رای شماره‌های 244 243 242 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مواد 6 و 7 آئین نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل اختلاف و هیاتهای تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

شماره ه / 958 / 94 1396/4/10 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 244 243 242 مورخ 1396/3/23 با موضوع : « ابطال مواد 6 و 7 آئین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف و هیاتهای تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی .» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات‌عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1396/3/23 شماره دادنامه : 244 243 242 کلاسه پرونده : 958 / 94، 691 / 95، 688 / 95 مرجع رسیدگی : هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری . شاکیان : آقای سعید کنعانی و خانم‌ام البنی باقرنژاد موضوع شکایت و خواسته : 1 ابطال مواد 6 و 7 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف و هیاتهای تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی 2 ابطال تبصره ماده 9 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای تشخیص به شماره 91910 1387/9/2 3 ابطال بند 6 ماده 17 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف به شماره 91911 1387/9/2 گردش کار : الف خانم‌ام البنی باقرنژاد به موجب دادخواستی ابطال تبصره ماده 9 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای تشخیص به شماره 919101387 / 9 / 2 و بند6 ماده17 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف به شماره 919111387 / 9 / 2 را تقاضا کرده است . متن آیین‌نامه در قسمتهای مورد اعتراض به قرار زیر است : « الف ) تبصره ماده 9 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای تشخیص به شماره 91910 1387/9/2 : ماده 9 مدت اعتبار نمایندگی اعضای هیات تشخیص دو سال بوده و انتخاب و عضویت مجدد اعضای هیات تشخیص بلامانع است . تبصره مسئولیت صدور اعتبار نامه بر عهده معاونت روابط کار بوده که می‌تواند اختیار صدور اعتبار نامه‌ها را به هر یک از ادارات کل کار و امور اجتماعی تفویض نماید . نحوه تفویض یا سلب اختیار و سایر مقررات مربوط براساس دستورالعملی خواهد بود که به تصویب معاون روابط کار خواهد رسید . ب ) بند 6 ماده 17 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف به شماره 91911 1387/9/2 : ماده 17 نمایندگان کارگران و کارفرمایان در موارد ذیل عضویت خود را در هیات حل‌اختلاف از دست داده و حسب مورد نمایندگان جدید براساس این آیین‌نامه انتخاب و جایگزین می‌شوند : 1 استعفا از عضویت در هیات حل‌اختلاف . 2 وفات . 3 رای دادگاه مبنی بر محرومیت از حقوق اجتماعی . 4 پایان دوره نمایندگی . 5 اعلام مرجع انتخاب‌کننده به اداره کل کار و امور اجتماعی استان ( در مورد نمایندگان کارگران ) 6 غیبت غیر موجه بیش از سه جلسه متوالی و یا پنج جلسه متناوب، اعمال و رفتار خلاف شئون شغلی، نقض قوانین و مقررات مربوط، تبعیض، غرض ورزی یا روابط غیر اداری در اجرای قوانین و مقررات نسبت به اشخاص و سوء استفاده از مقام و موقعیت، به تشخیص مدیرکل کار و امور اجتماعی استان با هماهنگی مرجع انتخاب‌کننده و تایید وزارت کار و امور اجتماعی .» ب ) آقای سعید کنعانی به موجب دادخواستی ابطال مواد 6 و 7 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف و هیاتهای تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را به لحاظ مغایرت با موازین شرعی تقاضا کرده است . پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین‌دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، به هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری ارجاع شد . هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 6 1396/1/30 نسبت به تبصره ماده 9 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای تشخیص و بند 6 ماده 17 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف رای به رد شکایت صادر کرد . رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . رسیدگی به ابطال مواد 6 و 7 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف و هیاتهای تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت . در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت مواد 7 و 6 آیین‌نامه مورد اعتراض با موازین شرعی، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 95 / 102 / 2003 1395/6/2 اعلام کرده است که : « به نظر اکثریت فقهای معظم عدم ذکر شرایط لازم از جمله اسلام، عدالت و وثاقت برای اعضای مذکور در هیاتهای موضوع ماده 6 آیین‌نامه انتخاب اعضاء هیاتهای حل‌اختلاف و ماده 7 آیین‌نامه انتخاب اعضاء هیاتهای تشخیص، مواد مزبور خلاف موازین شرع می‌باشد زیرا اگر چه تصمیمات هیاتهای مرقوم قابل شکایت در دیوان عدالت اداری است لیکن به جهت اینکه دیوان رسیدگی ماهیتی نمی‌نماید و ذینفع حق مراجعه به مرجع قضایی را در این خصوص ندارد . علیهذا این مواد خلاف موازین شرع شناخته شدند .» هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/3/23 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی نظر به اینکه ماده 7 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای تشخیص اداره کار به شماره 91910 1387/9/2 و ماده 6 آیین‌نامه انتخاب اعضای هیاتهای حل‌اختلاف اداره کار به شماره 91911 1387/9/2 برابر نظریه شماره 95 / 102 / 2003 1395/6/2 فقهای شورای نگهبان خلاف موازین شرع شناخته شده‌اند، بنابراین در اجرای تبصره 2 ماده 84 قانون تشکیلات و آیین‌دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و با استناد به بند1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون یاد شده از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی