رای شماره 2750 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 23 تعرفه عوارض محلی سال 1400 شورای اسلامی شهر اردبیل تحت عنوان خدمات آماده‌سازی و زیرساخت‌های عمرانی سطح شهر

شماره 0100341 – 1401/12/14 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 2750 مورخ 1401/12/2 با موضوع: «ماده 23 تعرفه عوارض محلی سال 1400 شورای اسلامی شهر اردبیل تحت عنوان خدمات آماده‌سازی و زیرساخت‌های عمرانی سطح شهر، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – بدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1401/12/2 شماره دادنامه: 2750 شماره پرونده: 0100341 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای میرحمزه سیدپور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر اردبیل موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 23 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات شهرداری اردبیل در سال 1400 مصوب شورای اسلامی شهر اردبیل گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 23 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات شهرداری اردبیل در سال 1400 مصوب شورای اسلامی شهر اردبیل را خواستار شده و در مقام تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است: "اخذ عوارض غیر از آنچه در قانون تجمیع عوارض آمده عوارض ثانوی بوده و وجاهت قانونی نداشته و خارج از صلاحیت و اختیار و وظایف قانونی شهرداری و شورای شهر می‌باشد. طبق بند یک ماده 55 قانون شهرداری‌ها ایجاد خیابان و کوچه‌ها و میدان‌ها و باغ‌های عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود مقررات از وظایف ذاتی شهرداری بوده و در قوانین موضوعه فقط در تبصره 3 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک که اراضی و املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری فقط تنها در هنگام تقاضای ورود اراضی به محدوده شهر و آن هم با تقاضای مالک استفاده از امکانات شهری، هزینه آماده‌سازی به عهده مالک بوده و آن نیز شامل شهرک‌ها و اراضی‌ها می‌باشد که با درخواست مالکین که در خارج از محدوده شهر بوده و با درخواست مالک به محدوده شهر اضافه گردد. مطابق ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره 3 ماده 62 قانون برنامه پنجم توسعه اخذ هرگونه مال و وجه و کالا و خدمات از شهروندان می‌بایستی با تجویز قانونی بوده و اخذ عوارض آماده‌سازی در هیچ یک از مقررات قانونی ذکر نشده است لذا مصوبه مزبور درخور نقض می‌باشد. در موارد مشابه چندین فقره رای هیات عمومی صادر شده است که بر اساس قانون دیوان عدالت اداری دستگاه‌های اجرایی و شوراها و شهرداری‌ها باید در تصمیمات خود آراء و تصمیمات قضایی مدنظر قرار دهند تا ایجاد دور تسلسل نگردد لذا با عنایت به مطالب فوق از محضر عالی رسیدگی و صدور رای شایسته بر ابطال ماده 23 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 مورد استدعاست." متن مصوبه مورد شکایت به شرح زیر است: "ماده 23 تعرفه مصوب عوارض محلی و بهاء خدمات شهرداری اردبیل در سال 1400 ماده 23 بهاء خدمات آماده‌سازی و زیر ساخت‌های عمرانی سطح شهر طبق تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک آماده‌سازی به عهده مالکین می‌باشد چنانچه از عهده و توان مالک خارج باشد و مالک درخواست واگذاری آماده‌سازی به شهرداری نماید هزینه آماده‌سازی به شرح ذیل اخذ خواهد شد. عنوان در صورت رعایت ضوابط تفکیک به ازای هر متر مربع عرصه در صورت عدم رعایت ضوابط تفکیک به ازای هر متر مربع عرصه واگذاری‌های شهرداری و تفکیکی‌های قبل از سال 1392 1/700/000 ریال 1/900/000 ریال واگذاری‌های شهرداری و تفکیکی‌های بعد از سال 1392 1/900/000 ریال 2/100/000 ریال املاک قولنامه‌ای یا سند صادر شده از طریق هیئت حل اختلاف واقع در مناطق کم برخوردار 20/000 ریال 600/000 ریال املاک قولنامه‌ای یا سند صادر شده از طریق هیئت حل اختلاف واقع در سایر مناطق 650/000 ریال 850/000 ریال تفکیکی‌های سال 1400 2/250/000 ریال 2/450/000 ریال تبصره1: بهاء خدمات این ماده در اولین مراجعه مودیان به شهرداری جهت صدور جوابیه به هر گونه استعلام وصول خواهد شد. تبصره2: اعمال کاهش یا تخفیف برای این ماده با هر عنوان و شرایط مقدور نمی‌باشد. تبصره3: هزینه آماده‌سازی کلیه شهرک‌ها و املاکی که از طریق کمیسیون ماده 5 تفکیک شده‌اند برابر ستون اول جدول و مابقی املاک برابر ستون دوم جدول فوق اخذ خواهد شد. وزارت کشور استانداری اردبیل" علیرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی، پاسخی واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/12/2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آرای شماره 1145 مورخ 1399/9/25 و شماره 468 مورخ 1399/3/27 این هیات، وضع عوارض آماده‌سازی و خدمات آماده‌سازی توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ماده 23 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات شهرداری اردبیل در سال 1400 که تحت عنوان خدمات آماده‌سازی و زیرساخت‌های عمرانی سطح شهر به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، برمبنای دلایل مقرر در آرای مذکور هیات عمومی دیوان عدالت اداری خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری