رای شماره 250034 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادرتخصصی)

شماره0204739 - 1403/2/23 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140331390000250034 مورخ 1403/2/4 با موضوع: «مصوبه شماره 1401/400/9243 مورخ 1402/4/25 معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادر تخصصی) که متضمن تعیین ضوابطی در خصوص تبدیل وضعیت ایثارگران است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1403/2/4 - شماره دادنامه: 140331390000250034 شماره پرونده: 0204739 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای مسعود جعفری یادگارلو طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور آب و فاضلاب استان آذربایجان غربی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادر تخصصی) گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادر تخصصی) را خواستار شده و در مقام تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است: "به موجب بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 دستگاه‌های اجرایی مکلفند، نسبت به تبدیل وضعیت مشمولین ماده 21 قانون یاد شده به استخدام رسمی اقدام نمایند. در این راستا دستورالعمل تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران توسط شرکت آب و فاضلاب کشور به تمام شرکت‌های آب و فاضلاب استانی ابلاغ شده و النهایه به موجب الحاقیه به شماره 23934/100/1400 ، دستورالعمل تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران اصلاح و تصریح گردیده که : « کارکنان طرف قرارداد با شرکت‌های پیمانکاری، در قالب قرارداد‌های تامین نیروی انسانی، حجمی، برون سپار و.... که فعالیت‌های جاری شرکت‌های آب و فاضلاب را به صورت تمام وقت به شرط بیمه‌پردازی انجام می‌دهند، با رعایت سایر شرایط تعیین شده در دستورالعمل، حائز شرایط لازم به منظور تبدیل وضعیت استخدامی در چهارچوب نامه ابلاغی از سوی معاونت تحقیقات و منابع انسانی وزارت نیرو خواهند بود...» ولی اینجانب را مشمول قانون و بخشنامه مربوطه ندانسته‌اند در حالی که اینجانب دقیقا از نیروهای حجمی و طرف قرارداد با چندین شرکت می‌باشم که از سال 1390 تاکنون به عنوان مسئول اجرا و نقشه بردار، دفتر فنی و سرپرست کارگاه با شرکت آب و فاضلاب استان به صورت تمام وقت و با پرداخت حق بیمه مشغول به کار بوده‌ام. قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، قانونی عام الشمول بوده و بخشنامه‌های متعددی در راستای تسریع در اجرای قانون صادر شده است ولی متاسفانه دستگاه‌های اجرائی مشمول قانون از جمله متشاکی، به بهانه‌های مختلف از جمله با تفاسیر گوناگون از قانون و با تضییق مصادیق قانونی از اجرای قانون در چهارچوب دستورالعمل مشترک سازمان‌های اداری و استخدامی کشور و برنامه و بودجه کشور استنکاف می‌ورزند. بنده از سال 1390 تاکنون به عنوان نیروی حجمی و برون سپار شرکت‌های پیمانکاری طرف قرارداد با شرکت آب و فاضلاب استان آذربایجان غربی در سمت‌های مختلف و در امور جاری شرکت آب و فاضلاب (احداث خط انتقال فاضلاب ارومیه، احداث شبکه فاضلاب ماکو، همسطح‌سازی دریچه‌های فاضلاب، نصب انشعابات آب و فاضلاب ارومیه و...) مشغول به کار بوده‌ام و موارد یاد شده دقیقا از امور جاری شرکت آب و فاضلاب می‌باشد و نکته مهم اینکه شرح وظایف بنده در قرارداد منعقده با شرکت پیمانکاری، مدیریت کارگاه و انجام امور اداری و دفتری پروژه نصب انشعابات آب و فاضلاب شهر ارومیه می‌باشد ولیکن متشاکی صرفا به عنوان شغلی «سرپرست کارگاه» تشبث جسته و مدعی می‌باشد که اشتغال بنده از امور جاری شرکت آب و فاضلاب نمی‌باشد در حالی که شرکت پیمانکاری مربوطه دقیقا امور جاری شرکت آب و فاضلاب را انجام می‌دهد و اینجانب فارغ از عنوان سمت فعلی که در هر قراردادی امکان تغییر آن وجود دارد، کما اینکه در قراردادهای مربوط به سال‌های گذشته به عنوان مسئول اجرا و نقشه بردار و دفتر فنی و... مشغول به فعالیت بوده‌ام، به عنوان زیرمجموعه شرکت پیمانکاری همان امور جاری شرکت آب و فاضلاب را انجام می‌دهم. ضمنا قرارداد منعقده با شرکت پیمانکار مربوطه تحت شمول قانون کار نیز قرار می‌گیرد که حسب ماده 3 بخشنامه شماره 69405 مورخ 1400/12/9 سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور، پیش‌بینی لازم درخصوص نیروهای مشمول قانون کار نیز صورت گرفته است. بنا به مراتب ملاحظه می‌گردد با مصوبه شماره 1401/400/9243 مصادیق قانونی را تضییق نموده و موجبات محرومیت بخشی از ایثارگران از حقوق قانونی را فراهم کرده‌اند و منظور قانون‌گذار نقض شده زیرا موجبات تبعیض بین ایثارگران در اجرای قانون جامع خدمات‌رسانی را فراهم کرده‌اند بنا به مراتب معروضی تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته مورد استدعا می‌باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر می‌باشد: "نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادر تخصصی) مدیران محترم عامل شرکت‌های آب و فاضلاب کشور موضوع: تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران مشمول بند «د» و «و» تبصره 20 قانون بودجه با سلام و احترام پیرو نامه شماره 2391400/11/34 مورخ 1400/12/14 ریاست محترم مجمع عمومی در ارتباط با الحاقیه دستورالعمل تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران موضوع بخشنامه شماره 13751 مورخ 1400/3/19 سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه‌ریزی و بودجه کشور و با توجه به تصمیمات متخذه در کمیته سرمایه انسانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در خصوص تعیین مصادیق مشمولین بند «د» تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 بدین‌وسیله نسبت به تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران شاغل مشمول به شرح ذیل که به صورت تمام وقت اشتغال به کار داشته‌اند با رعایت بودجه مصوب اقدام لازم به عمل آید. 1 متصدیان، کارشناسان پاسخ گوی مرکز پیام 122 2 تکنسین، کارشناسان فنی تصفیه خانه‌ها و تاسیسات 3 متصدیان و کارشناسان امور اداری و اپراتوری خدمات مشترکین 4 تکنسین و کارشناسان آزمایشگاه‌های خدمات کنترل کیفی 5 نگهبانان 6 خدمات عمومی (آبدارچی، نظافت چی) 7 مامور قرائت و مامور وصول مطالبات 8 استاد کار و کارگران حوادث و اتفاقات 9 رانندگانی که به صورت تمام وقت در اختیار شرکت بوده‌اند و بیمه پرداختی آنان توسط شرکت پیمانکاری دستگاه به صورت کامل پرداخت شده و همچنین قراردادهای آنان ماهیت تامین نیروی انسانی داشته، مشمول این مصوبه می‌باشند (رانندگانی که خودروی آنان اجاره گردیده است مشمول این بند نمی‌باشند) 10 آبدارانی که به صورت تمام وقت با شرکت قرارداد دارند. مقرر فرمائید در چهارچوب این مصوبه به نحوی اقدام گردد که حداکثر تا تاریخ 1401/5/31 پرونده تمامی مشمولین جهت طی مراحل اداری اخذ و رسید تحویل مدارک که قبلا طی نامه شماره 24407/400/1400 مورخ 1400/12/17 ابلاغ گردید در اختیار متقاضی قرار گیرد. سرپرست معاونت منابع انسانی و پشتیبانی" در پاسخ به شکایت مذکور، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور به موجب لایحه‌ای که به شماره 3608691 مورخ 1402/8/13 ثبت در دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری شده است توضیح داده است: "1 شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادرتخصصی) شرکتی دولتی است و 100 % سهام آن متعلق به دولت می‌باشد و به صورت کاملا دولتی اداره می‌شود و به استناد مواد 2 و 4 اساسنامه شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور «شرکت دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و به صورت شرکت سهامی (خاص) اداره می‌شود. 2 شرکت‌های آب و فاضلاب (از جمله شرکت آب و فاضلاب استان آذربایجان غربی)، به استناد مفاد اساسنامه و تبصره ذیل ماده 3 قانون تشکیل شرکت‌های آب وفاضلاب، دارای ماهیت غیردولتی بوده و بصورت مستقل و طبق قانون تجارت اداره می‌گردد و به لحاظ قوانین و مقررات استخدامی نیز تابع قانون کار می‌باشد. 3 بنا بر استعلام از شرکت آبفای آذربایجان غربی، نامبرده جزو نیروهای حجمی در وظایف غیر اصلی و برون سپار بوده و در وظایف جاری شرکت مشغول به کار نمی‌باشد، شغل مشارالیه در قراردادها صراحتا سرپرست کارگاه بوده و مسئولیت امور اداری و امور محوله پیمانکار در محل اجرای پروژه به عهده ایشان بوده و با توجه به مفاد ماده فوق الذکر عنوان «سرپرست کارگاه» با هیچ یک از فعالیت‌های جاری شرکت‌ها منطبق نمی‌باشد. بنابراین جزء هیچ کدام از مصادیق تبدیل وضعیت ایثارگران نمی‌باشد. 4 بخشنامه 13758 مورخ 1400/3/19 سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور به دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری ابلاغ گردیده است، قابل تسری به افرادی است که در زمان تصویب قانون 1399/12/26 به صورت تمام وقت در فعالیت‌های جاری (اصلی) دستگاه‌های مربوطه مشغول به خدمت بوده باشد. با توجه به ماهیت غیردولتی شرکت‌های آبفا و عدم شمول بخشنامه مورد نظر به مجموعه شرکت‌ه‌ای آب و فاضلاب استانی، درخواست مشارالیه به منظور تبدیل وضعیت استخدامی به استناد بخشنامه ذکر گردیده قابل پذیرش نمی‌باشد. 5 ضوابط مورد عمل در خصوص تبدیل وضعیت استخدامی ایثارگران در سطح شرکت‌های وابسته وزارت نیرو طی بخشنامه 12313/50/009/1400 مورخ 1400/4/22 وزیر نیرو در ارتباط با شرکت‌های غیردولتی زیرمجموعه به شرکت‌های تخصصی مادر ابلاغ گردیده و ضمن مشخص نمودن چهارچوبی مشخص، تشخیص مصادیق مشمولین را به هیات مدیره‌های شرکت تخصصی مادر واگذار نموده است. 6 هیات مدیره شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با توجه به مفاد بخشنامه ابلاغی از سوی وزیر نیرو نسبت به تعیین مصادیق بخشنامه در خصوص شرکت‌های غیردولتی اقدام نموده و موارد را طی نامه 1151400/10/37 مورخ 1400/7/3 ریاست مجمع عمومی شرکت‌های آب و فاضلاب به شرکت‌های زیر مجموعه اعلام نموده است. 7 بر اساس دستورالعمل ابلاغی حداقل شرایط تعیین گردیده برای تبدیل وضعیت ایثارگران شاغل در سطح شرکت‌های آب و فاضلاب (غیردولتی مشمول قانون کار) به شرح موارد مندرج در بندهای زیر می‌باشد: کارکنان طرف قرارداد با شرکت‌های پیمانکاری که در قالب قراردادهای تامین نیروی انسانی، حجمی و نیروهای قراردادهای طرح‌های تملک دارائی‌های سرمایه‌ای (فصل 7 موافقت‌نامه‌ها که اعتبار لازم برای اشتغال به کار آنان پیش‌بینی شده است) که وظایف اصلی شرکت‌های آب و فاضلاب را در قالب پست سازمانی مصوب، انجام می‌دهند با رعایت سایر شرایط تعیین گردیده در دستورالعمل مورد نظر، حائز شرایط لازم به منظور تبدیل وضعیت استخدامی در چهارچوب بخشنامه ابلاغی از سوی وزیر می‌باشند. نیروهای مشمول که دارای شرایط پیش گفته در بند یاد شده می‌باشند می‌بایست در زمان تصویب قانون 1399/12/26 دارای قرارداد با شرکت‌های پیمانکاری طرف قرارداد با شرکت‌های آب و فاضلاب بوده و یا در قالب قراردادهای طرح‌های تملک دارائی‌های سرمایه‌ای طرف قرارداد با شرکت‌های آب و فاضلاب باشند و فعالیت آنان در حال حاضر نیز ادامه دار باشد. مشمولین می‌بایست دارای حداقل شرایط عمومی و اختصاصی متناسب با پست سازمانی موجود در ساختار سازمانی مصوب شرکت‌های آب و فاضلاب باشند. مشمولین می‌بایست در زمان تصویب قانون 1399/12/26 وظایف اصلی شرکت‌های آب و فاضلاب را در قالب پست سازمانی مصوب عهده دار باشند و هر گونه تغییر در وظایف محوله پس از تاریخ ذکر شده قابل پذیرش نخواهد بود. مشمولین می‌بایست دارای سابقه پرداخت بیمه بوده و گواهی مرتبط با پرداخت حق بیمه را برای سابقه کاری، ارائه نماید. لذا با عنایت به مراتب مذکور تقاضای رسیدگی وفق قوانین و صدور قرار رد شکایت مورد استدعاست." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/2/4 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه در اساسنامه شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور موضوع تصویب نامه شماره 61761 ت 28176 ه مورخ 1381/12/5 هیات وزیران اختیاری مبنی بر وضع مقرره در ارتباط با امور استخدامی شرکت‌های آب و فاضلاب به شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور اعطاء نگردیده است، بنابراین مصوبه شماره 1401/400/9243 مورخ 1402/4/25 معاونت منابع انسانی و پشتیبانی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور (مادر تخصصی) که متضمن تعیین ضوابطی در خصوص تبدیل وضعیت ایثارگران است، خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری