رای شماره 2430036 هیات تخصصی اراضی شهر‌سازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری در خصوص رد شکایت ابطال بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران

هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پرونده : ه ت/ 0300191 شماره دادنامه سیلور : 140331390002430036 - تاریخ : 1403/10/11 * شاکی: آقای حسین هاشمی * طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری * موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران * شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: "7 دهستان جبل به مرکزیت روستای جزه مستمل بر 90 روستا و مزرعه و مکان به اسامی زیر: 1 جزه، 2 خداخارزن، 3 هریزه، 4 کردآباد، 5 سس آباد، 6 دولت آباد، 7 هماگران، 8 مندآباد، 9 گلستانک، 10 خواجه، 11 پازه، 12 محمد آباد، 13 حسن آباد، 14 میرهمایون، 15 گزن آباد، 16 کران، 17 لودریچه، 18 کزادون، 19 قیم آباد، 20 امین آباد، 21 ماری بهارستان، 22 جعفرآباد، 23 حسن آباد، 24 حسین اباد، 25 علون آباد، 26 شریف آباد، 27 هندرستان، 28 فسنجان آباد (خان آباد)، 29 رحمت آباد، 30 موسی اباد، 31 کیچی، 32 مزرعه علی ابراهیم، 33 آبخارک، 34 غدیر علیا (شاهان علیا)، 35 غدیر سفلی (شاهان سفلی)، 36 پرتیجان، 37 تینجان، 38 رحمت آباد (حجت آباد)، 39 علی آباد، 40 مزرعه حبیب، 41 عزیز آباد، 42 مزرعه گودی، 43 توکلی، 44 دندایی، 45 مزرعه بالا، 46 گریم آباد، 47 عباس آباد، 48 خطی، 49 حاجی آباد، 50 شجاع، 51 حسین اباد، 52 عموچی، 53 اصغرآباد، 54 لولاچی، 55 تقی آباد، 56 فخر آباد، 57 دخرآباد، 58 مجیدآباد، 59 علی آباد، 60 بوران، 61 سفیدآب، 62 کلویه، 63 باغول، 64 مزرعه سفید، 65 حسن اباد، 66 کهنی، 67 مزرعه حاج عبدالکریم، 68 مزرعه پایین، 69 ندیم آباد (محمدآباد)، 70 اکبرآباد، 71 کمال بیک، 72 شیره باد، 73 سهر، 74 سجادیه (کریچی)، 75 مزرعه حبیب، 76 ددگان، 77 پاوازه، 78 حجت آباد، 79 مارگوشی، 80 هشوه سفلی، 81 رادار و ایستگاه‌های مخابراتی مارشینان، 82 نوبهار، 83 مزرعه براتی، 84 لوبری، 85 تقی آباد (مزرعه شیخ)، 86 میرجعفر، 87 شرکت ریسندگی و بافندگی قائم بافت جزه، 88 شرکت نفت ایران، 89 خواجه، 90 مزرعه محمد." * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: نظر به اصل 170 قانون اساسی که امکان ابطال مصوبات غیر قانونی را از طرف مردم صادر نموده و بند 10 اصل سوم قانون اساسی که به ایجاد نظام اداری صحیح و حذف تشکیلات غیر ضروری اشاره شده لذا درخواست ابطال بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران متضمن از تشکیل دهستان جبل در بخش کوهپایه به مرکزیت روستا جزه مورد استدعا می‌باشد. نظر به ماده 3 قانون تقسیمات کشوری مصوب 1362که کلیه مراحل تقسیمات کشوری پیرو آن باید باشد دهستان کوچکترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیائی معین بوده و از بهم پیوستن چند روستا، مکان، مزرعه همجوار تشکیل می‌شود که از لحاظ محیط طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات‌رسانی و برنامه‌ریزی در سیستم و شبکه واحدی را فراهم می‌نماید. طبق تبصره 1 حداقل جمعیت دهستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به سه درجه تراکمی بشرح زیر تقسیم می‌شود. الف تراکم زیاد 8000 نفر. ب تراکم متوسط 6000 نفر. ج تراکم کم 4000 نفر. که مستند جمعیت دهستان جبل که براساس ماده 8 قانون مرکز آمار ایران که کلیه دستگاه‌ها موظف به تبعیت از آن می‌باشند بر اساس آخرین سرشماری سال 1395 جمعیتی معادل 2333 نفر می‌باشد به عبارتی 1667 نفر کمتر از حد نصاب حداقلی برای تشکیل دهستان برخوردار است . نظر به تبصره 2 ماده 3 قانون تقسیمات کشوری که اعلام دارد دهستانهای موجود که از نظر وسعت، جمعیت و دسترسی دارای تراکم مطلوب بوده در قالب موجود باقی و آن تعداد از دهستانهایی که از این لحاظ نامتناسب می‌یاشند از طریق تقسیم و یا ادغام تعدیل و به دهستانهای جدید تبدیل خواهند شد تا نظر به قانون مذکور یک دهستان با شرایط قانونی دایر گردد. نظر به تبصره 3 مرکز دهستان باید مناسبترین مرکز خدمات روستایی باشد که متاسفانه روستا جزه به دلیل در مجاورت بودن گرد و خاک ومشکلات بهداشتی و کمبود منابع آبی همواره آمار جمعیت آن به دلیل مهاجرت رو به کاهش بوده درخواست دارم نظر به تبصره 2 الحاقی ماده 80 و 86 و 88 دیوان عدالت اداری ابطال بند 7 تصویب نامه مذکور در دستور کار قرار گیرد. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: الف: نهاد ریاست جمهوری به استحضار می‌رساند با تاکید بر رعایت جمعیت مقرر در تبصره 1 ماده 3 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری در زمان تشکیل دهستان فوق الذکر، نامه شماره 99667 مورخ 1403/6/11 وزارت کشور که شامل مشروح آمار جمعیتی دهستان مذکور می‌باشد، به پیوست ارسال می‌گردد. همچنانکه از نامه مذکور آشکار می‌گردد شاکی آمار جمعیت دهستان مزبور در سال 1395 را مبنای درخواست ابطال این مصوبه قرار داده و حال آنکه ملاک تصمیم‌گیری در خصوص تشکیل دهستان مذکور، آمار حاصل از سرشماری سال 1365 بوده که از این حیث در آن زمان، خالی از ایراد قانونی بوده است. همچنین در خصوص انتخاب مرکز دهستان جبل، موقعیت جغرافیایی روستای جزه و سهولت در دسترسی به آن برای سایر روستاها (قرار گرفتن در دو کیلومتری جاده ترانزیتی) و جمعیت بالای روستا، مبنای عمل بوده و لذا مغایرتی با تبصره 3 ماده 3 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری ندارد. ب: وزارت کشور: به استحضار می‌رساند: الف) در ارتباط با تشکیل دهستان جبل در تابعیت شهرستان اصفهان، ملاحظات. دلایل ذیل ایفاد می‌گردد: این وزارت در اجرای قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب سال 1362 را به استناد ماده 13 قانون مذکور، طرح توجیهی ایجاد دهستان جبل به شرح مشخصات جدول ذیل در سال 1366 جهت بررسی و سیر مراحل قانونی و اتخاذ تصمیم به هیات محترم وزیران پیشنهاد نموده است که طی مصوبه شماره 210/ت659ه به تصویب رسیده است. شهرستان بخش نام نقاط شهری نام دهستان مرکز دهستان تعداد روستا، مزرعه و مکان تعداد جمعیت به نفر مساحت تراکم شرایط استثنایی جمعیت بخش کوهپایه در زمان تاسیس اصفهان کوهپایه کوهپایه جبل جزه 90 4115 12/575 متوسط کویری 62647 ب) در ارتباط با وضعیت جمعیت دهستان جبل ملاحظات ذیل ایفاد می‌گردد: 1 جمعیت روستایی بر اساس سرشماری‌های سراسری مرکز آمار ایران: بر اساس سرشماری سال 1365: دهستان جبل بر اساس سرشماری سال 1365 دارای 3794 نفر جمعیت که با احتساب جمعیت غیردائم در زمان تاسیس (سال 1366) بالغ بر 4115 نفر جمعیت مشمول می‌گردیده است. بر اساس سرشماری سال 1375: این دهستان بر اساس سرشماری مزبور دارای 2048 نفر بر اساس سرشماری سال 1385: این دهستان بر اساس سرشماری مذکور دارای 1969 نفر بر اساس سرشماری سال 1395: این دهستان براساس سرشماری سال 1395 مرکز آمار ایران دارای 2333 نفر 2 جمعیت شهری محدوده جغرافیایی دهستان جبل بر اساس سرشماری سال 1365 مرکز آمار ایران حسب ماده قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری؛ شهر محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش واقع شده است، لیکن شهر کوهپایه مرکز بخش قدیم و شهرستان جدید کوهپایه با جمعیت 5518 نفر (به استناد آمار سال 1395) از نظر مختصات در محدوده جغرافیایی دهستان جبل واقع می‌باشد. 3 نهایتا این که دهستان جبل بر اساس مصوبه شماره 46291/ت58615 مورخ 1400/4/28 در تابعیت بخش تودشک شهرستان کوهپایه به عنوان یک دهستان موجود با جمعیت 7851 نفر (مشتمل بر جمعیت شهری و روستایی) تثبیت گردیده است. 4 وضعیت دهستان جبل بر اساس درجه تراکمی و شرایط استثنایی و کویری؛ دهستان یاد شده مشتمل بر 90 روستا، مزرعه و مکان و در درجه تراکمی متوسط و در شرایط استثنایی، محروم و گویری واقع شده است. ج) در ارتباط با وضعیت روستای جزه به عنوان مرکز دهستان جبل؛ ملاحظات ذیل ایفاد می‌گردد: انتخاب روستای جزه به عنوان مرکز این دهستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و سهولت در دسترسی برای سایر روستاها (قرار گرفتن در 2 کیلومتری جاده ترانزیتی) و جمعیت بالای این روستا با 835 نفر جمعیت به نسبت سایر روستاها بوده است. د) همچنین حسب نظریه مشورتی مجمع مشورتی مجمع عالی مشورتی معاونت حقوقی ریاست جمهوری مورخ 1403/3/8 (بند 1 نامه شماره 78609 مورخ 1403/5/21 مرجع مذکور (پیوست)) پیرامون دهستان‌هایی که سابقا تشکیل و متعاقبا تراکم آن به علت مواردی چون سیل، زلزله، مرگ و میر و ... (همچون خشکسالی، تغییرات اقلیمی، مهاجرت) به کمتر از 4 هزار نفر کاهش یافته باشد امکان ایجاد بخش جدید در تجمیع دهستان مصوب سابق با دهستان جدید دارای 4000 نفر جمعیت امکان‌پذیر است، بدین ترتیب کاهش جمعیت دهستان‌های مصوب سابق یا موجود، همراه با حقوق مکتسبه در دهستان دارای سابقه بیش از سه دهه را نمی‌تواند سلب کند. پرونده شماره ه ت/0300191 مبنی بر درخواست ابطال بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران در جلسه هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست 1 بر اساس ماده 3 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 1362 مقرر گردیده: «دهستان کوچکترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیائی معین بوده و از بهم پیوستن چند روستا، مکان، مزرعه همجوار تشکیل می‌شود که از لحاظ محیط طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات‌رسانی و برنامه‌ریزی در سیستم و شبکه واحدی را فراهم می‌نماید.» بر اساس تبصره 1 این ماده نیز مقرر گردیده: «حداقل جمعیت دهستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به سه درجه تراکمی بشرح زیر تقسیم می‌شود: الف تراکم زیاد 8000 نفر. ب تراکم متوسط 6000 نفر. ج تراکم کم 4000 نفر.» بر اساس تبصره 2 ماده مذکور نیز مقرر گردیده: «دهستان‌های موجود که از نظر وسعت، جمعیت و دسترسی دارای تراکم مطلوب بوده در قالب موجود باقی و آن تعداد از دهستان‌هایی که از این لحاظ نامتناسب می‌باشند از طریق تقسیم و یا ادغام تعدیل و به دهستان‌های جدید تبدیل خواهند شد.» 2 بر اساس ماده 13 قانون مذکور نیز مقرر گردیده: «هرگونه انتزاع، الحاق، تبدیل، ایجاد و ادغام و نیز تعیین و تغییر مرکزیت و تغییر نام و نامگذاری واحدهای تقسیمات کشوری، بجز استان بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران خواهد بود.» 3 حسب لایحه شماره 99667 مورخ 1403/6/11 مدیر کل دفتر تقسیمات کشوری وزارت کشور تصریح گردیده: دهستان جبل بر اساس سرشماری سال 1365 دارای 3794 نفر جمعیت که با احتساب جمعیت غیر دائم در زمان تاسیس (سال 1366) بالغ بر 4115 نفر جمعیت بوده که بر این اساس دهستان مذکور وفق تبصره 1 ماده 3 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 1362 حائز شرایط جمعیتی لازم جهت ایجاد دهستان در زمان تصویب مصوبه مورد اعتراض بوده است. 4 سابقا بر اساس آرای شماره 140331390000561376 مورخ 1403/3/8 و 140331390000988627 مورخ 1403/4/30 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست در موارد مشابه رای به رد شکایت صادر شده است. بنابه مراتب مذکور بند 7 تصویب نامه شماره 210/ت659ه مورخ 1366/4/10 هیات وزیران متضمن حکمی مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری شهریار قلعه