رای شماره 554 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری در خصوص بررسی مشاغل سخت و زیان آور در کارگاه‌های تعطیل شده

شماره 9700938 – 6/5/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه‌های 9909970905810554 مورخ 17 /4 /جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری - مهدی دربین تاریخ دادنامه : 17/4/1399 .شماره دادنامه: 554 . شماره پرونده : 9900938 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقای محمد شریفی موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص بررسی مشاغل سخت و زیان‌آور در کارگاه‌های تعطیل شده، یک شعبه دیوان تعطیل بودن کارگاه را مانع بررسی شغل شاکی از لحاظ سخت و زیان‌آور ندانسته و با این استدلال که می‌توان در کارگاه‌هایی که شغل مشابه شاکی وجود دارد نسبت به بررسی و ارزیابی شغل شاکی اقدام کرد حکم به ورود شکایت صادر کرد و یک شعبه دیوان به جهت اینکه محل کار شاکی تعطیل گردیده و امکان اعلام نظر در خصوص شغلی که وجود ندارد و اصولا کارگاهی وجود ندارد که شغل بررسی گردد شکایت شاکی را غیروارد و حکم به رد شکایت صادر کرده است. لذا با توجه به استنباط‌های مختلف شعب دیوان در این خصوص و صدور آراء متعارض از شعب دیوان، موضوع در اجرای ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری برای صدور رای وحدت رویه به هیات عمومی ارجاع شد. گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه 63 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9609980902000348 با موضوع دادخواست آقای محمد شریفی به طرفیت اداره کار و رفاه اجتماعی مرکزی، تامین اجتماعی مرکزی و به خواسته الزام اداره کار اراک به صدور رای و طرح مشاغل وی در کمیته تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور و الزام تامین اجتماعی به پذیرش شغل وی و احتساب در سوابق به عنوان سخت و زیان‌آور به موجب دادنامه شماره 9609970902000938 22/6/1396 به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص دادخواست محمد شریفی به طرفیت خواندگان به خواسته بررسی و صدور رای مبنی بر سخت و زیان‌آور بودن شغل و احتساب در سوابق بیمه‌ای با توجه به شرح شکایت شاکی و دفاع خوانده و اسناد و محتویات پرونده متشکله در اداره کار نظر به لایحه دفاعیه خوانده و تعطیلی محل‌های کار ادعایی شاکی و اینکه امکان اعلام نظر در خصوص شغلی که وجود ندارد و اصولا کارگاهی وجود ندارد که شغلی بررسی گردد، لذا شکایت شاکی قابلیت استماع نداشته است حکم به رد شکایت شاکی مستندا به ماده 63 قانون آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و اعلام می‌دارد. رای صادره با توجه به اقامتگاه اعلامی ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به درخواست هر یک از طرفین یا وکیل یا قائم مقام و نماینده قانونی آن‌ها خواهد بود. رای مذکور به موجب رای شماره 9709970955400253 1397/1/19 شعبه 13 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. همچنین رای مذکور در اجرای ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در شعبه 16 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب رای شماره 9709970956202105 1397/6/19 تایید شده است. ب: شعبه 37 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980903702235 با موضوع دادخواست آقای سید باقر رفیعی به طرفیت اداره کل تعاون کار و رفاه اجتماعی استان مرکزی و به خواسته اعتراض نسبت به رای کمیته استانی جهت استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیان‌آور و به موجب دادنامه شماره 9609970903700718 1396/3/2 به شرح زیر رای صادر کرده است: با استناد به تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی و مواد 2، 8 و 13 آیین‌نامه اجرایی با عنایت به اینکه تعطیل بودن کارگاه مانع بررسی شغل شاکی از لحاظ سخت و زیان‌آور نمی‌باشد می‌توان در کارگاه‌هایی که شغل مشابه شاکی وجود دارد نسبت به بررسی و ارزیابی شغل شاکی اقدام نمود. بنابراین به استناد ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری شکایت شاکی وارد تشخیص و ضمن نقض رای معترض‌عنه و ارجاع جهت رسیدگی مجدد حکم به ورود صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره وفق ماده 65 قانون مرقوم ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد. رای مذکور به موجب رای شماره 9609970956800030 1396/5/2 شعبه 18 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/4/17 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است. ب به موجب بند (الف) ماده 9 آیین‌نامه اجرایی بند 5 جزء (ب) قا نون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1354 و الحاق دو تبصره به ماده76 مصوب سال 1371، بررسی، تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور با مواد این آیین‌نامه که توسط بیمه شده، کارفرما، وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کار و امور اجتماعی، سازمان تامین اجتماعی و تشکلها به عنوان مشاغل سخت و زیان‌آور معرفی شده و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمان‌های ذیربط از سوی رئیس کمیته بدوی، به عنوان یکی از وظایف کمیته‌های بدوی استانی موضوع آیین‌نامه مذکور تعیین شده است و بر مبنای دادنامه شماره 475 الی 483 1383/9/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، اطلاق حکم مقرر در بند (الف) تبصره 2 ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب سال 1371 و اجرای آن در مورد مشاغل کارگری سخت و زیان‌آور، با رعایت عوامل موثر مقرر در حکم مقنن در کارگاه‌های منحله یا تعطیل شده منع قانونی ندارد و مراعات تبعات و آثار قانونی مترتب بر مشاغل کارگری سخت و زیان‌آور به حکم قانون الزامی است و تعطیل و انحلال کارگاه طبیعت و ماهیت کارهای سخت و زیان‌آور انجام شده در زمان دایر بودن کارگاه را منتفی نمی‌سازد، لذا کمیته‌های بدوی استانی مکلّف به پذیرش درخواست متقاضیان احراز سخت و زیان‌آور بودن مشاغل هستند و نمی‌توانند از پذیرش درخواست‌های آن‌ها خودداری نمایند. بنا به مراتب فوق، دادنامه شماره 718 2/3/1396 صادره از شعبه سی و هفتم بدوی دیوان عدالت اداری که به موجب دادنامه شماره 800030 1396/5/2 صادره از شعبه هجدهم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده و متضمن این استدلال است، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی