رای شماره 307915 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در رابطه با موضوع اعمال فوق العاده مناطق مرزی در احکام کارگزینی تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته بر اساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و پرداخت معوقات آن، دادنامه صادره از شعبه 25 تجدید نظر دیوان عدالت اداری

شماره0207506 - 1404/2/15 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140431390000307915 مورخ 1404/2/9 با موضوع: «اعلام تعارض در رابطه با موضوع اعمال فوق العاده مناطق مرزی در احکام کارگزینی تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته بر اساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و پرداخت معوقات آن، دادنامه صادره از شعبه 25 تجدید نظر دیوان عدالت اداری که مشخصا به فوق العاده نوار مرزی رسمیت نداده و تسری فوق العاده بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به مطلق شاغلین در مناطق مرزی را مغایر قانون تشخیص داده و بر رد شکایت اصدار یافته، صحیح و منطبق با موازین قانونی است.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1404/2/9 شماره دادنامه: 140431390000307915 شماره پرونده: 0207506 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض: مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی موضوع: اعلام تعارض در آرای شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در رابطه با موضوع اعمال فوق العاده مناطق مرزی در احکام کارگزینی تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته براساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و پرداخت معوقات آن، شعب دیوان عدالت اداری آرای متعارض صادر کرده‌اند، بدین نحو که شاکیان پرداخت و برقراری فوق العاده نوار مرزی را تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته براساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری را خواستار شده‌اند. اما شعبه 24 بدوی که به موجب دادنامه صادره از شعبه 25 تجدیدنظر قطعی شده است، حکم به رد شکایت صادر نموده است که با استنباط از آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری پرداخت فوق العاده نوار مرزی را تحت عنوان فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته مزبور بلاوجه شمرده است. از طرف دیگر شعبه 42 بدوی با استناد به این که رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 که در مقام اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری از رای شماره 9909970905811773 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری برآمده است پرداخت فوق العاده نوار مرزی را تحت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته پذیرفته است و حکم به ورود شکایت صادر نموده و قطعی گردیده است. مفاد آرای موضوع تعارض به قرار زیر است: الف: شعبه 24 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای رسول بابازاده به خواسته الزام به پرداخت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا (الزام به برقراری فوق العاده نوار مرزی) به موجب دادنامه شماره 140131390001429165 مورخ 1401/6/22 به شرح زیر به رد شکایت رای صادر کرده است: "نظر به این که اگر چه وزارت کشور در راستای ماده 36 آیین‌نامه اجرایی قانون تعاریف و ضوابط مصوب 1363 هیات وزیران، به موجب دستورالعمل شماره 1 /4 /42 /144538 مورخ 1391/11/17 و سپس بخشنامه شماره 130988 مورخ 1398/7/2، مناطقی از کشور را که در مجاورت با کشورهای همسایه بوده و مرزی محسوب می‌شوند را مشخص نموده است اما از آنجا که اولا مستند به ماده 78 قانون مدیریت خدمات کشوری، جز در خصوص مزایای دوران بازنشستگی، از کار افتادگی و فوت و همچنین مزایای مربوط به کمک‌های رفاهی، هرگونه پرداخت خارج از ضوابط فصل دهم این قانون ممنوع می‌باشد و تاکنون در هیچ قانونی، پرداخت فوق العاده‌ای تحت عنوان فوق العاده نوار مرزی برای کارکنان دولت پیش‌بینی نشده است و جز با تصریح قانون، صرف تعیین مناطق مرزی از سوی وزارت کشور به معنای تخصیص مزایایی در این خصوص به شاغلین در این مناطق نمی‌باشد و ثانیا مستنبط از دادنامه‌های شماره 9909970905811773 مورخ 1399/11/28، شماره 140009970905812464 مورخ 1400/9/9 و همچنین شماره 140109970905810430 مورخ 1401/3/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تسرّی فوق العاده موضوع بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری (فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب وهوا) به مطلق شاغلینی که در مناطق مرزی موضوع مصوبات یادشده خدمت می‌نمایند، بلاوجه می‌باشد. مگر آن که آن منطقه مرزی، خود داخل در فهرست مناطق کمتر توسعه یافته موضوع مصوبه شماره 76249/ت36095ه مورخ 1338/4/10 مصوّب هیات وزیران و یا داخل در فهرست مناطق جنگی موضوع مصوبه شماره 3610 /02 /1333 /128 مورخ 1399/6/3 مصوّب ستاد کلّ نیروهای مسلح باشد (موضوع ماده112 قانون برنامه ششم توسعه) که آن هم نه در قالب فوق العاده نوار مرزی، بلکه از باب کمتر توسعه یافته بودن یا جنگ زده بودن آن منطقه قابل پرداخت می‌باشد در نتیجه خواسته یادشده، غیرموجّه تشخیص و حکم به رد شکایت صادر می‌گردد. برابر ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، این رای به مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ، نزد شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری قابل تجدیدنظر خواهی است." رای مذکور به موجب دادنامه شماره 140131390001772559 مورخ 1401/8/11 صادره از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری مورد تایید قرار گرفت. ب: از طرفی شعبه 42 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای امیر تابش به خواسته الزام به برقراری فوق العاده نوار مرزی به موجب دادنامه شماره 140231390001153609 مورخ 1402/5/7 به شرح زیر به ورود شکایت رای صادر کرده است: "از آنجایی که طبق رای شماره 140009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعمال ماده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9909970905811773 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری انجام شد و حکم به تایید اعتبار حقوقی نامه شماره 6510 /90 /222 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر شد. رای مذکور اشعار می‌دارد: «صرف نظر از این که به موجب ماده10 آیین‌نامه اعطای تسهیلات به کارکنان متقاضی انتقال از تهران و کلان‌شهرها (موضوع تصویب نامه شماره 98704/ت54357ه 1399/9/2 هیات وزیران) تمامی مصوبات و تصمیمات کارگروه انتقال کارکنان دولت از شهر تهران لغو شده است، ولی با توجه به این که اولا: مقرّرات ابطال شده به موجب دادنامه شماره 9909970905811773 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مستقلا در مقام بیان احکام لازم الاجرایی نبوده و ثانیا: استناد به اصل 170 قانون اساسی در دادنامه یادشده که به از اثر انداختن تبصره بند 5 مصوبه شماره 120569/ت44809ن 1389/5/31 نمایندگان ویژه رئیس جمهور در کارگروه انتقال کارکنان دولت از شهر تهران منجر شده، مبنای حقوقی نداشته است و ثالثا: برخی از مناطق مرزی جزء مناطق کمتر توسعه یافته نیز هستند و در این صورت مشمول دریافت فوق العاده‌های موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری قرار می‌گیرند، بنابراین برمبنای دلایل مذکور، رای شماره 9909970905811773 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام ابطال نامه شماره 222/90/6510 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر شده، مبتنی بر اشتباه و مغایر با قانون است و بر مبنای جواز حاصل از حکم مقرر در ماده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392، ضمن نقض رای مزبور حکم به تایید اعتبار حقوقی نامه شماره 6510 /90 /222 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089 1398/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور صادر می‌شود» بخشنامه شماره 179089 1398/9/7 نیز اشعار می‌دارد: « در ارتباط با دستورالعمل شماره 130988 1398/7/2 وزارت متبوع، موضوع آیین‌نامه اجرایی قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوّب سال 1363 و تعیین نقاط مرزی کشور و با استناد به مصوبه شماره 65647/ت48093 1391/4/7 هیات وزیران از تاریخ 1391/4/1 فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته موضوع مصوبه‌های شماره 20272/ت515 1374/1/14 و شماره 76294/ت36095 1388/4/10 هیات وزیران و دستورالعمل تعیین نقاط مرزی وزارت متبوع به منظور ایجاد وحدت رویه در شیوه اجرا و پرداخت توسط دستگاه‌های اجرایی کلّیه سازمان‌ها و ادارات دولتی مستقر در مناطق مرزی کشور در استان‌های گروه (الف) بخش مرزی و برای گروه (ب) شهرستان مرزی بر اساس مفاد بخشنامه شماره 200/41722 1389/8/11 سازمان اداری و استخدامی کشور مبنای پرداخت فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته می‌باشد. ضمن این که بر اساس تبصره1 همین دستورالعمل در استان گیلان کلّیه نقاط شهری و روستایی تابع شهرستان آستارا نقطه مرزی تعیین شده است. لذا مستفاد از رای و مقرّرات فوق با احراز شرایط و محل خدمت شاکی، ارومیه، شکایت شاکی را وارد تشخیص و مستندا به مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره به استناد ماده 65 قانون مذکور ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری می‌باشد." رای مذکور به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی در مهلت مقرر قطعیت یافت. با احراز تعارض آراء توسط رئیس دیوان عدالت اداری، پرونده در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/2/9 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف. تعارض در آراء محرز است. ب. اولا موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 مربوط به فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا است و فهرست مناطق مزبور به موجب تصویب نامه هیات وزیران تعیین شده و پرداخت‌های فوق العاده مزبور مطابق آن تصویب نامه خواهد بود و لذا فوق العاده یادشده متفاوت از فوق العاده نوار مرزی است که در مقررات سابق پیش‌بینی شده و موضوع تصویب نامه شماره 20272/ت 515 مورخ 1374/1/14 هیات وزیران است و از طرف دیگر به موجب ماده 78 قانون مدیریت خدمات کشوری کلّیه مبانی پرداخت خارج از ضوابط و مقرّرات فصل دهم این قانون لغو شده است. ثانیا دادنامه شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9909970905811773 1399/11/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر گردیده، از حیث تجویز اعمال و پرداخت فوق العاده مرزی نبوده و صرفا تصحیح اشتباه در ابطال نامه شماره 6510 /90 /222 مورخ 1390/3/22 سازمان اداری و استخدامی کشور و بخشنامه شماره 179089 مورخ 1388/9/7 معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت کشور و از این جهت بوده که استدلال مذکور در رای هیات عمومی برای ابطال نامه و بخشنامه یادشده صحیح نبوده است. ثالثا هیات عمومی دیوان عدالت اداری متعاقبا در سال 1401 به موجب رای شماره 140109970905810430 مورخ 1401/3/10 و در مقام رسیدگی به شکایت مطروحه به خواسته ابطال مکاتبه شماره 3619 /21 /80 /99 مورخ 1399/3/12 فرماندار شهرستان بندر انزلی که مربوط به موضوع پرداخت فوق العاده نوار مرزی بود، به صراحت در بند دوم از رای فوق تصریح نموده است که در برخی از موارد، مناطق مرزی جزء مناطق کمتر توسعه یافته نیز هستند و در این صورت مشمول دریافت فوق العاده موضوع بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری خواهند بود و بنا به مراتب فوق و با اخذ وحدت ملاک از حکم مقرر در بند سوم از رای شماره 14009970905812464 مورخ 1400/9/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری هرچند در بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا پیش‌بینی شده، ولی الزاما هر منطقه مرزی مشمول حکم مقرر در بند قانونی فوق نیست و در نتیجه دادنامه شماره 140131390001772559 مورخ 1401/8/1 صادره از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که مشخصا به فوق العاده نوار مرزی رسمیت نداده و تسری فوق العاده بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به مطلق شاغلین در مناطق مرزی را مغایر با قانون تشخیص داده و بر رد شکایت اصدار یافته، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای براساس ماده 89 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوّب 1402/2/10 برای شعب دیوان و مراجع اداری و همچنین برای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در مورد رسیدگی به ابطال مصوبات موضوع بند 1 ماده 12 این قانون در ارتباط با آن موضوع لازم الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری احمدرضا عابدی