رای شماره 1439 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال نامه شماره 8555870 - 29/8/1395 سازمان اداری و استخدامی کشور

شماره 9701562 – 4/8/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9809970905811439 مورخ 16/7/1398 با موضوع:«ابطال نامه شماره 855870 – 29/8/1395 سازمان اداری و استخدامی کشور» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1398/7/16 - شماره دادنامه: 1439 - شماره پرونده : 1562/97 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای غلامرضا طرقی موضوع شکایت و خواسته : ابطال نامه شماره 855870 1395/8/29 سازمان اداری و استخدامی کشور گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 855870 1395/8/29 سازمان اداری و استخدامی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: «احتراما به استحضار دیوان می‌رساند که اینجانب غلامرضا طرقی کارمند رسمی سازمان هواپیمایی کشوری در سال 1382 با دارا بودن مدرک تحصیلی رسمی کاردانی و یا کسب تجربیات شغلی و آموزشهای حین خدمت با موفقیت در آزمون علمی که با نظارت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در محل دانشکده صنعت هواپیمایی برگزار گردید از طرف سازمان یاد شده حائز شرایط لازم جهت احراز تصدی پست کارشناسی شده و از آن زمان با پست سازمانی کارشناسی مشغول خدمت می‌باشم از آنجا که سازمان هواپیمایی کشوری شرط امکان ارتقاء طبقه کارشناسان را در صورتی مطابق بند 5 بخش الف بخشنامه ضوابط نحوه ارتقاء کارمندان می‌داند که کارشناس مربوطه دارای مدرک تحصیلی رسمی کارشناسی باشد. اولا: همان‌طور که بند 4 متن لایحه شماره 221/90/44477/د 1390/9/20 رئیس امور توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور مکتوب در دادنامه شماره 775 1392/11/7 آن دیوان آمده است بر اساس تبصره 6 ماده 3 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت و ماده 5 آیین‌نامه اجرایی آن، معاونت مذکور اختیار دارد تا نسبت به بررسی و ارزشیابی دوره‌های آموزشی غیررسمی طی شده توسط کارکنان دولت اقدام نماید و در چارچوب رعایت کلیه قوانین و مقررات مربوط برای آن‌ها ارزشی معادل یکی از مقاطع تحصیلی رسمی کشور و در شرایط احراز مشاغل مندرج در طرحهای طبقه‌بندی مشاغل دولت تعیین نماید. ضمن اینکه ماده 53 قانون مدیریت خدمات کشوری انتصاب و ارتقاء شغلی کارمندان را در کنار هم آورده که بدین معناست که اگر اینجانب شرایط مورد لزوم تصدی پست کارشناسی را در سال 1382 احراز نمودم پس ارتقاء طبقه شغلی‌ام نیز باید تابع قوانین و مقررات شاغلین مشاغل کارشناسی باشد، همچنین در ماده 89 همین قانون تصریح می‌دارد که کارمندان دستگاه‌های اجرایی در مورد استفاده از امتیازات و انتصاب به مشاغل سازمانی در صورت داشتن شرایط لازم از حقوق یکسان برخوردار بوده و دستگاه‌ها می‌باید عدالت را در این خصوص رعایت نمایند. ثانیا: با استناد به بند 5 و تبصره 4 بخش الف و تبصره 1 بخش ب بخشنامه 200/55588 1389/10/27 در خصوص ضوابط نحوه ارتقاء کارمندان و همچنین بندهای ب و د ماده 14 آیین‌نامه طرح طبقه‌بندی، مشخص می‌نماید که نحوه ارتقاء طبقه کارمندان با رشته شغلی کارشناسی و یا اینکه پست سازمانی فرد شاغل دارای عنوان کارشناسی باشد احتساب چهار سال سوابق تجربی آنان بوده است و لاغیر و ذکر عنوان مدرک تحصیلی مربوطه در بندهای بخش الف این بخشنامه هیچ ربطی به شرایط ارتقاء طبقه شغلی کارمندان نداشته بلکه به خاطر مشخص نمودن و تفکیک احراز تحصیل مشاغل بوده است. در همین راستا لازم به ذکر است که رشته شغلی و پست سازمانی اینجانب طبق احکام صادره کارگزینی از مورخ 1382/11/1 دارای عنوان کارشناسی می‌باشد. لذا با توجه به موارد مشروحه فوق از دیوان تقاضای رسیدگی و احقاق حقوق استخدامی خود در رابطه با ارتقاء طبقه شغلی همانند دیگر کارمندان شاغل با پست کارشناسی مطابق بند 5 بخش الف بخشنامه 200/55588 1389/10/27 و ابطال نامه شماره 855870 1395/8/29 سازمان اداری و استخدامی را به دلیل مغایرت با ماده 89 و 53 قانون مدیریت خدمات کشوری و مفاد بخشنامه 200/55588 1389/10/27 را خواهانم. متعاقبا شاکی به موجب لایحه‌ای که به شماره 97 1562 3 مورخ 1397/7/11 ثبت دفتر هیات عمومی شده اعلام کرده است که: «قضات محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری سلام علیکم با احترام بدین‌وسیله به استحضار می‌رساند اینجانب غلامرضا طرقی در سال 1373 با مدرک کاردانی به استخدام سازمان هواپیمایی کشوری درآمدم و در سال 1382 بر طبق مقررات مربوطه از طرف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به شرحی که در دادخواست خود در پرونده 9509980957502400 دیوان عدالت اداری بیان نموده‌ام به پست کارشناسی ارتقاء یافتم ولیکن با اینکه از سال 1382 شرح وظایف و مسئولیتهای اینجانب به کارشناسی تغییر یافته است ولیکن سازمان هواپیمایی کشوری هنوز ارتقاء طبقه شغلی اینجانب را همانند پستهای کاردانی محاسبه می‌نماید و با استعلام از سازمان امور اداری و استخدامی، که آنان نیز با تفسیر غلط از بخشنامه ضوابط ارتقاء کارمندان طی نامه شماره 855870 1395/8/29 شرط ارتقاء طبقه کارمندان را مدارک تحصیلی مکتسبه اعلام نموده‌اند. لذا در این رابطه نظر قضات دیوان را به مطالب ذیل جلب می‌نمایم: 1 در بخشنامه ضوابط نحوه ارتقاء کارمندان به شماره 200/55588 1389/10/27 در قسمت اول بند 5 آن آمده است: «شاغلین مجموعه مشاغلی که شرایط احراز تحصیلی آنان مدرک تحصیلی کارشناسی یا همترازی می‌باشد» همان گونه که واضح است مدرک تحصیلی کارشناسی یا همتراز آن، شرط احراز تحصیل شغل کارشناسی است نه ارتقاء آن و این قسمت از بند 5 که به نوعی در دیگر بندهای بخشنامه آمده برای تفکیک مشاغل از یکدیگر آورده شده است. ایضا با توجه به ماده 70 قانون خدمات کشوری این‌گونه استنباط می‌گردد که منظور این قسمت از بند مذکور افراد دارای پست کارشناسی بوده‌اند چرا که طبق قانون شرط احراز پست کارشناسی مدرک تحصیلی کارشناسی یا همترازی آن می‌باشد. در قسمت دوم این بند از بخشنامه فوق شرط ارتقاء طبقه شغلی را به صراحت بیان نموده و آمده است: (به ازای هر چهار سال سوابق تجربی از تاریخ دریافت آخرین گروه استحقاقی یک طبقه و حداکثر تا طبقه 10 ارتقاء می‌یابند) همان‌طور که پیداست شرط ارتقاء طبقه مشاغل کارشناسی، 4 سال تجریه در شغل کارشناسی بوده و نه مدرک تحصیلی کارشناسی و همچنین سقف ارتقای طبقه آنان طبقه 10 شغلی می‌باشد. در صورتی که مشاغل کاردانی به ازای هر 5 سال ارتقاء طبقه داشته و حداکثر تا طبقه 8 شغلی ارتقاء می‌یابند. 2 طبق ماده 53 قانون خدمات کشوری قانون‌گذار انتصاب و ارتقاء کارمندان را در کنار هم با یک شرایط از جمله شرایط تحصیلی آورده است و این‌گونه استنباط می‌گردد که اگر فردی حائز شرایط احراز پست کارشناسی گردید و در شغل کارشناسی منصوب شد پس ارتقاء آن نیز همانند مشاغل کارشناسی باید صورت پذیرد نه همانند مشاغل کاردانی. 3 طبق ماده 89 قانون خدمات کشوری دستگاه‌های اجرایی بایستی عدالت استخدامی را در مورد افراد رعایت نمایند. حال آیا این عدالت است که اینجانب با انتصاب پست کارشناسی و شرح وظایف و مسئولیت یک کارشناس همانند دیگر کارشناسان همکارم از سال 1382 انجام وظیفه نموده ولیکن ارتقاء طبقه‌ام همانند مشاغل کاردانی محاسبه گردد. لذا با عنایت به موارد فوق از قضات دیوان تقاضای ابطال نامه 855870 1395/8/29 سازمان اداری و استخدامی را دارم. » متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است: «برادر ارجمند جناب آقای ازوجی معاون محترم توسعه مدیریت و منابع سازمان هواپیمایی کشوری سلام علیکم بازگشت به نامه شماره 37479 1395/8/1 اعلام می‌دارد: همان گونه که در نامه شماره 720323 1395/6/17 این امور نیز تصریح گردیده است، ارتقای طبقه کارمندان (موضوع بخشنامه شماره 200/55588 1389/10/27) بر اساس مدارک تحصیلی مکتسبه پیش‌بینی شده در شرایط احراز مشاغل و سوابق تجربی مربوطه صورت می‌پذیرد به‌طور مثال آن دسته از مستخدمینی که متصدی مشاغل کارشناسی بوده ولکن دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم می‌باشند، حداکثر تا طبقه 8 ارتقاء می‌یابند. » در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس امور حقوقی و قوانین سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره 1106818 1395/12/26 توضیح داده است که: «با سلام و احترام کسب اجازه در پاسخ به ابلاغیه مذکور ضمن هماهنگی به عمل آمده با امور ذیربط این سازمان به استحضار می‌رساند: 1 شاکی در قسمت موضوع خواسته تقاضای ابطال ماده 28 بخشنامه 200/93/9757 1393/7/19 معاونت توسعه و سرمایه انسانی (سابق) شده است. همان گونه که استحضار دارند رسیدگی به درخواست ابطال مقررات دولتی و اقدامات و نامه‌های دستگاه‌های اجرایی، از اختیارات هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و شعب آن دیوان چنین صلاحیتی ندارند. 2 همان گونه که در نامه شماره 855870 1395/8/29 این امور نیز تصریح گردیده است. ارتقای طبقه کارمندان (موضوع بخشنامه شماره 200/55588 1389/10/27) بر اساس مدارک تحصیلی مکتسبه پیش‌بینی شده در شرایط احراز مشاغل و سوابق تجربی مربوطه صورت می‌پذیرد بنابراین آن دسته از مستخدمینی که متصدی مشاغل کارشناسی بوده ولکن دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم می‌باشند (در مورد مطروح فرد مورد بحث) حداکثر تا طبقه 8 ارتقاء می‌یابند و مجاز به ارتقاء به طبقات بالاتر نمی‌باشند، اضافه می‌نماید شرکت و موفقیت در آزمون تصدی مشاغل کاردانی و کارشناسی (که نامبرده در دادخواست ابرازی، بدان استناد نموده است) به منزله دارا بودن مدرک تحصیلی، تلقی نمی‌گردد. با عنایت به مراتب فوق تقاضای رد شکایت شاکی را دارد. علیهذا با عنایت به موارد یاد شده رد شکایت ایشان در راستای منافع و مصالح حاکمیت و حقوق بیت المال مورد استدعاست. » همچنین مدیرکل دفتر امور حقوقی و بین‌الملل سازمان هواپیمایی کشوری به موجب لایحه شماره 56238 1395/11/9 توضیح داده است که: «موضوع: در ارتباط با شکایت آقای غلامرضا طرقی سلام علیکم با احترام عطف به کلاسه پرونده شماره 9509980957502400 در خصوص دادخواست مشارالیه در ارتباط با موضوع معنونه در متن دادخواست خواهان که به شماره 54072 1395/10/28 در دبیرخانه مرکزی این سازمان به ثبت رسیده به استحضار می‌رساند: حسب استعلام صورت گرفته از اداره امور کارکنان این سازمان، در جوابیه واصله اعلام داشتند 1 نامبرده دارای مدرک تحصیلی کاردانی می‌باشد. 2 «مشارالیه برابر مفاد بخشنامه شماره 200/5558 1389/10/27 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و بر اساس تبصره 1 ماده 65 قانون مدیریت خدمات کشوری و بر اساس ضوابط نحوه ارتقای کارمندان در طبقات و رتبه‌های جدول حق شغل، با رعایت احتساب مدرک تحصیلی کاردانی، سوابق تجربی شغلی و رعایت سنوات خدمتی آخرین طبقه مقطع تحصیلی خود را اخذ نموده است» مضافا برابر استعلام به عمل آمده از امور مدیریت مشاغل و نظامهای پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور به شماره 855870 1395/8/29 ارتقاء طبقه کارمندان با اقتباس از بخشنامه اخیرالذکر طبق مدرک تحصیلی پیش‌بینی شده در شرایط احراز مشاغل و سوابق تجربی مربوطه اعلام گردیده، لذا دارندگان مدرک تحصیلی فوق دیپلم حداکثر تا طبقه پیش‌بینی شده برای مدرک مذکور که طبقه 8 می‌باشد، ارتقاء می‌یابند. بنابراین برابر مفاد ضوابط و مقررات مذکور محرز و مسلم است که خواسته شاکی مبنی بر افزایش طبقه تا سطح مدرک تحصیلی کارشناسی صرفا به دلیل اخذ پست کارشناسی بدون ارائه مدرک کارشناسی امکان‌پذیر نبوده و برخلاف نصوص قوانین و مقررات موضوعه است. علیهذا با توجه به مراتب مذکور از ریاست دادگاه صدور رای به رد دادخواست خواهان مورد استدعاست. » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/7/16 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی مطابق ماده 67 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386، وضع مقررات راجع به نحوه تخصیص هرکدام از مشاغل و طبقات شغلی کارمندان به شورای توسعه مدیریت محول شده است و این شورا به موجب بخشنامه ابلاغی شماره 200/55588 1389/10/27 ضوابط نحوه ارتقای کارمندان در طبقات و رتبه‌های جدول حق شغل را تعیین کرده و در بند 5 قسمت الف بخشنامه مذکور حکم مربوط به نحوه ارتقای کارمندان در طبقات جدول حق شغل می‌باشد مقرر شده است: « شاغلین مجموعه مشاغلی که شرایط احراز تحصیلی آن‌ها مدرک تحصیلی کارشناسی یا همتراز می‌باشد به ازای هر چهار سال سوابق تجربی از تاریخ دریافت آخرین گروه استحقاقی یک طبقه و حداکثر تا 10 طبقه ارتقاء می‌یابند ». نظر به اینکه شاغلین پست‌های کارشناسی می‌توانند اعم از کسانی باشند که به علت برخورداری از مدرک کارشناسی یا همتراز یا به علت سوابق تجربی یا طی دوره‌های آموزشی با مدرک تحصیلی کمتر از مدرک تحصیلی کارشناسی شاغل در پست کارشناسی شده باشند و چنانچه ابهامی در موضوع وجود داشته باید به موجب بند 4 قسمت ب ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری ، شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی نسبت به رفع ابهام اقدام نمایند، لذا مقرره مورد شکایت از این حیث که مغایر با مصوبه شورای توسعه مدیریت برخورداری شاغلین پست‌های کارشناسی فاقد مدرک کارشناسی و همتراز را از امکان ارتقاء تا طبقه 10 محروم دانسته خارج از حدود اختیارات قانونی وضع شده و مستند به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی