراتب فوق که در مفاد رای شماره 9809970905813335 1398/11/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، وضع حق مسئولیت برای مدیران و کارمندان شهرداری مبنای قانونی ندارد و بر همین اساس، بند 2 لایحه بودجه سال‌های 1397 الی 1399 شهرداری خوی که متضمن تعیین حق مسئولیت برای شهردار، معاونین شهردار و مدیران و مسئولین شهرداری است، به دلایل فوق خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. ه یات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین