رای شماره 2262544 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال مصوبه هفدهم صورتجلسه دومین نشست عادی هیات امنای دانشگاه فردوسی مشهد مورخ 1393/7/3

هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: ه ت/ 0200013 شماره دادنامه سیلور: 140231390002262544 - تاریخ:1402/08/30 * شاکی: آقای علی عبدی سیدکلائی * طرف شکایت: دانشگاه فردوسی مشهد * موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه هفدهم صورتجلسه دومین نشست عادی هیات امنای دانشگاه فردوسی مشهد مورخ 93/7/3 * شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه فردوسی مشهد به خواسته ابطال مصوبه هفدهم صورتجلسه دومین نشست عادی هیات امنای دانشگاه فردوسی مشهد مورخ 93/7/3 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: هیات امنا به استناد بند «و» ماده «7» قانون تشکیل هیات‌های امناء شهریه دانشجویان مقطع دکتری دوره نوبت دوم دانشگاه فردوسی مشهد را برای ورودی‌های سالهای تحصیلی 94 93 و 95 94 به شرح زیر تعیین نمود. ضمنا از ورودی‌های سالهای مذکور در هر نیمسال تحصیلی، بابت ارایه خدمات ورزشی (90/000 ریال)، فرهنگی و فوق برنامه (180/000 ریال) و مشاوره‌ای (80/000 ریال)، جمعا مبلغ (350/000) ریال به ازای هر نفر دریافت خواهد شد. الف شهریه مقطع دکتری دوره نوبت دوم ورودی‌های سال تحصیلی 94 93 (مبالغ به ریال) گروه آموزشی شهریه ثابت هر نیمسال شهریه هر واحد درسی جمع شهریه کل دوره تا سقف علوم انسانی 22/500/000 5/000/000 360/000/000 علوم پایه 28/437/500 5/625/000 430/000/000 *تخصصی دامپزشکی 34/375/000 6/250/000 6/250/000 6/250/000 512/500/000 643/750/000 **660/000/000 مهندسی و کشاورزی 34/375/000 6/250/000 500/000/000 *شامل رشته‌های: بهداشت مواد غذایی 36 واحد بیوتکنولوژی 36 واحد، فیزیولوژی 36 واحد، بافت‌شناسی 36 واحد، انگل‌شناسی 38 واحد، مامایی 59 واحد، دامهای بزرگ 62 واحد، پاتولوژی 63 واحد ** از شهریه دانشجویان رشته‌های تحصیلی دامهای بزرگ و پاتولوژی تا سقف 660/000/000 ریال قابل دریافت خواهد بود. ب شهریه مقطع دکتری دوره نوبت دوم ورودی‌های سال تحصیلی 95 94 (مبالغ به ریال) گروه آموزشی شهریه ثابت هر نیمسال شهریه هر واحد درسی جمع شهریه کل دوره تا سقف علوم انسانی 27/000/000 6/000/000 432/000/000 علوم پایه 34/125/000 6/750/000 516/000/000 *تخصصی دامپزشکی 41/250/000 7/500/000 7/500/000 7/500/000 615/000/000 772/500/000 **792/000/000 مهندسی و کشاورزی 41/250/000 7/500/000 600/000/000 *شامل رشته‌های: بهداشت مواد غذایی 36 واحد، بیوتکنولوژی 36 واحد، فیزیولوژی 36 واحد، بافت‌شناسی 36 واحد، انگل‌شناسی 38 واحد، مامایی 59 واحد، دامهای بزرگ 62 واحد، پاتولوژی 63 واحد ** از شهریه دانشجویان رشته‌های تحصیلی دامهای بزرگ و پاتولوژی تا سقف 792/000/000 ریال قابل دریافت خواهد بود. تبصره 1: شهریه متغیر ورودی‌های بند «ب» در هر سال تحصیلی به میزان 20 درصد نسبت به مبلغ سال قبل افزایش می‌یابد. تبصره 2: شهریه ثابت ورودی‌های بند «ب» تا پایان تحصیل آنان ثابت بوده و تغییر نخواهد کرد. توضیح: دانشگاه فردوسی مشهد مکلف گردید نسبت به اعلام شهریه‌های موضوع بند «ب» این مصوبه در مهلت مقرر به سازمان سنجش آموزش کشور جهت درج در دفترچه کنکور سراسری سال مذکور اقدام نمایند. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: با توجه به اینکه بر اساس ماده 2 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 83 تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، رشته‌ها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوری علمی از ماموریت‌های اصلی این وزارتخانه است و در راستای ایفای ماموریت‌ها و اختیارات فوق وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اقدام به تصویب آیین‌نامه‌های دوره کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری نموده است و دانشگاه فردوسی خارج از حدود اختیارات اقدام نموده است. *در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست مدیریت حقوقی دانشگاه فردوسی مشهد به موجب لایحه شماره 57249 مورخ 1401/11/12 توضیح داده است که: براساس مصوبات جلسات 630 مورخ 1387/6/12 و 763 مورخ 1394/2/26 شورای عالی انقلاب فرهنگی به منظور تجدیدنظر نظر نسبت به آراء و تصمیمات نهایی هیات امنا، ممیزه، انتظامی اساتید و دانشجویان و ... ارزیابی پذیرش علمی بررسی دانشجویان و فرصت‌های مطالعاتی و نظایر آن‌ها که صرفا در رابطه با امور و شئون تخصصی، آموزشی و نظارت بر نحوه رسیدگی در هیات‌ها و کمیته‌های مذکور، هیات عالی تجدید نظر هر یک از وزارتین و دانشگاه آزاد اسلامی به صورت جداگانه تشکیل می‌شود. همان گونه که مستحضرید موضوع شکایت شاکی محترم مربوط به امر آموزشی و دانشجویی و یک امر تخصصی است. لذا به نظر در صلاحیت رسیدگی هیات مذکور در مصوبات فوق الذکر است. 2) دعوای مشارالیه منجر نیست و مشخص نیست اعتراض به دریافت شهریه دانشجویی دارد یا ابطال ماده 10 آیین‌نامه دوره دکتری مصوب 871 شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی مورخ 1394/11/24 و دستور هفدهم صورتجلسه دومین نشست عادی هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی استانهای خراسان رضوی و شمالی مورخ 93/7/3 مورد درخواست ایشان است. 3) بر اساس ماده 5 آیین‌نامه دوره دکترا مصوب 98/8/8 شورای عالی برنامه‌ریزی آموزش عالی، واحدهای مربوط به رساله جزء «واحدهای درسی» دوره دکتری محسوب شده و تفکیکی میان واحدهای درسی (بنا بر ادعای مشارالیه واحد آموزشی و واحد پژوهشی) قائل نشده است، که اگر چنین تفکیکی در آیین‌نامه مزبور وجود می‌داشت، تفاوتی در شهریه تعلق واحدهای درسی نمی‌کرد لذا، علی الاصول و منطقا همه واحدهای درسی صرفنظر از آموزشی و پژوهشی برای دانشجویان نوبت دوم مشمول شهریه ثابت و متغیر و افزایش سالیانه هر یک خواهند شد. 4 ) به استناد بند ب ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده یک قانون احکامی دائمی برنامه‌های توسعه کشور، هیات امنای دانشگاه، مرجع ذی صلاح شهریه برای دانشجویان غیر روزانه که مشمول آموزش رایگان نیستند، می‌باشد. بر همین اساس، به استناد دستور هفدهم از صورتجلسه دومین نشست عادی هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی استانهای خراسان رضوی و شمالی مصوب 1393/7/3 برای واحدهای درسی دانشجویان دوره دکتری ورودی 95 94 و 93 94 شهریه ثابت و متغیر تعیین شده است و شهریه‌ای برای واحدهای درسی و رساله به صورت مجزا وجود ندارد . این رویه در سنوات قبل از سال 94 و بعد از آن هم به همین شکل بوده است به علاوه در صورت تفکیک شهریه از آنجا که واحدهای رساله مشمول شهریه دروس عملی می‌شود قطعا ارقام بالاتری تعیین می‌شد. لذا ادعای مشار الیه مبنی بر این که شهریه ثابت و متغیر بر اساس آیین اساس آیین‌نامه دکتری موخر (مصوب جلسه 871 شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی مورخ 1394/11/24) تعیین شده است کاملا بر خلاف واقعیت است. پرونده شماره ه ت / 0200013 (ثبت سامانه ساجد: 0002872) مبنی بر درخواست ابطال دستور هفدهم از صورتجلسه دومین نشست از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1393/7/3، در جلسه مورخ 1402/4/11 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولا: به موجب فراز نخست ماده (5) قانون تشکیل هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی اصلاحی مصوب 1371/1/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌توانند در صورت اقتضا دو یا چند موسسه مربوط به خود را زیر نظر یک هیات امنا قرار دهند. ثانیا: مطابق ماده (3) آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی مصوب جلسه 684 مورخ 1389/1012 شورای عالی انقلاب فرهنگی، هیات امنا عالی ترین رکن موسسه می‌باشد که وظایف و اختیارات آن در قانون تشکیل هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی (مصوب جلسات 181 و 183 مورخ 1367/12/9 و 1367/12/23 شورای عالی انقلاب فرهنگی) و همچنین قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی (مصوب مورخ 1369/10/18 مجلس شورای اسلامی) تعیین شده است. بر مبنای موازین قانونی یادشده، تشکیل هیات امنای مشترک برای دانشگاه‌های یک منطقه فاقد ایراد بوده و وظایف و اختیارات هیات امنا مندرج در قانون تشکیل هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی نیز وفق مقررات بعدی تنفیذ شده است. ثالثا: برابر بند «و» ماده (7) قانون تشکیل هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب جلسات 181 و 183 مورخ 1367/12/9 و 1367/12/23 شورای عالی انقلاب فرهنگی، یکی از وظایف هیئت امنا تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی و مصرف آن‌ها می‌باشد و همچنین براساس بند «ب» ماده (20) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 که مفاد آن در ماده (1) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 تکرار شده است: «دانشگاه‌ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان‌هایی که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط می‌باشند بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آن‌ها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی و اداری استخدامی تشکیلاتی مصوب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان‌ها به تایید رئیس جمهور می‌رسد، عمل می‌نمایند ...». بنابراین تعیین شهریه [برای واحدهای آموزشی و پژوهشی (پایان نامه و رساله)] مفادا از مصادیق امور مالی و در حوزه اختیارات هیات امنای هر دانشگاه است و آرای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آرای شماره 945 مورخ 1396/09/28، 2109 2108 مورخ 1397/12/07، 308 مورخ 1398/03/07 و 2623 مورخ 1398/09/05 موید همین استنباط می‌باشد. بنا به مراتب فوق، دستور هفدهم از صورتجلسه دومین نشست از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه‌های استان خراسان رضوی مورخ 1393/7/3 در حدود اختیارات مرجع تصویب‌کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری مهدی فرد محمدیان