رای شماره 482 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص اعلام تعارض آراء صادر شده از شعب 3 و 27 بدوی دیوان عدالت اداری با موضوع دادخواست اشخاص به خواسته اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده 20 امور داروخانه‌ها و الزام به صدور پروانه تاسیس داروخانه به ورثه موسس متوفی

شماره 9802466 – 1399/4/22 جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905810482 مورخ 3/4/1399 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین بسمه تعالی تاریخ دادنامه : 3/4/1398 شماره دادنامه : 482 شماره پرونده : 9802466 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقای محمدرضا پورقربانی موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده 20 امور داروخانه‌ها و الزام به صدور پروانه تاسیس داروخانه به ورثه موسس متوفی، شعب دیوان عدالت اداری آراء معارض صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 3 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9209980900017976، 9209980900096816 و 9209980900026232 با موضوع دادخواست آقای علی اکبر شاهنظری کرباسرائی به وکالت از آقایان نعمت صدری، هومن عرب و مهدی نفیسی به طرفیت معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی و به خواسته ابطال نظریه مورخ 1391/12/23 کمیسیون ماده 20 و الزام خوانده نسبت به اجرای تبصره 3 و 4 ماده 4 مقررات پزشکی به منظور صدور پروانه تاسیس داروخانه به موجب دادنامه‌های شماره 9209970900301246 4/6/1392 ، 9309970900301480 6/7/1393 و 9209970900301871 3/9/1392 به شرح زیر رای صادر کرده است : با توجه به مراتب فوق و سایر محتویات پرونده‌ها نظر به اینکه مستفاد از تبصره 4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی مصوب 1334 و اصلاحات بعدی پروانه تاسیس نسبت به ورثه دارنده پروانه تاسیس جزء حقوق مالی و قابل انتقال می‌باشد و موضوع امتیاز و لحاظ نوبت ناظر به مواردی است که شخص برای اولین بار درخواست پروانه تاسیس می‌نماید نه داروخانه‌هایی که از قبل تاسیس شده است و با عنایت به اینکه بر اساس دادنامه شماره 240 30/5/1384 و 96 و 97 3/4/1380 صدور پروانه تاسیس داروخانه را مشروط به داشتن مدرک تحصیلی در رشته داروسازی ندانسته است، بنابراین با عنایت به مالی بودن حقوق ناشی از تاسیس داروخانه و قابل انتقال بودن آن به وراث و اینکه برای پروانه تاسیس داروخانه در مورد ورثه موضوع امتیاز منتفی است لذا ضمن نقض رای معترض‌عنه حکم به الزام خوانده به صدور پروانه تاسیس داروخانه به نام نماینده وراث قانونی مرحوم قدرتعلی صدری صادر و اعلام می‌گردد . این رای بر طبق ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای شماره 9209970900301871 3/9/1392 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9309970905600250 31/2/1393 قرار رد تجدیدنظرخواهی به دلیل ( خارج بودن از فرجه مقرر اعتراض ) صادر کرد . بقیه آراء به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافت . ب : شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9609980900301697 با موضوع دادخواست آقای نادر صدیقی به وکالت از آقایان احسان و عرفان و علیرضا و خانم آزاده همگی وحیدی جوان و خانم آزاده غفاری به طرفیت معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و به خواسته ابطال رای فرم اظهارنظر کمیسیون قانونی ماده 20 امور داروخانه‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شماره 96 / 410939 25/6/1396 که طی نامه شماره 96 / 414933 27/6/1396 ابلاغ شده به موجب دادنامه شماره 9609970900303098 28/9/1386 به شرح زیر رای صادر کرده است : نظر به اینکه اولا : بر اساس ماده 1 آیین‌نامه داروخانه‌ها و ضوابط تاسیس داروخانه هر شخص واجد شرایط می‌تواند درصورت کسب حد نصاب امتیاز به شرح زیر و تایید صلاحیت از سوی کمیسیون قانونی امور داروخانه‌ها طبق ضوابط اقدام به تاسیس داروخانه نماید . ثانیا : با توجه به اینکه خوانده اعلام کرده فرد معرفی شده از سوی وراث صلاحیت وی احراز نگردیده و حداقل امتیاز برای اخذ مجوز داروخانه برای شهر مشهد 2800 امتیاز می‌باشد در حالی که شاکی در مجموع 548 / 06 امتیاز را کسب نموده است به همین منظور اعضا کمیسیون ماده 20 با توجه به عدم کسب حداقل امتیاز با درخواست نامبرده مخالفت به عمل آوردند . ثالثا : پروانه تاسیس داروخانه حق مالی محسوب نمی‌شود تا قابل انتقال به ورثه باشد بلکه پروانه تاسیس قائم به شخص است و به اعتبار اشخاص بر اساس داشتن شرایط مقرر در قوانین و مقررات صادر می‌شود و با فوت دارنده پروانه وراث صرفا تا دو سال بر اساس تبصره 4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی مصوب 1334 می‌توانند به صورت موقت داروخانه را اداره نمایند که این امر یک نوع امتیازی است برای وارث که تا دو سال به جانشینی از موسس ( مورث ) بتوانند داروخانه را اداره نمایند و بعد از آن فرد واجد شرایط قانونی را باید معرفی نمایند در صورت عدم معرفی یا واجدالشرایط نبودن فرد معرفی شده پروانه تاسیس ملغی الاثر می‌شود چرا که در هر حال لازم است کسانی که متقاضی پروانه تاسیس داروخانه هستند باید یک سری شرایطی را که توسط قانون‌گذار تعیین می‌شود داشته باشند . رابعا : قانون‌گذار صرفا در تبصره4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی مصوب 1334 و اصلاحات بعدی به وراث اجازه داده که دو سال پس از فوت موسس یک نفر واجد شرایط معرفی نمایند که این امر خود حکایت از این امر دارد که پس از انقضای مهلت دو ساله از تاریخ فوت موسس پروانه تاسیس قهرا به وراث منتقل نخواهد شد بلکه انتقال پروانه به نام وراث مانند هر متقاضی دیگر نیازمند داشتن شرایط مقرر خواهد بود رای شماره 774 16/11/1387 هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکایت از این دارد که برای تاسیس داروخانه کسب امتیاز لازم است و فرقی بین ورثه و کسی که برای اولین بار می‌خواهد داروخانه تاسیس نماید قائل نشده است و به موجب این رای هیات عمومی، آراء هیات عمومی که مورد استناد وکیل شاکی قرار گرفته است از درجه اعتبار ساقط است چرا که آخرین اراده هیات عمومی است از طرف دیگر نظر شماره 6999 1/5/1366 شورای نگهبان که در آن صلاحیت علمی و فنی را نسبت به موسسات درمانی که موسس خود مباشرت فنی ندارد همچنین نسبت به داروخانه‌ها مغایر قانون اساسی شناخته است دلالتی بر عدم وجود شرایط قانونی موسس ندارد ولو فرض دلالت بر این امر به موجب تبصره 4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی اصلاحی 29/1/1374 مجلس شورای اسلامی که مقرر داشته است وراث باید فرد واجد شرایط قانونی را پس از انقضای دو سال جهت دریافت امتیاز تاسیس داروخانه معرفی نمایند اعتبار خود را از دست داده است چرا که کلیه قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی باید به تایید شورای نگهبان برسد در مانحن فیه وقتی که شورای نگهبان تبصره4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی را در سال 1374 تایید کرده است یعنی از نظر قبلی خود در سال 1366 عدول کرده است لذا شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و مستندا به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید . رای صادر شده ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . رای مذکور به موجب رای شماره 9709970956002966 1/10/1397 شعبه 27 تجدیدنظر تایید شده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 3/4/1399 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف : تعارض در آراء محرز است . ب : به موجب تبصره 4 ماده 3 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی الحاقی 29/1/1374 مقرر شده است که : « در مواردی که موسس مرکز و موسسه پزشکی یک نفر باشد و شخص مزبور فوت نماید وراث او می‌توانند با ارائه گواهی تسلیم دادخواست حصر وراثت و معرفی یک نفر به عنوان مسئول فنی واجد شرایط دریافت پروانه به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درخواست صدور پروانه مسئولیت فنی موقّت نمایند . اعتبار این پروانه به مدت دو سال خواهد بود . وراث مکلّفند ظرف مهلت یاد شده با ارائه دادنامه حصر وراثت نسبت به معرفی شخص واجد شرایط قانونی دریافت پروانه به عنوان موسس جدید اقدام کنند . در غیراین صورت، موسسه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعطیل خواهد شد .» نظر به اینکه بر مبنای تبصره قانونی فوق، پروانه تاسیس قابل انتقال به وراث موسس مرکز و موسسه پزشکی است و اطلاق حکم مقرر در تبصره مذکور دلالت بر آن دارد که برای انتقال پروانه تاسیس به وراث موسسه مرکز و موسسه پزشکی، احراز شرایط فنی در وراث شرط نیست، لذا آرای صادره از شعب دیوان عدالت اداری مبنی بر ورود شکایت که بر اساس آن‌ها صرف وجود شرایط عمومی برای انتقال پروانه تاسیس داروخانه به وراث موسسه داروخانه کفایت می‌کند و بر مبنای همین استدلال، آرای صادره از کمیسیون موضوع ماده 20 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی نقص شده، صحیح و منطبق با موازین قانونی است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی