رای شماره 807 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بخشنامه شماره 60/21730 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر عدم صدور مجوز برای نانوایی‌های جدید

شماره ه/1023/94 - 1395/10/29 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 807 مورخ 1395/10/14 با موضوع: «ابطال بخشنامه شماره 60/21730 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر عدم صدور مجوز برای نانوایی‌های جدید» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1395/10/14 شماره دادنامه: 807 کلاسه پرونده : 1023/94 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای محسن نظری پاک موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 60/217130 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 60/217130 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: « به استحضار می‌رسانم اینجانب شاکی در تاریخ 1394/1/22 برای دریافت مجوز نانوایی اقدام به ثبت الکترونیکی به کد پیگیری 482 A 16 FB 59 نموده‌ام پس از گذشت 7 ماه اتحادیه اعلام نموده بخشنامه‌ای داریم که به دستور وزیر به علت نبود سهمیه آراد یارانه‌ای از صدور مجوز جلوگیری شود در حالی که بنده درخواست مجوز آزادپزی که آرد آن را آزاد تهیه می‌نمایم را دارم لذا با این اقدام جلوی کسب و کار بنده را گرفته‌اند و مشکلات زیادی را برای بنده درست نموده‌اند پس از مراجعات مکرر اتحادیه نانوایان با توجه به بخشنامه شماره 60/21730 1393/10/20 معاونت محترم توسعه بازرگانی و دستوری که ضم شکایت است تصمیم به رد مجوز گرفته که تصمیم بر اساس بخشنامه وزارتی بوده و بعد هیچ‌گونه اقدام در مورد بنده انجام داده نشده با توجه به نامه نگاریهای بنده با شخص وزیر به هیچ نتیجه‌ای نرسیده‌ام و این باعث جلوگیری از کسب و کارم شده است. لذا با توجه به ماده 1 و 7 از قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی که در آن تسهیل صدور مجوز کسب و کار در آن آمده و در تاریخ 1393/4/1 به تصویب مجلس محترم رسیده و این تصمیم خلاف قانون می‌باشد که لطمات زیادی را به بنده وارد نموده است بعلاوه اقدامهای بنده انجام شده و فعلا هم با 15 نفر کارگر در حال انجام می‌باشم لذا از دادگاه محترم تقاضای ابطال این بخشنامه که خلاف قانون می‌باشد را دارم و سپس ابطال تصمیم اتحادیه که در اجرای این بخشنامه انجام شده را خواستارم بدوا تقاضای صدور دستور موقت بر عدم تعطیلی واحد مذکور را خواستارم. » متن بخشنامه مورد اعتراض به قرار زیر است : بخشنامه شماره 60/217130 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت: «روسای محترم سازمانهای صنعت، معدن و تجارت سراسر کشور سلام علیکم: احتراما، به پیوست تصویر نامه شماره 166532 1393/9/8 سازمان بازرسی کل کشور در خصوص پیشگیری از صدور مجوز نانوایی بدون ظرفیت‌سنجی و استعلام از شرکتهای غله و خدمات بازرگانی به همراه پی نوشت مقام عالی وزارت ارسال می‌گردد. حسب نظر آقای وزیر از صدور مجوز برای نانوایی‌های جدید خودداری شود و موارد استثناء به شرح یادداشت ایشان خواهد بود. » در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس مرکز و دبیر هیات عالی نظارت به موجب لایحه شماره 60/25494 1395/1/21 توضیح داده است که: «ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: پروانه کسب نانوایی سلام علیکم: احتراما، بازگشت به کلاسه پرونده 1023/94 1394/10/13 پیرامون دادخواست آقای محسن نظری پاک متقاضی دریافت پروانه کسب نانوایی مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 60/217713 1393/10/20 در خصوص ممنوعیت صدور پروانه کسب نانوایی به استثنای شهرکهای مسکونی جدید و مناطق توسعه یافته شهری، مراتب ذیل را به استحضار می‌رساند: 1 در راستای بهبود و تسهیل فضای کسب و کار و با هدف ایجاد بستر رقابت در بازار و به منظور ارتقاء کمیت و کیفیت تولید و عرضه کالا و خدمات بهینه، بند (الف) ماده (55) قانون نظام صنفی مصوب سال 1382 (موضوع دستورالعمل تشخیص ضرورت برقراری حدود صنفی و تعیین سقف تعدادی برای صنوف) در اصلاحیه قانون نظام صنفی مصوب مورخ 1392/6/12 حذف شده و بالتبع کلیه مقررات حدود صنفی جاری در کشور که به این اعتبار برقرار شده است فاقد اثر قانونی است. در نتیجه این وزارت در جهت تسهیل و بهبود فضای کسب و کار مبادرت به صدور و ابلاغ بخشنامه شماره 60/32032 1393/1/31 (لغو سقف و حدود صنفی) به سازمانهای صنعت، معدن و تجارت سراسر کشور نموده است. 2 نامه شماره 166532 1393/9/8 معاون نظارت و بازرسی امور تولید و توسعه سازمان بازرسی کل کشور مبنی بر صدور مجوز نانوایی بدون ظرفیت‌سنجی و استعلام از شرکتهای غله و خدمات بازرگانی و ایجاد ضرر و زیان به افراد متقاضی و یا تامین تقاضای برخی نانوایی‌ها به صورت غیر‌قانونی، منجر به صدور بخشنامه شماره 60/217130 1393/10/20 به روسای سازمانهای صنعت، معدن و تجارت سراسر کشور به منظور ساماندهی تعداد نانوایی‌ها به نسبت جمعیت هر منطقه گردیده است. 3 بنابراین محدودیت ایجاد شده در صدور پروانه کسب نانوایی بر اساس گزارش مرجع نظارتی با توجه به استفاده نانوایی‌ها از آرد سهمیه‌ای و آزاد که تامین آن برای نانوایان منوط به اعلام نظر شرکت بازرگانی دولتی و یا اداره غله و خدمات بازرگانی تحت پوشش وزارت جهاد کشاورزی می‌باشد و به این دلیل دولت بر کنترل قیمت نان برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و محروم جامعه تاکید و حساسیت زیادی دارد و بر این اساس آزاد‌سازی قیمت نان در حیطه اختیارات هیات محترم وزیران می‌باشد. حسب مراتب فوق ملاحظه می‌شود که از نظر این وزارت و همچنین اتحادیه و اتاقهای اصناف تحت پوشش منعی در صدور پروانه کسب برای متقاضیان وجود ندارد. بلکه صرفا به جهت حساسیت صنف مذکور و مشکلات تامین و تهیه آرد، تعداد واحدهای صنفی در هر منطقه، صدور مجوز نانوایی محدود به شهرکهای مسکونی جدید و مناطق توسعه یافته شهری گردیده است. در حالی که در صورت عدم وجود مشکل در تامین آرد نانوایی‌ها از سوی شرکت بازرگانی دولتی ایران و ادارات غله مناطق مرتبط با وزارت جهاد کشاورزی و کنترل ایجاد واحد صنفی و کشش منطقه با توجه به نیازهای مردم قاعدتا مانند بقیه صنوف محدودیتی در صدور مجوز کسب نانوایی برای متقاضیان وجود نداشت. در پایان با عنایت به مراتب صدرالذکر رد دادخواست خواهان مورد استدعاست. » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1395/10/14 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی مطابق تبصره 2 ماده 7 اصلاح قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب 1393/4/1 مقرر شده است که هر یک از مراجع صادر‌کننده مجوز کسب و کار موظفند درخواست متقاضیان مجوز کسب و کار را مطابق شرایط مصرح در پایگاه اطلاع‌رسانی مجوزهای کسب و کار دریافت و بررسی کنند و صادرکنندگان مجوز کسب و کار اجازه ندارند به دلیل « اشباع بودن بازار » از پذیرش تقاضا یا صدور مجوز کسب و کار امتناع کنند. نظر به اینکه در بخشنامه شماره 60/217130 1393/10/20 معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت از صدور مجوز برای نانوایی‌های جدید خودداری شده است، این بخشنامه مغایر صریح حکم قانونی فوق‌الذکر است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی