نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص صرفنظر کردن و استرداد دعوای تجدیدنظر خواه در مرحله تجدیدنظر

439 شماره پرونده 1351 – 1 /3 – 93 سوال 1 – در صورتیکه در رای بدوی خوانده محکوم شده باشد و خوانده نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی کند اما در مرحله تجدیدنظر،خواهان (تجدیدنظر خوانده) از دعوی خود صرفنظر و گذشت کند تصمیم دادگاه چه خواهد بود؟ 2 – در صورتیکه رای بر بطلان دعوای خواهان صادر شده باشد و خواهان به رای اعتراض کند و در مرحله تجدیدنظر، خواهان (تجدید نظر خواه) از دعوای خود (نه تجدیدنظر خواهی) صرفنظر و اعلام گذشت کند، تصمیم دادگاه و مستند قانونی آن چیست؟ توضیح اینکه چنانچه گذشت و انصراف خواهان ابراء تلقی شود، تکلیف معلوم است اما در صورتیکه آن را به منزله استرداد دعوی بدوی تلقی کنیم تکلیف چیست؟ 3 – در صورتیکه خوانده تجدیدنظر خواه باشد و در مرحله تجدیدنظر، تجدیدنظر خواه (خوانده) دعوای تجدیدنظر خواهی را مسترد کند، خواهان بدوی نیز دعوای بدوی را مسترد کند، تکلیف دادگاه چیست؟ نظریه شماره 873 /94 /7 – 8/4/1394 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه 1 – اگرچه انصراف از حق مورد ادعا، در هر مرحله و حتی پس از رسیدگی و صدور رای قطعی امکان‌پذیر است؛ اما با عنایت به این که پس از صدور رای در مرحله بدوی، نسبت به دعوای طرح شده تعیین تکلیف شده است و دادگاه تجدیدنظر، به دعوای تجدیدنظر خواهی خوانده نسبت به رای صادره رسیدگی می‌کند و نه مستقیما به دعوای طرح شده توسط خواهان اولیه (تجدیدنظرخواه) و ابتکار عمل و سلطه نسبت به دعوای تجدیدنظر خواهی، با تجدیدنظر خواه است نه تجدیدنظر خوانده و با عنایت به این که صدور قرار سقوط دعوا به استناد بند ج ماده 107 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1371 در مرحله تجدیدنظر، مستلزم فسخ رای بدوی است که نیازمند تجویز قانون است و در این مورد مفقود می‌باشد، بنابراین، فسخ رای اولیه به صرف انصراف تجدیدنظر خوانده از دعوای اولیه و صدور قرار سقوط دعوا، فاقد و جاهت قانونی است. 2 – در فرض بند 2 استعلام که خواهان بدوی تجدیدنظر خواهی نموده، این بدان معنا است که دعوای وی در مرحله بدوی شکلا یا ماهیتا رد شده است و استرداد دعوای مردود غیرممکن است، از این رود در مرحله تجدیدنظر به استناد ماده 363 قانون آئین دادرسی مدنی در امور مدنی، تجدیدنظر خواه می‌تواند دادخواست تجدیدنظر خواهی خود را مسترد سازد. 3 – با عنایت به پاسخ‌های بندهای 2 و 1، چون دادگاه اولا تکلیفی نسبت به استرداد دعوای اولیه از سوی تجدیدنظر خوانده (خواهان اولیه) ندارد و ثانیا چون مجوز رسیدگی دادگاه تجدیدنظر، دادخواست تجدیدنظر خواهی است، هرگاه این دادخواست استرداد شود، دادگاه تجدیدنظر تکلیفی جز صدور قرار رد دادخواست تجدیدنظرخواهی در اجرای ماده 363 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ندارد.