رای شماره 993363 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال 1 - بند 6 صورتجلسه مورخ 1398/2/30 کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان ابلاغی به شماره 98/203/3406 1398/3/7 و 2 - ابطال بند 3 صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاک‌های معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان

مرجع تصویب: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شماره ویژه نامه: 1714 دوشنبه،20 شهریور 1402 سال هفتاد و نه شماره 22857 رای شماره 993363 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: بند 6 صورتجلسه مورخ 1398/2/30 کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان و بند 3 صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاکهای معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان در قطعه چهل هکتاری بهارستان که صرفا تصمیماتی در خصوص افرادی که در طرح احداث ورزشگاه مذکور اراضی متعلق به آن‌ها مورد تملک قرار گرفته اتخاذ گردیده است قابل طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نگردید و جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌گردد تاریخ دادنامه: شماره دادنامه: 140231390000993363 شماره پرونده: 0106680 (0106679 0106678) 0106677 0106676 0106653 0106652 0106684 0106683 0106682 0106681 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان: آقایان و خانم‌ها: فخری پور حقانی، زهرا خاکسار بلداجی، فاطمه ایزدپناهی، کمال نفیسی‌نژاد، افسر صالح شهرضائی، رسول مهرساب، حسین جعفری، منیژه هادی پور، محمدعلی میرجانی، مرتضی سیدمیررمضانی طرف شکایت: اداره کل ورزش و جوانان استان اصفهان و استانداری اصفهان موضوع شکایت و خواسته: 1 ابطال بند 6 صورتجلسه مورخ 1398/2/30 کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان ابلاغی به شماره 98/203/3406 1398/3/7 و 2 ابطال بند 3 صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاک‌های معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان گردش کار: شاکیان به موجب دادخواست‌های جداگانه ابطال بند 6 صورتجلسه مورخ 1398/2/30 ابلاغی به شماره 98/203/3406 1398/3/7 کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان و ابطال بند 3 صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاک‌های معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده‌اند که : " اداره کل ورزش و جوانان استان اصفهان به بهانه احداث ورزشگاه نقش جهان، چندین سال است که زمین‌هایی را تملک نموده است. صرف نظر از اینکه تملک مطابق قانون بوده یا خیر، متعاقبا اداره کل تربیت بدنی استان تفاهم‌نامه‌ای بابت یک قطعه زمین 200 متری با مالکین زمین‌های مذکور منعقد نموده و طبق‌بندی از آن مقرر گردید یک پلاک از اراضی شهر جدید بهارستان به هر یک از مالکین واگذار و پس از واگذاری و تحویل، کلیه خدمات زیربنایی تا سرپلاک واگذار شده در تعهد تربیت بدنی باشد تا به تدریج و با مساعدت استانداری و سایر دستگاه‌های مرتبط صورت پذیرد. لازم به ذکر است بابت کلیه مجوزهای آن 1200 نفر، در محدوده 40 هکتار در شهر جدید بهارستان، زمین در نظر گرفته شد. طی مراجعات مکرر و ده‌ها جلسه در این خصوص که تربیت بدنی، متعهد گردیده که خدمات زیربنایی و مقدمات را فراهم نماید پاسخ شایسته‌ای دریافت ننمودیم. متاسفانه تربیت بدنی، به بهانه تعویض تفاهم‌نامه‌های قدیم با تفاهم‌نامه‌های جدید و با این ترفند که تفاهم‌نامه‌های جدید، ضد جعل است، در یک اقدام متخلفانه و یک‌طرفه طی بند 6 صورتجلسه کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان مورخ 1398/2/30 که در دفتر معاون و هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان برگزار نموده‌اند، از جانب خودشان چنین مقرر نموده‌اند (در راستای جلوگیری از جعل و سوء استفاده از تفاهم‌نامه‌های تنظیمی در خصوص اراضی معوض چهل هکتاری بهارستان مقرر شد اوراق ضد جعل دارای ضرایب امنیتی تهیه و مفاد آن بدون ایجاد هرگونه تعهد برای دولت تنظیم‌گردد.) محل نزاع در همین جمله اخیر است که کارگروه بر خلاف تفاهم‌نامه‌های منعقده با مالکین که نوعی عقد محسوب و طبق مواد 10 و 210 و 211 و 212 قانون مدنی لازم‌الاجرا است، مبادرت به تصویب یک‌طرفه تفاهم‌نامه نموده‌اند که تفاهم‌نامه جدید بدون ایجاد هرگونه تعهد برای دولت تنظیم‌گردد. در حالی که طبق بند 4 تفاهم‌نامه اولیه، ارائه خدمات زیربنایی، در تعهد اداره تربیت بدنی و اداره کل ورزش و جوانان بوده و هست . متعاقبا صورتجلسه کارگروه مزبور در مورخ 1398/9/18 نیز تنظیم و طبق بند 3 آن صورت جلسه مقرر شد تفاهم‌نامه‌ها و فرم‌های قدیمی واگذاری به هر سهم یا مساحتی از طرف اداره ورزش و جوانان استان اصفهان تعویض و به اوراق ضد جعل تبدیل شود. لازم به ذکر است در این صورتجلسه، سخنی از عدم تعهد دولت به میان نیامده و همچنین در صورتجلسه مورخ 1398/11/15 نیز اشاره‌ای به ایجاد هزینه برای دولت نشده است . متاسفانه اداره کل ورزش و جوانان استان با اعمال فشار ناروا تفاهم‌نامه جدیدی از برخی مالکین مانند بنده اخذ نموده و برخی از مالکین نیز تفاهم‌نامه جدید را امضا ننموده که کماکان تفاهم‌نامه سابق پابرجاست . فی‌الحال در راستای تشریح خواسته‌های مطروحه لازم به ذکر است عنوان کارگروه، به هیچ وجه در قانون پیش‌بینی نشده است. این مورد نیز مانند کمیسیون توافقات شهرداری است که به هیچ وجه در قانون جایگاهی ندارد. لذا مصوبات کارگروه به صورت یک‌طرفه برای مسئولین استانی کارگروه تعهد ایجاد می‌کند نه برای مالکین ." متن مقرره‌های مورد شکایت به شرح زیر است : الف صورتجلسه مورخ 1398/2/30 کارگروه زمین‌های معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان ابلاغی به شماره 98/203/3406 1398/3/7 : " 6 در راستای جلوگیری از جعل و سوء استفاده از تفاهم‌نامه‌های تنظیمی در خصوص اراضی معوض 40 هکتاری بهارستان مقرر شد اوراق ضد جعل دارای ضرایب امنیتی تهیه و مفاد آن بدون ایجاد هرگونه تعهد برای دولت تنظیم‌گردد ." ب صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاک‌های معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان : " 3 مقررگردید پیرو بند 6 کارگروه مورخ 1398/2/30 که صورتجلسه آن طی نامه شماره 98/203/3406/ص 1398/3/7 اداره ورزش و جوانان استان اصفهان به دستگاههای اجرایی ابلاغ گردید تفاهم‌نامه‌ها و فرم‌های قدیمی به اوراق ضد جعل تبدیل شود و با توجه به اینکه اعطای معوض مربوط به پلاکهای ثبتی به شماره‌های 393 اصلی 32 اصلی 309 اصلی 314 اصلی 26 اصلی 25 اصلی 43 اصلی 310 اصلی 1/34 اصلی 98 اصلی همگی بخش 16 ثبت اصفهان بوده و همگی در محدوده ورزشگاه بزرگ اصفهان قرار دارد تمامی تفاهم‌نامه‌ها و فرمهای قدیمی واگذاری به هر سهم یا مساحتی از طرف اداره ورزش و جوانان استان اصفهان تعویض و به اوراق ضد جعل تبدیل شود ." در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل ورزش و جوانان استان اصفهان به موجب لایحه شماره 7941 1400/10/5 توضیح داده است که : " این اداره کل در راستای اجرای طرح و احداث ورزشگاه بزرگ اصفهان اقدام به تملک اراضی زراعی و کشاورزی مشمول طرح با مساحتی بیش از 850 هکتار نموده و مستندا به تبصره 6 ماده 9 قانون زمین شهری با رعایت کلیه مقررات و قوانین مربوطه علی‌الخصوص تودیع قیمت منطقه‌بندی و ثبت آن در صندوق دولت این اقدام به عمل آمده است . در ابتدای امر به منظور پرداخت حق و حقوق مالکین اراضی مزروعی موضوع تملک، موسسه‌ای به نام موسسه فرهنگی ورزشی ورزشگاه بزرگ اصفهان تاسیس و از سال 1374 الی 1384 با توجه به خرید قطعه زمینی به مساحت 40 هکتار در شهر بهارستان اصفهان اقدام به واگذاری اراضی معوض با تنظیم تفاهم‌نامه و درج مشخصات پلاک‌های مربوطه به مالکین نموده است و متعاقبا با اعلام انحلال موسسه فرهنگی ورزشی ورزشگاه بزرگ صرف نظر از عدم تصفیه قانونی آن امور مربوطه به تربیت بدنی وقت (ورزش و جوانان فعلی) محول گردیده است . با وجود معارضین متعدد در اراضی موضوع تملک و مشمول طرح ورزشی و عدم تخصیص اعتبارات لازم به منظور اجرای کامل طرح ورزشی در کلیه اراضی تملک شده پس از پیشنهاد وزارت ورزش و جوانان و درخواست‌های متعدد و طرح موضوع در هیات وزیران مبتنی بر ماده 6 قانون حفظ اراضی زراعی و باغها نهایتا به استناد مصوبه شماره 197281/ت48669ه 1391/10/9 مقرر گردید اجرای طرح ورزشی به سیصد هکتار کاهش یافته و الباقی اراضی جهت حل و فصل دعاوی معارضین در اختیار استانداری اصفهان قرارگیرد و جهت تحقق این امر کارگروهی در استانداری اصفهان متشکل از ریاست دادگستری شهرستان یا نماینده وی و مدیرکل اداره دارایی و مدیرکل جهاد کشاورزی و مدیرکل منابع طبیعی و مدیرکل ورزش و جوانان استان و معاونت امور هماهنگی و عمرانی استانداری و مدیرکل دفتر فنی استانداری و مدیرکل ثبت اسناد و املاک و کارشناسان هر یک از دستگاه‌های اجرایی تشکیل و کلیه امور مربوط به ورزشگاه بزرگ اصفهان به این کارگروه جهت رسیدگی ارجاع می‌گردد . با توجه به اقدامات مجرمانه و غیرقانونی اشخاص و فروش اراضی معوض در شهر بهارستان و جعل تفاهم‌نامه‌های واگذار شده و شکایات متعدد در مراجع قضایی به منظور جلوگیری از اقدامات مجرمانه و عدم سوء استفاده و یا جعل تفاهم‌نامه، موضوع در کارگروه مستقر در استانداری اصفهان مطرح و پس از تصویب آن و فراخوان و اعلام به مالکین در راستای تعویض تفاهم‌نامه‌های قبلی با تفاهم‌نامه‌های جدید و تفهیم و توضیح و طرح موارد مندرج در تفاهم‌نامه که مورد تایید عمده مالکین وحتی شاکی نیز قرار گرفته است، لذا اقدامات مقتضی در خصوص تعویض تفاهم‌نامه‌ها انجام گردید و پس از حضور مالکین در این اداره کل و پذیرش شرایط مربوطه و استقبال از آن با التفات به طولانی شدن بلاتکلیفی اراضی مذکور به منظور تسریع در امر خدمات عمومی تفاهم‌نامه‌های جدید تنظیم‌گردیده است . پس از مذاکرات و توافق با مالکین و نمایندگان تعرفه شده و حضور در این اداره کل و پذیرش شرایط تفاهم‌نامه‌های صادره بر اساس تقاضا و درخواست شاکی مبنی بر تعویض فرم تفاهم‌نامه‌های جدید با تفاهم‌نامه قبلی و پذیرش مصوبات استانداری اقدام به امضای تفاهم‌نامه نموده‌اند و به شرح مندرج در تفاهم‌نامه پلاکی به عنوان معوض با کاربری مسکونی به شاکی واگذار گردیده است و همانگونه که مستحضرید مبنای هر ادعا و اقدام آخرین اراده طرفین می‌باشد و هرگونه اعتراض و عدول از آن مسموع نمی‌باشد . علی ایحال نظر به موارد فوق‌الذکر و ملاحظه اسناد و مدارک مضبوط در پرونده و اینکه این اداره کل با تنظیم تفاهم‌نامه‌های جدید با شرایط مقرر که مورد پذیرش شاکی نیز واقع گردیده در راستای همکاری و ارائه هر چه سریعتر امور مربوطه به خدمات متعلقه اقدام به اجرای مصوبات کارگروه مستقر در استانداری اصفهان نموده و تفاهم‌نامه و مفاد آن طرفینی بوده و تصمیم یک‌طرفه این اداره کل نبوده و مورد قبول شاکی نیز قرار گرفته و با علم و اطلاع و بدون هرگونه تضییع حقوقی و با اراده طرفین صورت پذیرفته، همچنین با عنایت به آراء صادره از سایر شعب بدوی دیوان عدالت اداری در پرونده‌های مشابه که با استدلال ترافعی بودن موضوع و عدم احراز وقوع تخلف رای و تاکید بر این موضوع که این تصمیم در راستای احقاق حقوق اشخاص حقیقی و مالکین و یا رعایت غبطه شاکی به منظور دسترسی هرچه سریع تر به انشعابات مورد نیاز جهت احداث بنا در اراضی مذکور تقاضای رسیدگی و صدور رای شایسته مورد استدعاست ." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/4/20 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی براساس بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیت‌ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. با عنایت به اینکه به موجب بند 6 صورتجلسه شماره 98/203/3406 مورخ 1398/3/7 کارگروه زمینهای معوض ورزشگاه بزرگ اصفهان و بند 3 صورتجلسه مورخ 1398/9/18 کارگروه تعیین تکلیف پلاکهای معوض اراضی ورزشگاه بزرگ اصفهان در قطعه چهل هکتاری بهارستان صرفا تصمیماتی درخصوص افرادی که در طرح احداث ورزشگاه مذکور اراضی متعلّق به آن‌ها مورد تملک قرار گرفته اتّخاذ گردیده است، بنابراین بندهای مذکور از مصادیق مقررات موضوع بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 محسوب نمی‌شود و رسیدگی به آن‌ها در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح و بررسی نیست و جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌گردد . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین