رای شماره 609730 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال ماده 116 آیین‌نامه اعضای‌های هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان

هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: ه ت/ 0200419 * شماره دادنامه سیلور: 140431390000609730 تاریخ: 1404/03/11 * شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی * طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان * موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 116 آیین‌نامه اعضای‌های هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: تصدی بیش از یک پست سازمانی، علاوه بر سمت‌های آموزشی یا پژوهشی برای هر یک از اعضای هیات علمی موسسه ممنوع است. ولی با تشخیص رئیس موسسه انتصاب اعضای هیات علمی به سمتهای مدیریتی و سرپرستی در موسسه بلامانع است. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولا به استناد ماده 2 آیین‌نامه هیات علمی به شاغلین خدمات آموزشی پژوهشی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی که طبق ماده 9 این آیین‌نامه به امر فعالیتهای هفت‌گانه می‌پردازند، هیات علمی گفته می‌شود و در ماده 9 این فعالیتها عبارت است از: آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، توسعه فردی، فعالیتهای اجرایی و مدیریتی، ارائه خدمات بهداشتی، درمانی و ارتقای سلامت و فعالیتهای تخصصی در خارج از موسسه که از طریق موسسه به وی محول می‌شود. بنابراین مشخص است که عضو هیات علمی با شرح مشاغل و فعالیتهای محوله مشمول استثناء فراز پایانی اصل 141 قانون اساسی نمی‌باشند چونکه سمت آموزشی صرفا یکی از فعالیت‌های 7 گانه اعضای هیات علمی محسوب می‌گردد. ثانیا از مقدمه و موخره مقرره معترض عنه مشخص است که رئیس موسسه می‌تواند اعضای هیات علمی را همزمان به سمت‌های مدیریتی و سرپرستی در موسسه منصوب کند و عبارت «ولی» نقض قید مختص را ایفا می‌نماید زیرا در غیراین صورت می‌بایست از عبارت: «ماموریت» به جای «انتصاب» استفاده می‌شد یعنی عبارت به این شکل تغییر می‌یافت: ولی با تشخیص رئیس موسسه انتصاب ماموریت اعضای هیات علمی به سمتهای مدیریتی و سرپرستی در موسسه بلامانع است. بنابراین وضع حال مقرره خود نشان‌دهنده امکان همزمانی تصدی عضویت در هیات علمی و پست مدیریتی و یا سرپرستی است. ثالثا وفق اصل 141 قانون اساسی تصدی بیش از یک شغل ممنوع می‌باشد. رابعا وفق قواعد حقوقی؛ استثنائات خلاف اصل مستلزم تصریح حکمی هستند که مقنن به‌طور مشابه در ماده 94 قانون مدیریت خدمات کشوری تصدی سرپرست را در رابطه با مشمولین این قانون منحصر به مدت 4 ماه مجاز دانسته است. خامسا به استناد ماده 1 قانون احکام دائمی توسعه دانشگاههای و مراکز آموزش عالی کشور مستثنی از قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشند و آیین‌نامه استخدامی ایشان با تصویب هیات امناء و حسب مورد تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی .... ممکن دانسته است. سادسا استثنائات خلاف اصل مصرح در قوانین، قابل توسعه و ملاک برای مستثنیات این قوانین نمی‌باشند فلذا حکم ماده 94 قانون مدیریت خدمات کشوری به‌طور مشابه امکان تسری بر آیین‌نامه‌های استخدامی دانشگاه‌ها را نخواهد داشت. سابعا در ماده 1 قانون احکام دائمی توسعه، جوازی برای استثناء شدن اصل 141 قانون اساسی و یا اعطای اختیاری به مراجع مقرره گذار در این خصوص داده نشده است. ثامنا چنین جوازی مشابه حکم مقنن در ماده 5 قانون دیوان عدالت اداری در خصوص همزمانی ریاست اداری دیوان عدالت اداری و ریاست شعبه اول تجدید نظر منحصرا در اراده قانون‌گذار است و تصدی سرپرستی یا پست مدیریتی همزمان با عضویت هیات علمی اساسا مغایرت تصدی بیش از یک شغل را به کیفیت مانحن و فیه به همراه خواهد داشت. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: پاسخی دریافت نشده است. پرونده شماره ه ت / 0200419 مبنی بر درخواست ابطال ماده 16 آیین‌نامه اداری و استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گیلان، در جلسه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیات تخصصی به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی نظر به اینکه به موجب تعریف ارائه شده در ماده 2 آیین‌نامه موصوف، اعضای هیات علمی، دارندگان سمت‌های آموزشی در دانشگاهها محسوب می‌شوند و مفاد ماده 9 آیین‌نامه نیز نافی این امر نبوده و لذا مشمول استثنای مقرر در قسمت اخیر اصل 141 قانون اساسی می‌باشند و از سوی دیگر مواد 104 و 105 آیین‌نامه مذکور در مورد آن دسته از اعضای هیات علمی که در سمت‌های اجرایی دانشگاه مشغول به خدمت می‌شوند کسر واحد درسی موظف پیش‌بینی کرده است بنابراین مقرره مورد شکایت در حدود اختیارات مقام صادرکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10 ) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری سید توحید عاملی