رای شماره 644 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 الی 1400 شهرداری قم در خصوص عوارض بر باسکول‌ها

شماره 0003581 – 3 5 /1401 جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810644 مورخ 14/4/1401 با موضوع : « ماده 31 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1400 شهرداری قم که تحت عنوان عوارض اسناد رسمی مصوب شورای اسلامی شهر قم مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال شد .» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1401/4/14 شماره دادنامه : 644 شماره پرونده : 0003581 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان : آقای علی ناظریان جزی و علیرضا طغیانی خوراسگانی موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 الی 1400 شهرداری قم در خصوص عوارض بر باسکول‌ها گردش کار : شاکیان به موجب دادخواستی ابطال ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 الی 1400 شهرداری قم در خصوص عوارض بر باسکول‌ها را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده‌اند که : " اولا : ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/2/17، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است را ممنوع کرده است و مطابق بند ( الف ) ماده 38 قانون یاد شده، نرخ عوارض خدمات تعیین شده است . نظر به اینکه عوارض بر باسکول‌ها در واقع همان عوارض حق التوزین است و از مصادیق ارائه خدمات است و میزان عوارض آن نیز توسط قانون‌گذار تعیین شده است، بنابراین ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 الی 1400 شهرداری قم تحت عنوان عوارض بر باسکول‌ها از مصوبات شورای اسلامی شهر قم مبنی بر وضع عوارض حق‌التوزین خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر قم می‌باشد . ثانیا : بر اساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره‌های 644 1396/7/11 و 437 1399/3/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، وضع عوارض حق‌التوزین توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، خاطر نشان می‌سازد عوارض بر باسکول‌ها که در ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1394 الی 1400 شهرداری قم از مصوبات شورای اسلامی شهر قم به تصویب رسیده است در واقع همان عوارض حق‌التوزین است و در تصویب ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 تا 1399 شهرداری قم از مصوبات شورای اسلامی شهر قم به صراحت در متن مصوبه به عوارض حق‌التوزین اشاره گردیده است . لذا ابطال مصوبات مورد شکایت از تاریخ تصویب مورد درخواست می‌باشد ." متن مصوبه‌های مورد شکایت به شرح زیر است : الف تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1394 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق التوزین که از : باسکول درجه 3 از 180 / 000 ریال ماهیانه کمتر نباشد باسکول درجه 2 از 240 / 000 ریال ماهیانه کمتر نباشد باسکول درجه 1 از 300 / 000 ریال ماهیانه کمتر نباشد باسکول درجه ممتاز از 600 / 000 ریال ماهیانه کمتر نباشد تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." ب تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1395 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق‌التوزین که از : باسکول درجه 3 220 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 290 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 360 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 720 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." پ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1396 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق‌التوزین که از : باسکول درجه 3 250 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 350 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 450 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 850 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." ت تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1397 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق‌التوزین که از : باسکول درجه 3 275 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 385 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 495 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 935 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." ث تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1398 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق‌التوزین که از : باسکول درجه 3 330 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 460 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 590 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 1 / 120 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." ج تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1399 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق التوزین که از : باسکول درجه 3 396 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 552 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 708 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 1 / 344 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." چ عرفه عوارض و بهای خدمات سال 1400 شهرداری قم مصوب شورای اسلامی شهر قم : " ماده 17 عوارض بر باسکول‌ها : 5 % از مبلغ حق‌التوزین که از : باسکول درجه 3 495 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 2 690 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه 1 885 / 000 ریال ماهیانه باسکول درجه ممتاز 1 / 680 / 000 ریال ماهیانه تبصره : تشخیص درجه‌بندی و ممیزی دفاتر، با مامورین تشخیص شهرداری است ." علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/4/14 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 644 1396/7/11 و 437 1399/3/20 این هیات، وضع عوارض توزین توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین برمبنای استدلال مقرر در آرای مزبور هیات عمومی دیوان عدالت اداری ، ماده 17 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1394 الی 1400 شهرداری قم که تحت عنوان عوارض بر باسکول‌ها به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری