رای شماره 1166 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 4 دستورالعمل شماره 55966 /320 /300 1388/11/27 معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی (وزرات راه و شهرسازی فعلی)

تاریخ دادنامه : 8/4/1400 شماره دادنامه : 1166 شماره پرونده : 9903196 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 4 دستورالعمل شماره 300 / 320 / 55966 27/11/1388 معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی ( وزارت راه و شهرسازی فعلی ) گردش کار : معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 300 / 311792 11/11/1399 اعلام کرده است که : " 1 به موجب ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به‌وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار ( در غیاب وی معاون عمرانی استانداری ) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی‌ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان ( با تخصص معماری یا شهرسازی ) بدون حق رای انجام می‌شود . 2 مطابق ماده 43 آیین‌نامه اجرایی نحوه بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران محلی، ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور ( مصوب 12/10/1378) ، جلسات کمیسیون طرح‌های تفصیلی ( کمیسیون ماده 5 ) با حضور رئیس، دبیر و دو ( 2 ) نفر دیگر از اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیمات و مصوبات آن با چهار ( 4 ) رای موافق منوط اعتبار خواهد بود . همچنین مطابق تبصره ماده 51 آیین‌نامه مزبور کلیه صفحات صورتجلسات و نقشه‌ها و اوراق و جدول‌های پیوست مصوبات کمیسیون باید به امضای حداقل چهار ( 4 ) نفر از اعضای حاضر در جلسه کمیسیون طرح تفصیلی رسیده باشد . 3 معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، اقدام به صدور دستور اداری شماره 300 / 320 / 55966 27/11/1388 نموده است که مطابق بند 4 دستور مذکور حد نصاب اعضای جلسات کمیسیون‌های طرح تفصیلی ( کمیسیون ماده 5 ) به شرح زیر، تعیین گردیده است : « متن صورتجلسات می‌بایست فاقد هرگونه قلم خوردگی، لاک گرفتگی و ... بوده و کلیه مدارک مربوطه به امضای حداقل 3 نفر از اعضای با حق رای کمیسیون رسیده و ممهور به مهر دبیرخانه باشد .» همچنین در تبصره ذیل فرم پیوست بخشنامه مزبور نیز عنوان گردیده است که : « مصوبات کمیسیون طرح تفصیلی با سه رای از پنج رای قابل اجرا می‌باشد . ( آرای استاندار و معاونت هماهنگی امور عمرانی، جمعا یک رای محسوب می‌شود .)» بر اساس دستور اداری فوق، حداقل اعضای لازم برای رسمیت جلسات کمیسیون طرح‌های تفصیلی ( کمیسیون ماده 5 ) و امضای صورتجلسات 3 نفر تعیین شده است که این تقلیل نصاب، مغایر با مواد 43 و 51 آیین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح‌های‌هادی توسعه و عمران محلی، ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملی مقررات شهرسازی و معماری کشور می‌باشد . به عبارت دیگر با توجه به اینکه نصاب تعیین شده در مواد 43 و 51 آیین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح‌های‌هادی توسعه و عمران محلی، ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملی مقررات شهرسازی و معماری کشور، مصوب هیات وزیران می‌باشد، تعیین مجدد و تقلیل آن خارج از حدود اختیارات و صلاحیت معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌باشد . لذا، ابطال بند 4 دستور اداری شماره 300 / 320 / 55966 27/11/1388 معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در هیات عمومی دیوان ( به صورت فوق العاده و خارج از نوبت ) مورد تقاضا می‌باشد . " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " روسای محترم سازمان مسکن و شهرسازی کلیه استانها سلام علیکم با عنایت به بررسی‌های به عمل آمده توسط دفتر نظارت بر طرح‌های توسعه و عمران وزارت متبوع در خصوص صورتجلسات ارسالی توسط دبیرخانه کمیسیون ماده 5 استانها موارد ذیل جهت توجه و اعمال در تصمیمات و نحوه تنظیم صورتجلسات کمیسیون مذکور ابلاغ می‌گردد . ......... 4 متن صورتجلسات می‌بایست فاقد هرگونه قلم خوردگی، لاک گرفتگی و ... بوده و کلیه مدارک مربوطه به امضای حداقل 3 نفر از اعضای با حق رای کمیسیون رسیده و ممهور به مهر دبیرخانه باشد . معاون وزیر و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران " علی‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 8/5/1400 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی براساس ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اصلاحی مصوب سال 1389 : « بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به‌وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار ( و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری ) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذیربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان ( با تخصص معماری یا شهرسازی ) بدون حق رای انجام می‌شود ...» با توجه به اینکه برمبنای ماده مذکور، کمیسیون موضوع ماده 5 با حضور پنج عضو دارای حق رای و دو عضو بدون حق رای تشکیل می‌شود و براساس ماده 43 و تبصره ماده 51 آیین‌نامه اجرایی نحوه بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران محلی، ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملّی و مقررات شهرسازی و معماری مصوب 12/10/1378 هیات وزیران، جلسات کمیسیونهای طرح تفصیلی با حضور رئیس، دبیر و دو نفر دیگر از اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیمات و مصوبات آن با چهار رای موافق مناط اعتبار خواهد بود و کلّیه صفحات صورتجلسات و نقشه‌ها و اوراق و جدولهای پیوست مصوبات کمیسیون ماده 5 باید به امضای حداقل چهار نفر از اعضای حاضر در جلسه کمیسیون طرح تفصیلی رسیده باشد، بنابراین بند 4 دستورالعمل شماره 300 / 320 / 55966 27/11/1388 معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی ( وزارت راه و شهرسازی فعلی ) از این جهت که براساس آن مقرر گردیده کلّیه مدارک مربوطه به امضای حداقل سه نفر از اعضای با حق رای کمیسیون می‌رسد، به دلیل مغایرت با حکم مقرر در ماده 43 و تبصره ماده 51 آیین‌نامه اجرایی نحوه بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران محلی، ناحیه‌ای، منطقه‌ای و ملّی و مقررات شهرسازی و معماری ، خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمد مصدق