رای شماره 2624 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال نامه شماره 530/ 40995/ د94 مورخ - 30/6/1394 وزارت نیرو

شماره دادنامه : 2624 تاریخ دادنامه : 5/9/1398 شماره پرونده :96 / 1354 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای حیدر ستایش موضوع شکایت و خواسته : ابطال نامه شماره 530 / 40995 / د 94-30/6/1394 وزارت نیرو گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 530 / 40995 / د 94-30/6/1394 وزارت نیرو را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " احتراما به استناد به بند 3 از ماده 13 قانون تشکیل دیوان عدالت اداری به استحضار می‌رساند بخشنامه فوق الذکر که در متن آن نیز به صراحت قید شده مغایر با ضوابط استخدامی در شرکتهای وابسته به وزارت نیرو و همچنین صراحتا مغایر با بند 9 از اصل 3 قانون اساسی و باعث ایجاد تبعیض و نفاق بین جوانان گشته چنانچه دست مدیران متخلف را برای استخدام رانتی و فرزندان و آقازاده‌های خود در شرکتهای مذکور باز گذاشته و از این طریق حقوق جوانان و نخبگان را تضعیف نموده از آنجا که بخشنامه فوق الذکر با تمام قوانین و آیین‌نامه‌های دولتی و حتی خود ضوابط وزارت نیرو مغایرت دارد همچنین بند 9 از اصل سوم قانون اساسی مغایرت کامل دارد . در شرایطی که کشور دچار معظل بیکاری جوانان است دور از عدالت می‌باشد که آقازاده‌های مدیران و وابستگان به آن‌ها به نوعی بدون ضابطه و تخصص و دور از عدالت مغایر با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در شرکتهای وابسته به دولت بدون هیچ زحمتی استخدام گردند خواهشمند است دستور فرمایید این بخشنامه از تاریخ صدور لغو و همچنین تمام تبعات ناشی از این بخشنامه نیز لغو گردد . خواهشمند است به استناد تبصره 1 از بند 3 ماده 13 قانون تشکیل دیوان عدالت اداری دستور فرمایید که میزان خسارت وارده از ناحیه این اقدام به شرکتهای وابسته به دولت و تضعیف بیت المال تعیین و مشخص گردد تا در دادسرا مورد رسیدگی قرار گیرد ." متن نامه مورد اعتراض به قرار زیر است : " جناب آقای مهندس چیت چیان وزیر محترم نیرو موضوع گزارش تبدیل وضعیت شرکت‌های وابسته با سلام و احترام، با عنایت به ابلاغ دستورالعمل نیاز‌سنجی، ساماندهی و تامین منابع انسانی شرکت‌های وابسته ( غیردولتی ) به شماره 100 / 50 / 10993 /94 – 22/1/1394 و متعاقب آن ابلاغ دستورالعمل اجرایی استخدام شرکتهای وابسته ( غیردولتی ) ، گزارش تبدیل وضعیت در شرکت‌های وابسته براساس آمار ارائه شده توسط شرکتهای مادر تخصصی توانیر و مهندسی آب و فاضلاب کشور به شرح ذیل تقدیم می‌گردد : ردیف نام شرکت تعداد کل پستهای مصوب ( پست ) پستهای با تصدی پستهای بلاتصدی تعداد نیروهای تبدیل وضعیت شده از سال 86 تا پایان 93 تعداد نیروهای شرکتی موجود ( نفر ) تعداد مشمولین تبدیل وضعیت سال 93( نفر ) تعداد ( پست ) نسبت به کل پستهای مصوب تعداد ( پست ) نسبت به کل پستهای مصوب 1 شرکتهای توزیع نیروی برق 21356 12624 %59 8732 %41 3004 13332 1207 2 شرکتهای مدیریت تولید برق 7545 4964 %66 2581 34% 971 3898 284 3 شرکتهای آب و فاضلاب شهری 32508 19137 %59 13371 31% 3540 3140 1606 جمع کل 61409 36725 %60 2468 40% 7515 20370 3-97 بر اساس بخشنامه‌های شماره 100 / 50 / 32213 – 30/3/1386 و شماره 100 / 50 / 105302 – 1/10/1387 تعداد 7515 نفر از نیروهای شرکتی تامین نیرو ( با داشتن شرایط مندرج در بخشنامه ) که قبل از تاریخ 30/3/1386 به کارگیری شده‌اند تا پایان سال 1393 تبدیل وضعیت گردیده‌اند . متاسفانه علی رغم ممنوعیت جذب در بخشنامه‌های فوق الذکر، شرکت‌های وابسته همچنان اقدام به جذب نیرو خارج از قواعد نموده‌اند، تعداد این نیروها در حدود 20370 نفر گزارش شده است . با عنایت به موارد مذکور و به منظور ساماندهی منابع انسانی موجود و شرایط پیش‌بینی شده در دستورالعمل اجرایی، شرکتهای وابسته می‌توانند سالیانه معادل ده درصد (10%) از پست‌های سازمانی بلاتصدی خود را از بین مشمولین شاغل در شرکت‌های تامین نیروی انسانی و پیمانکاری که وظاریف اصلی شرکت را انجام می‌دهند با رعایت شرایط مندرج در دستورالعمل اجرایی تبدیل وضعیت ( استخدام ) نمایند . البته این اجازه منوط به رعایت دستورالعمل مذکور و انجام استخدام‌های بعدی از طریق آزمون عمومی است و در حال حاضر با توجه به شرایط کشور و اسناد بالادستی و تصمیم شورای معاونین موجه ترین و عادلانه ترین روش استخدام می‌باشد . همچنین از محل سهمیه آزمون‌های استخدامی تمهیدات لازم پیش‌بینی شده که سالیانه 10 درصد از نیروهای شرکتی بتوانند از طریق شرکت در آزمون استخدامی با اختصاص امتیازات مربوطه تبدیل وضعیت ( استخدام ) شوند، این روش ضمن حفظ انگیزش این افراد و ایجاد امید برای ارائه کار مطلوب تر می‌تواند در طول مدت 3 سال افراد واجد شرایط ( با فرض عدم افزایش نیروی شرکتی جدید ) را ساماندهی نماید . همچنین بر اساس دستورالعمل مذکور به منظور کاهش در تنوع وضعیت‌های استخدامی کارکنان شرکت‌های وابسته در قالب دائم ( برای تصدی پست سازمانی مصوب ) و پیمکانکاری برای فعالیت‌های برون سپاری شده ساماندهی می‌گردند . خواهشمند است در صورت موافقت با تبدیل وضعیت مشمولین (3097 نفر ) دستور مقتضی صادر فرمایید .- معاون تحقیقات و منابع انسانی ." در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی وزارت نیرو به موجب لایحه شماره 410 / 54719 / 96-28/12/1396 توضیح داده است که : " با احترام بازگشت به ابلاغیه مورخ 26/10/1396 دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص دادخواست آقای حیدر ستایش دارای پرونده کلاسه 9601354 ، دایر بر ابطال بخشنامه شماره 530 / 40995 / 94 – 30/6/1394 بدین‌وسیله مراتب ذیل را به استحضار می‌رساند شاکی طرف دعوای خود را « معاونت تحقیقات و منابع انسانی وزارت نیرو / اداره منابع انسانی » ، تعیین کرده است، در حالی که واحدهای مزبور فاقد شخصیت حقوقی مستقل بوده و از واحدهای اداری وزارت نیرو می‌باشند و تبعا نمی‌توانند طرف دعوا قرار گیرند . با این وصف درخصوص خواسته ایشان موارد زیر قابل ذکر می‌باشد : 1- مرقومه مورد درخواست ابطال گزارش داخلی مجموعه وزارتخانه بوده که جهت استحضار وزیر نیرو و ارشاد ایشان در مدلول دستورالعمل استخدامی ابلاغ شده می‌باشد و نیز در مغایرت با شرع با قانون و یا عدم صلاحیت و یا تجاوز از اختیارات نبوده است، لذا ابطال آن منصرف از صلاحیت مقرر هیات عمومی دیوان عدالت اداری می‌باشد . 2- شاکی بدون اینکه دلیلی بر تضیع حق ایشان و یا سایر اشخاص و یا تخطی از مقررات مورد عمل توسط وزارت نیرو و یا مصادیقی از استخدامهای بدون ضابطه را ارائه نماید، فقط با کلی گویی و غیر منجز مواردی را بدون دلیل به وزارت نیرو نسبت داده‌اند . لذا رسیدگی به دادخواست مطروحه با کیفیت فوق مستنبط از ماده 33 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری با مانع قانونی مواجه است . 3- علاوه بر موارد فوق لازم به ذکر است در سال 1394 با توجه به حجم عظیم جویندگان کار و به منظور ایجاد تعادل و برقراری عدالت استخدامی جهت نیروهای شاغل در شرکتهای وابسته ( غیر دولتی ) زیر مجموعه وزارت نیرو، آیین‌نامه نیاز‌سنجی، ساماندهی و تامین منابع انسانی و دستورالعمل استخدامی شرکتهای مذکور تحت عنوان دستورالعمل نیاز‌سنجی، ساماندهی و تامین منابع انسانی شرکتهای وابسته ( غیردولتی ) به شماره 100 / 50 / 10993 / 94- 22/1/1394 و دستورالعمل اجرایی استخدام شرکتهای وابسته ( غیردولتی ) اصلاح و ابلاغ گردید . متعاقب آن گزارش روند تبدیل وضعیت در شرکتهای مذکور طی نامه شماره 530 / 40995 / د 94- 30/6/1394 ( شماره صادره 530 / 34988 / 94 – 22/7/1396) حضور وزیر وقت نیرو ارسال گردید که با توجه به دستور مورخ 15/8/1394 ایشان در هامش گزارش فوق الذکر و در چارچوب دستورالعملهای ابلاغی، شرکتهای وابسته می‌توانند معادل ده درصد از پستهای سازمانی بلاتصدی خود را تا سقف بیست درصد از کل مجوزهای استخدامی سالیانه از بین نیروهای انسانی شاغل در شرکتهای تامین نیروی انسانی و پیمانکاری که وظایف اصلی شرکت را انجام می‌دهند با رعایت شرایط مندرج در دستورالعمل اجرایی استخدام و مصوبات شورای معاونین وزارت نیرو، استخدام ( تبدیل وضع ) نمایند . علیهذا با عنایت به موارد مذکور ضمن تاکید بر این نکته که شرکتهای وابسته ( غیردولتی ) زیر مجموعه وزارت نیرو تابع تصمیمات متخذه توسط مجامع عمومی ذیربط می‌باشند و نامه مورد درخواست ابطال در حدود اختیارات قانونی صادر شده است، تقاضای رسیدگی و رد شکایت مطروحه مورد استدعاست ." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 5/9/1398 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه شرکتهای مذکور در نامه مورد اعتراض غیردولتی محسوب می‌شوند و وزیر نیرو در مقام اختیار حاصله از اساسنامه شرکتهای یاد شده به عنوان رئیس مجمع عمومی اتخاذ تصمیم نکرده بلکه به عنوان وزیر اقدام به قاعده‌گذاری برای اداره شرکتهای مذکور و تعیین تکلیف وضعیت استخدامی نیروهای آن کرده است و این امر سیاستگذاری محسوب نمی‌شود، لذا مصوبه مورد شکایت خارج از حدود اختیارات وزارت نیرو است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال شد . با اعمال ماده 13 قانون پیش گفته و تسری ابطال مصوبه به زمان تصویب آن موافقت نشد ./ محمد کاظم بهرامی رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری