شماره رای 2848 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: تبصره 1 بند 4 شرایط استخدام آزمون بانک توسعه تعاون در سال 1391

شماره0100442 - 22/12/1401 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 2848 مورخ 16/12/1401 با موضوع: «تبصره1 بند4 شرایط استخدام آزمون بانک توسعه تعاون در سال1391 که متضمن لزوم داشتن حداقل معدل 15 برای فوق لیسانس، معدل 14 برای لیسانس و معدل 13 برای فوق دیپلم است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1401/12/16 شماره دادنامه: 2848 شماره پرونده: 0100442 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای امان اله قائدی طرف شکایت: بانک توسعه تعاون موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 1 بند 4 شرایط استخدام آزمون بانک توسعه تعاون در سال 1391 گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره 1 بند 4 شرایط استخدام آزمون بانک توسعه تعاون در سال 1391 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است: "1 اساسنامه بانک توسعه تعاون بر اساس بند (و) ماده 9 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه در راستای اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، جهت ارتقای بخش تعاون اقتصاد کشور در سال 1388 به تصویب هیات وزیران رسیده و بر اساس ماده 5 اساسنامه مذکور 100 % [سرمایه] آن متعلق به دولت است. بنابراین مطابق با ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری این بانک از مصادیق دستگاه‌های اجرایی بوده و مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد. از سوی دیگر ماده 42 قانون مذکور به عنوان قانون عام، تحصیلات دانشگاهی یا همتراز را از جمله شرایط [استخدام] برشمرده و نسبت به معدل تکلیفی تعیین نکرده است. در واقع برخورداری از حداقل مشخصی از معدل، شرط استخدام در دستگاه‌های اجرایی نمی‌باشد. 2 مدرک دانش آموختگی در مقاطع تحصیلات دانشگاهی متضمن نصابی از میزان معدل قابل قبول شخص است که بر اساس ضوابط و برنامه‌ریزی وزارتخانه‌های متولی صدور مدرک تحصیلی دانشگاهی موفق به دریافت آن شده است و دانش آموختگی او در آن مقطع تحصیلی با کسب مدرک تحصیلی به تایید مراجع ذی ربط رسیده است. بنابراین تعیین شرط حداقل معدل بدون توجه به نوع دانشگاه در عمل اعتبار بسیاری از مدارک تحصیلی را برای شرکت‌کنندگان در آزمون‌های استخدامی از بین خواهد برد. 3 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز حسب نامه شماره 486165 7/3/1397 خطاب به رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور تاکید نمودند که مدارک تحصیلی کلیه دانش آموختگان دانشگاه و موسسات آموزش عالی دارای اعتبار یکسان است و بر این اساس دارندگان مدرک مذکور برای استخدام و استقرار در پست‌های سازمانی در ادارات دولتی متناسب و منطبق با رشته و مقطع تحصیلی خود از ظرفیت و قابلیت کافی برخوردارند. 4 تعیین شرط معدل در آزمون استخدامی بانک توسعه تعاون، خلاف اصل عدالت و نیز اصل 38 و بند 2 اصل 44 قانون اساسی می‌باشد. 5 بر اساس آراء سابق هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آراء شماره 64 21/1/1400، 735 24/3/1400 تعیین شرط معدل موجب تبعیض میان افرادی است که مطابق ضوابط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقدام به اخذ مدرک تحصیلی نموده‌اند و با وجود آزمون استخدامی نیازی به شرط معدل وجود ندارد، زیرا صلاحیت افراد با آزمون مذکور سنجیده می‌شود و نیازی به شرط اضافی نمی‌باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: آگهی استخدام بانک توسعه تعاون شرایط عمومی و اختصاصی "4 دارابودن مدرک تحصیلی فوق دیپلم و لیسانس در یکی از رشته‌های مندرج در جدول تبصره 1 داشتن حداقل معدل 15 برای فوق لیسانس، معدل 14 برای لیسانس و معدل 13 برای فوق دیپلم " علیرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت دریافت نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 16/12/1401 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه شرایط عمومی استخدام در ماده 42 قانون مدیریت خدمات کشوری مشخص شده و در بند (و) این ماده، «داشتن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک همتراز (برای مشاغلی که مدارک همتراز در شرایط احراز آن‌ها پیش‌بینی شده است)» به عنوان یکی از شرایط عمومی استخدام تعیین گردیده و در آن اشاره‌ای به تاثیر معدل متقاضی در فرآیند استخدام و جذب نیرو نشده است و هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز برمبنای آرای مختلف خود از جمله آرای شماره 64 مورخ 21/1/1400 و شماره 735 مورخ 22/3/1400 حکم به ابطال شرط معدل در دفترچه‌های مربوط به آزمون‌های استخدامی دستگاه‌های اجرایی صادر کرده است، بنابراین تبصره 1 بند 4 شرایط استخدام آزمون بانک توسعه تعاون در سال 1391 که متضمن لزوم داشتن حداقل معدل 15 برای فوق لیسانس، معدل 14 برای لیسانس و معدل 13 برای فوق دیپلم است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری