رای شماره 1594 الی 1596 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی به شماره 300/5312 1397/4/6

شماره 98005591 – 29/11/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905811594 الی 9909970905811596 مورخ 30/10/1399 با موضوع « ابطال دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی به شماره 300/5312 6/4/1397 » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1399/10/30 شماره دادنامه: 1596 1595 1594 شماره پرونده: 9901675، 9901513، 9800591 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان: 1 شرکت آرمان زیست اشتهارد به مدیریت عاملی آقای مجید رمضانی، شرکت بهساز صنعت طب به مدیریت عاملی آقای امید علائی، شرکت طب گستران صنعت به مدیریت عاملی آقای سیدرضا بکائی، شرکت آریا پژوهان غرب به مدیریت عاملی آقای فیروز اهتمامی، شرکت نوید اندیشه سالم به مدیریت عاملی آقای محمدمهدی میربابائی، شرکت طب کار بهداد البرز به مدیریت عاملی آقای حسن حکیمیان، شرکت زیست صنعت آراء به مدیریت عاملی آقای مصطفی بیک خورمیزی و آقای بیژن باقری همگی با وکالت آقای محسن اسعدی 2 آقای علیرضا متولی ابیازنی مدیرعامل شرکت طب صنعت پارس ری 3 آقای علی اکبر کرد موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی به شماره 300/5312 1397/4/6 گردش‌کار: شاکیان به موجب دادخواست‌های جداگانه ابطال دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی به شماره 300/5312 1397/4/6 را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده‌اند که: "احتراما در مقام وکیل شکات تصدیع می‌دهد موکلین به عنوان مسئولین فنی شرکت‌های ارائه خدمات سلامت شغلی بر اساس فراخوان سال 1383 و 1384 با داشتن 20 سال سابقه کار مفید در زمینه طب کار در آزمون مسئولین فنی شرکت‌های طب کار شرکت نموده و پس از قبولی در آزمون بر اساس آیین‌نامه شماره 9739 1381/6/20 معاینات سلامت شغلی وزارت بهداشت مکلف به ثبت و تاسیس شرکت شده‌اند. همچنین بر اساس آیین‌نامه مذکور ممنوع به استخدام در مراکز دولتی گردیده‌اند. تاکنون طبق ارزیابی سالانه وزارت بهداشت بر عملکرد این شرکت‌ها هر دو سال یک بار مجوز شرکت‌ها تمدید و ادامه فعالیت می‌دادند و دارای پرسنل بوده و در موعد مقرر مالیات، بیمه و سایر کسورات قانونی پرداخت می‌نمودند و مقرر شده بود خدمات طب کار فقط در قالب شرکت طب کار ارائه شود (هم برای پزشکان عمومی طب کار و هم متخصصین طب کار) لیکن در سال‌های اخیر که تعداد متخصصین طب کار فزونی یافته و بازار و فرهنگ طب کار رواج یافته وزارت بهداشت تحت فشار متخصصین طب کار دستورالعمل شماره 300/5312 1397/4/6 را به‌طور غیرکارشناسی و غیرعلمی صادر نموده است و هیچ‌گونه حقی برای شرکت موکلین که به شکل قانونی و برابر مقررات وزارت بهداشت تاسیس شده‌اند قائل نشده و با پایمال نمودن حقوق مکتسبه شرکت موکلین حاصل حدود 20 سال تلاش و عمر مفید جوانی آنان را که در این رشته کسب نموده‌اند زایل و آنان بیکار و خانه نشین شده‌اند. لذا چون موکلین جملگی در سن 50 سالگی هستند ممنوعیت استخدامی داشته و طبق آیین‌نامه معاینات سلامت شغلی مصوب سال 1381 از استخدام در مراکز دولتی منع گردیده‌اند حتی برخی از موکلین از پست‌های دولتی منتزع شده‌اند. همچنین پرسنل شاغل در این شرکت‌ها نیز بیکار شده، بنابراین مکاتبات عدیده این شرکت‌ها با مسئولین وزارت بهداشت و درمان منتج به نتیجه نشده است. لازم به توضیح است در سال 1388 نیز آیین‌نامه سلامت شغلی به شماره 47085 1388/6/21 توسط وزارت بهداشت تدوین که در آن نیز حقوق مکتسبه شرکت‌های طب کار لحاظ نشده بود که با اعتراض و شکایت شرکت‌ها به هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رای شماره 821 833 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال آیین‌نامه معاینات سلامت شغلی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابطال گردید. با مطالعه و مداقه در آیین‌نامه سال 1388 مشاور حقوقی وزارت بهداشت در دفاعیات خود در قسمت (الف 1) اعلام نموده است هدف از این اقدام وزارت بهداشت ارتقاء خدمات پزشکی است در صورتی که این اقدام از نظر منطقی تعطیل و نابود کردن این شرکت هاست نه ارتقاء چون اگر ارتقاء بود طبق آیین‌نامه سال 1381 که آیین‌نامه سال 1376 را ارتقاء داده است و به مسئولین فنی شرکت‌ها فراخوان داد که در آزمون علمی مسئولین فنی شرکت کنند تا ارتقاء یابند نه اینکه شرکت‌ها را ابطال نماید در صورتی که آیین‌نامه سال 1388 و دستورالعمل اخیر شرکت‌ها را تعطیل نموده و هیچ‌گونه حقی برای آن‌ها قائل نشده است. همچنین در جوابیه قسمت الف 2 اعلام نموده است که این مدت حدود 20 سال که موکلین در این رشته طبق نظر وزارت بهداشت فعالیت نموده‌اند هیچ‌گونه حق مکتسبه‌ای برای شرکت‌ها ایجاد نمی‌کند و بعد از 20 سال سابقه و تجربه کاری در این رشته بیکار و خانه نشین شوند؟ و اعلام نموده که بر اساس دستورالعمل‌های مدون وزارت بهداشت بایستی خود را با شرایط جدید تطبیق دهند آیا معنی دستورالعمل‌های مدون این است که بعد از 20 سال فعالیت این شرکت‌ها تعطیل و نابود شوند؟ در قسمت الف 3 اعلام نموده است که وزارت بهداشت شرکت‌ها را ابطال ننموده است. سوال این است که ابطال نمودن به چه معنی است مگر طبق آیین‌نامه سال 1388 و دستورالعمل جدید اعلام نشده است که بایستی به مطب تبدیل شوند و از موقعیت بالاتر به موقعیت پایین تر تنزل پیدا کنیم چون همان‌طور که ذیلا خدمتتان عرض می‌شود تبدیل به مطب شدن بنا به دلایلی که اعلام می‌گردد توجیه اقتصادی ندارد و امکان ادامه فعالیت وجود ندارد. در قسمت ب 2 دفاعیات خود اعلام کرده است آیین‌نامه مذکور شرکت‌ها را از ادامه فعالیت منع ننموده بلکه گفته با شرایط جدید خود را تطبیق دهند. مگر نه اینست که شرایط جدید اعلام می‌کند یا تبدیل به مطب شوند و یا کلینیک تخصصی طب کار، حال چون تبدیل به مطب شدن همان‌طور که در ذیل عرایض با دلیل اعلام می‌شود. توجیه اقتصادی و امکان ادامه فعالیت وجود ندارد و تبدیل به کلینیک تخصصی نیز چون موکلین متخصص طب کار نیستند نمی‌توانند کلینیک تخصصی طب کار دایر کنید و اگر بخواهند کلینیک تخصصی افتتاح نمایند بایستی مثل هر فرد عادی که می‌تواند این کار را انجام دهد یک مسئول فنی و موسس که دارای تخصص طب کار باشد استخدام کنند که این کار را هر فرد عادی می‌تواند انجام دهد و دیگر نیازی به مدرک پزشکی و 20 سال سابقه کار مفید در زمینه طب کار نیست. پس ملاحظه می‌شود آیین‌نامه سال 1388 و دستورالعمل جدید نه تنها مکمل و ارتقا‌دهنده آیین‌نامه‌های سال‌های 1376 و 1381 نبوده بلکه آن‌ها را کلا ابطال کرده است. حال قضاوت با شما اعضای دیوان عدالت اداری است. مضافا اینکه برابر مکاتبات درون سازمانی، مدیرکل وقت مرکز سلامت محیط کار وزارت بهداشت به شماره‌های 84/107/د 1393/1/18 و 1946/107/د 1393/6/22 با واحد حقوقی در خصوص حقوق مکتسبه شرکت‌ها و ادامه فعالیتشان، اداره حقوقی مکرر اعلام نموده ادامه فعالیت شرکت‌ها حقوق مکتسبه آنهاست به همین دلیل در آیین‌نامه معاینات سلامت شغلی شماره 3526/300/د 1392/4/7 ماده 19 آیین‌نامه برای ادامه فعالیت شرکت‌ها لحاظ گردیده است. شایان ذکر است در دستورالعمل جدید هیچ‌گونه حقی برای ادامه فعالیت شرکت‌ها قائل نشده و فقط اجازه داده شده در قالب مطب پزشکان عمومی این شرکت‌ها فعالیت نمایند. (ماده5 دستورالعمل جدید) لذا اعضای هیات ملاحظه می‌فرمایند ادامه این‌گونه فعالیت هیچ‌گونه توجیه اقتصادی ندارد چون باعث: الف محدودیت و محرومیت از انجام معاینات دوره‌ای افراد شاغل در واحدهای صنعتی می‌شود (ماده 1 7 دستورالعمل جدید) 90 درصد خدمات طب کار به صورت معاینات دوره‌ای در داخل واحدهای صنعتی انجام می‌شود و هیچ کارفرمایی حاضر نمی‌شود کل شرکت را تعطیل نموده و کارگران را به مطب هدایت نماید. این محدودیت هیچ دلیل علمی و منطقی جز تامین منافع مادی برای متخصصین طب کار ندارد این در حالی است که این محدودیت صرفا برای پزشکان عمومی طب کار در نظر گرفته شده که با اصل تناظر و تساوی در تغایر و تعارض است. لذا با عنایت به‌اینکه وزارت بهداشت بدون انجام کارشناسی چنین دستورالعملی را صادر کرده است از هیات عمومی دیوان عدالت اداری تقاضای ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری تحت تمناست. ب محدودیت و محرومیت انجام خدمات طب کار در واحدهای کاری با مواجهات خطرناک (ماده 5 9 دستورالعمل جدید) در صورتی که موکلین حدود 20 سال سابقه ارائه خدمات در این صنایع را داشته‌اند و تجربه کافی در این زمینه کسب نموده بنابراین این محدودیت نیز هیچ پایه علمی و منطقی ندارد زیرا موکلین تجربه کافی و وافی در این زمینه را کسب نموده‌اند و این محدودیت نیز صرفا منافع مادی متخصصین طب کار را تضمین و موجبات تضییع حقوق پزشکان عمومی طب کار را به دنبال خواهد داشت. در ثانی تمامی صنایع به نوعی با مواد آلاینده مواجه هستند و هیچ شرکتی نیست که آلاینده‌های ذکر شده را نداشته باشد، با مداقه در ماده 5 9 دستورالعمل تناقض آشکار مشاهد می‌شود به طوری که اعلام شده خدمات این صنایع به لحاظ اهمیت توسط متخصصین طب کار انجام شود ولی در تبصره ذیلش ذکر شده در استان‌هایی که متخصص طب کار وجود ندارد پزشکان دوره دیده طب کار می‌توانند خدمات این صنایع را انجام دهند. همان‌طور که ملاحظه می‌فرمایید تناقض کاملا مشخص است چون اگر انجام این خدمات برای صنایع آلاینده مهم است و فقط بایستی توسط متخصص طب کار انجام گردد پس چرا در استان‌هایی که متخصص نیست پزشکان دوره دیده می‌توانند این خدمت را ارائه بدهند در صورتی که همین شرکت‌ها سابقه 20 ساله فعالیت در این صنایع را دارند و تمدید سالیانه مجوز شرکت‌های طب کار موید این گواه است. اعضای دیوان همان‌طور که ملاحظه می‌فرمایید فقط منافع مادی متخصص طب کار در نظر گرفته شده است. استناد وزارت بهداشت در دستورالعمل جدید به بندهای 2، 7 و 8 سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری و مواد 72 و 74 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بندهای 2، 12، 14 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت فاقد تکیه گاه قانونی می‌باشد زیرا با مداقه در مستندات پیش گفته ملاحظه می‌فرمایید که به قطع ادامه فعالیت این شرکت‌ها اشاره‌ای نشده است. دستورالعمل جدید برای آیندگان هر کس که بخواهد در زمینه طب کار فعالیت نماید شرایط صدور گواهی مسئولیت فنی باید مطابق آیین‌نامه جدید باشد نه مسئولین فنی گذشته که دارای امتیاز و شرایط مربوطه هستند. با ملاحظه در آیین نامه‌های قبل از سال 1381 ملاحظه می‌فرمایید که آیین‌نامه سال 1381 در جهت ارتقا فعالیت پزشکانی که از قبل فعالیت داشته‌اند و تجربه‌های زیادی در این زمینه کسب کرده‌اند وضع شده نه مثل دستورالعمل اخیر که حق مکتسبه این شرکت‌ها که حاصل تجربه و تلاش عمر و جوانی این پزشکان است را نادیده بگیرد و با تغییر وضعیت از شرکت به مطب فعالیت آن‌ها را محدود نماید به طوری که ادامه فعالیت در قالب مطب هیچ توجیه اقتصادی ندارد. طبق ماده 6 دستورالعمل جدید ذکر شده که پزشکان عمومی طب کار نبایستی سایر پروانه‌ها مانند DIC, MMT و مسئولیت فنی سایر مراکز پزشکی را داشته باشند در صورتی که مجوز فعالیت طب کار صرفا در قالب مطب طبق دلایلی که ذکر شد اصلا توجیه اقتصادی ندارد. همچنین در تبصره 3 و 4 ماده 6 دستورالعمل جهت دریافت مجوز طب کار در یک محدوده دانشگاهی، اولویت صدور مجوز برای متخصصین طب کار می‌باشد حتی اگر نیازی به متخصص طب کار در منطقه نباشد. اعضای دیوان ملاحظه می‌فرمایید دستورالعمل جدید فقط منافع متخصصین طب کار را لحاظ نموده است و هیچ‌گونه حقی برای شرکت‌ها قائل نشده است. در پایان اشعار می‌دارد برابر ماده 4 قانون مدنی اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل خود اثر ندارد لذا چنانچه دستورالعمل جدید ناظر به آینده باشد فاقد اشکال قانونی بوده بنابراین عطف به‌ماسبق نمودن دستورالعمل از تکیه گاه قانونی برخوردار نبوده بلکه با قانون در تعارض و تناقض می‌باشد بنابراین از طرفی تصویب این آیین‌نامه بدون رعایت تشریفات ماده 106 قانون کار مصوب سال 1369 رعایت نگردیده مستحق ابطال خواهد بود. علیهذا با التفات نظر به شرح معنونه تقاضای رسیدگی قانونی و صدور حکم به شرح خواسته اعلامی استدعا می‌شود. همچنین ثبت شرکت‌های شاکی پس از قبولی در آزمون بر اساس آیین‌نامه شماره 9739 مورخ 81/6/20 معاینات سلامت شغلی وزارت بهداشت انجام شده است و بر اساس آیین‌نامه مذکور از استخدام در مراکز دولتی ممنوع گردیده‌اند. دستورالعمل جدید هیچ‌گونه حقی برای ادامه فعالیت شرکت‌ها قائل نشده و فقط اجازه داده شده در قالب مطب پزشکان عمومی ادامه فعالیت نماید که هیچ‌گونه توجیه اقتصادی ندارد. با عطف به ماسبق شدن این دستورالعمل حقوق مکتسبه شکات تضییع شده است. ضمنا در تصویب آن تشریفات مقرر در ماده 106 قانون کار رعایت نشده است. در مستندات قانونی تدوین دستورالعمل (به شرح صدر آن) به قطع ادامه فعالیت شرکت‌ها اشاره‌ای نشده است . " متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است: "دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی این دستورالعمل بر اساس قوانین و اسناد بالادستی مربوطه از جمله بندهای 2، 7 و 8 سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری، ماده‌های 72، 74 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و بندهای 2، 12، 14، 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور افزایش دسترسی و پوشش عادلانه و مطلوب خدمات مراقبت‌های سلامت شاغلین تدوین گردیده است. فصل اول کلیات ماده 1) هدف: حفظ و ارتقاء سطح سلامت نیروی کار، به عنوان یکی از معیارهای توسعه پایدار در کشور، افزایش دسترسی و پوشش عادلانه در زمینه مراقبت‌های سلامت شاغلین، انجام معاینات سلامت شغلی با کیفیت مناسب و هزینه اثر بخشی قابل قبول زیر نظر دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی ماده 2) دامنه: کلیه شاغلینی که به اقتضای نوع کار اعم از صنعتی، کشاورزی، خدماتی و نظایر آن در معرض بروز بیماری‌های ناشی از کار قرار دارند. ماده 3) مسئول نظارت بر اجرای آیین‌نامه: نظارت عالی با مرکز سلامت محیط و کار وزرات بهداشت درمان و آموزش پزشکی می‌باشد و معاونت‌های بهداشت دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور مسئولیت اجرا و نظارت در حوزه تحت پوشش خود را دارند. ماده 4) تعاریف وزارت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه: دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی کشور دانشکده: دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی کشور معاون بهداشت: معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاونت‌های بهداشت: معاونت‌های بهداشت دانشگاه‌ها/دانشکده‌های علوم پزشکی معاون درمان: معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاونت‌های درمان: معاونت‌های درمان دانشگاه‌ها/ دانشکده‌های علوم پزشکی مرکز: مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاینات سلامت شغلی: معایناتی که پس از تشکیل پرونده پزشکی، از شاغلینی که به اقتضای نوع کار در معرض بروز بیماری‌های ناشی از کار قرار دارند، انجام می‌گیرد. واحد کاری: محلی که شاغلین آن مشمول معاینات سلامت شغلی می‌باشند. مراکز/ اشخاص مجاز:مراکز و اشخاصی که مطابق این دستورالعمل دارای اجازه انجام معاینات سلامت شغلی هستند. مجوز: سندی که به موجب آن اجازه معاینات سلامت شغلی توسط دانشگاه‌ها، دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی صادر می‌گردد. ماده 5) ارائه‌دهنده خدمات پزشکان متخصص طب کار و پزشکان عمومی در قالب مطب پزشکان متخصص طب کار و پزشکان عمومی در قالب واحد کاری متخصصین طب کار در قالب مراکز تخصصی خصوصی یا مراکز تخصصی دانشگاهی ، آموزشی پزشکان خانواده در مراکز خدمات جامع سلامت فصل دوم صدور مجوز و حدود فعالیت ماده 6) شرایط صدور مجوز معاینات سلامت شغلی 6 1 صدور مجوز معاینات سلامت شغلی برای پزشکان در قالب مطب یا واحد کاری منوط به ارائه مدارک زیر به معاونت‌های بهداشت مربوطه می‌باشد. گواهی‌نامه یا دانشنامه فراغت از تحصیل در مقطع تخصص طب کار یا پزشکی عمومی پروانه مطب برای همان منطقه گواهی بازآموزی دوره 5 روزه مدون طب کار (صرفا جهت پزشکان عمومی) قرار داد تمام وقت یا پاره وقت با واحد کاری (در مواردی که مجوز معاینات برای واحد‌های کاری صادر می‌شوند) حسن انجام کار صادره از معاونت‌های بهداشت (در مواردی که اعتبار مجوز پایان یافته است و نیاز به صدور مجوز جدید می‌باشد.) پزشکان عمومی دوره دیده متقاضی نبایستی دارای سایر پروانه‌ها مانند DIC ،MMT و نظایر آن باشند و یا بعد از صدور پروانه معاینات سلامت شغلی متقاضی سایر پروانه‌ها یا فعالیت‌های مذکور گردند. تبصره1: معاونت‌های بهداشت مکلفند پس از دریافت مدارک، حداکثر ظرف مهلت 30روزه کاری نسبت به بررسی مدارک و صلاحیت متقاضی اقدام نمایند. در غیر این صورت (در صورت عدم احراز شرایط)، دلایل عدم احراز را به‌طور کتبی به متقاضی اعلام نمایند. تبصره2: مجوز معاینات سلامت شغلی برای مطب صرفا در صورت نیاز منطقه (که تشخیص آن بر اساس ضوابطی خواهد بود که معاون بهداشت یا مرکز اعلام خواهد کرد) صادر خواهد گردید. تبصره 3: در صورت وجود درخواست‌هایی از سوی پزشکان عمومی و متخصصین طب کار جهت دریافت مجوز معاینات سلامت شغلی در یک محدوده دانشگاهی، اولویت صدور مجوز، با متخصصین طب کار می‌باشد. تبصره4: در مناطقی که کلیه معاینات سلامت شغلی (پوشش صد درصدی) توسط پزشکان عمومی دارای مجوز صورت می‌گیرد، چنانچه متخصص طب کار نیز متقاضی دریافت مجوز معاینات سلامت شغلی در آن مناطق باشد. صرف نظر از نیاز یا عدم نیاز منطقه، می‌بایست مجوز برای متخصص طب کار نیز صادر گردد. 6 2 مراکز تخصصی طب کاری اجازه فعالیت خواهند داشت که مطابق آیین‌نامه تاسیس مراکز تخصصی طب کار، از معاونت‌های درمان پروانه بهره برداری و مسئولیت فنی دریافت نمایند. معاونت‌های درمان مکلفند بلافاصله پس از صدور پروانه نسخه‌ای از آن را به معاونت‌های بهداشت مربوطه جهت ثبت در سامانه ارسال نمایند. 6 3 معاونت‌های بهداشت مکلف به اعلام اسامی مراکز و مطب‌های دارای مجوز معاینات سلامت شغلی به واحدهای کاری و مراجع ذیربط و فراهم آوردن زمینه فعالیت مطلوب برای آن‌ها خواهند بود. پروانه بهره برداری صادره از معاونتهای درمان به منزله مجوز فعالیت مراکز از سوی معاونت‌های بهداشت می‌باشد. تبصره: 1: تکلیف معاونت‌های درمان به ارسال نسخه‌ای از پروانه صادره برای مراکز، مانع از مراجعه مستقیم مراکز برای ارائه پروانه بهره‌برداری به معاونت‌های بهداشت نبوده و معاونت‌های یاد شده از دریافت پروانه مزبور، صرفا موظف به اقدامات لازم بر اساس پروانه ارائه شده می‌باشند. تبصره2: در حوزه معاینات سلامت شغلی، این مراکز تحت نظارت معاونت بهداشت در دانشگاهها می‌باشند. تبصره3: مراکز تخصصی طب کار دارای پروانه بهره برداری از هر یک از معاونت‌های درمان دانشگاه‌های علوم پزشکی مستقر در شهر تهران اجازه فعالیت در استان تهران را دارند. معاونت‌های بهداشت دانشگاه‌های مذکور مکلفند ضمن اعلام اسامی مراکز مذکور به واحدهای کاری و مراجع ذیربط، زمینه مطلوب فعالیت برای این مراکز را فراهم آورند. ضمنا ضوابط اجرایی این بند مطابق مفاد شیوه نامه اجرایی خواهد بود. 6 4 مدت اعتبار مجوز جهت انجام معاینات سلامت شغلی برای پزشکان عمومی حداکثر دو سال و برای پزشکان متخصص حداکثر 5 سال می‌باشد. ماده 7) حدود فعالیت 7 1 کلیه پزشکان متخصص طب کار و پزشکان عمومی که مجوز معاینات سلامت شغلی در مطب را دارند، صرفا مجاز به انجام معاینات در محل مطب خود هستند. 7 2 کلیه پزشکان متخصص طب کار و پزشکان عمومی دارای مجوز معاینات در قالب واحد‌های کاری، مجاز به انجام معاینات سلامت شغلی حداکثر در 4 واحد کاری در سال می‌باشند. تبصره: کلیه پزشکان موضوع این دستورالعمل (اعم از پزشکان عمومی و متخصص) صرفا می‌توانند در قالب یک مجوز (مطب یا واحد کاری یا مرکز تخصصی) و در چارجوب مفاد این دستورالعمل ارائه خدمت نمایند. 7 3 پزشکان دارای سایر مدارک تخصصی پزشکی مجاز به انجام معاینات سلامت شغلی نمی‌باشند. 7 4 علاوه بر اشخاص، مراکز مجاز، کلیه مراکز خدمات جامع سلامت وابسته به دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی در صورت دارا بودن پزشک عمومی دارای شرایط مندرج در بند 1 6 این دستورالعمل می‌توانند در محل مراکز خدمات جامع سلامت نسبت به معاینات دوره‌ای سلامت شغلی اقدام نمایند. تبصره: مراکز خدمات جامع سلامت می‌توانند معاینات سلامت شغلی انجام دهند که شرایط لازم از جمله پزشک دوره دیده معاینات سلامت شغلی، کارشناس بهداشت حرفه‌ای، واحد شنوایی‌سنجی به همراه کارشناس شنوایی سنج و واحد آزمایشگاه را دارا باشند. ماده 8) سقف مجاز انجام معاینات 8 1 سقف انجام معاینات سلامت شغلی توسط متخصصین طب کار و پزشکان عمومی دارای مجوز معاینات سلامت شغلی 5000 نفر در سال می‌باشد. 8 2 انجام معاینات توسط مراکز تخصصی طب کار به شرط دارا بودن حداقل سه پزشک عمومی 17000 نفر در سال می‌باشد. تبصره1: پزشکان مجازند هر ماه حداکثر یک دوازدهم به علاوه 10 درصد ظرفیت سالانه تعیین شده برای معاینات سلامت شغلی را انجام دهند. تبصره 2: مراکز تخصصی طب کار وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی که آموزش دستیار طب کار دارند تابع مقررات آموزشی مربوطه بوده و سقف مجاز معاینات مشابه مراکز تخصصی در بند 2 8 می‌باشند ولی به ازای هر هیات علمی (غیر از مسئول فنی) 4000 نفر به سقف تعیین شده اضافه می‌شود. تبصره 3: در هنگام معاینات در مراکز تخصصی طب کار، حضور پزشک مسئول فنی مرکز الزامی می‌باشد. تبصره 4: نحوه انجام معاینات در محل واحد کاری توسط مراکز تخصصی طب کار، متعاقبا توسط مرکز سلامت محیط و کار اعلام خواهد شد. فصل سوم مشمولین و نحوه ارائه خدمات سلامت شغلی ماده 9) چگونگی انجام معاینات 9 1 معاینات دوره‌ای سلامت شغلی برای شاغلین مشمول «راهنمای خطر ابتلا به بیماری به اقتضای نوع کار» باید حداقل به صورت سالیانه توسط پزشک متخصص طب کار و یا پزشک عمومی دارای مجوز معاینات سلامت شغلی انجام گردد. 9 2 در مشاغلی که راهنما/ روش خاص معاینات دارند، معاینات در چارچوب راهنماهای ابلاغی از مراجع ذیربط انجام خواهد شد (نظیر معاینات رانندگان، خلبان‌ها، کارکنان صنعت هوا و فضا، انرژی اتمی که دارای پروتکل‌های مخصوص ملی و بین‌المللی می‌باشند.) 9 3 کشاورزان، قالیبافان و سایر مشاغل روستایی می‌توانند معاینات سلامت شغلی خود را به صورت سالیانه از طریق نظام شبکه و پزشک خانواده با رعایت مقررات نظام ارجاع، انجام داده و گزارش‌های مربوطه به‌صورت سالیانه به واحد بهداشت حرفه‌ای معاونت بهداشت منعکس گردد. تبصره: ضوابط اجرایی این بند در شیوه نامه اجرایی ذکر خواهد شد. 9 4 واحد‌های کاری غیرصنعتی مانند کارکنان دولت، می‌توانند خدمات سلامت شغلی را از تمامی افراد و مراکز مجاز به انجام معاینات سلامت شغلی دریافت نمایند. 9 5 تعیین تناسب شغلی و نظریه نهایی برای شاغلین مشمول « راهنمای خطر ابتلا به بیماری به اقتضای نوع کار» در واحد‌های کاری با مواجهات خطرناک (ریسک) غیرقابل تحمل از قبیل مواد سرطان زا و تراتوژن همچون آزبست، سلیس، فلزات سنگین، ترکیبات نوروتوکسیک، اشعه یونیزان و شاغلین فعال در مشاغل حساس از نظر ایمنی که مسئولیت جان افراد را به عهده دارند (safety sensitive ) می‌بایست توسط متخصص طب کار صورت پذیرد. تبصره1: مشاغل حساس (safety sensitive ) ذکر شده به صورت سالیانه، به پیشنهاد مرکز سلامت محیط و کار و تایید معاونت بهداشت وزارت متبوع به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ می‌گردد. تبصره2: در استان‌هایی که دسترسی به خدمات تخصصی طب کار وجود ندارد، تا زمان فراهم شدن این امکان، شاغلین مشمول بند 5 9 می‌توانند خدمات معاینات سلامت شغلی را از سایر مراکز/افراد مجاز به انجام معاینات دریافت نمایند. فصل چهارم آزمایشات و خدمات پاراکلینیک ماده10) لزوم انجام کلیه اقدامات آزمایشگاهی و پاراکلینیکی بر اساس شواهد علمی و تنها در صورت ضرورت و ذکر علت انجام می‌پذیرد. ماده11) انجام تست‌های پاراکلینیک از جمله اسپیرومتری، ادیومتری، انواع رادیوگرافی ، آزمایش‌های تشخیص طبی و نظایر آن بر اساس ضوابط و دستورالعمل‌های جاری معاونت درمان صورت می‌گیرد و نیز تقسیر تست‌هایی نظیر اسپیرومتر و ادیومتری بر اساس ضوابط و مقررات ابلاغی معاونت یاد شده انجام خواهد شد. ماده 12) نحوه انجام آزمایشات و اقدامات تشخیصی 121 انجام ادیومتری صرفا برای کارگران دارای مواجهه با سر و صدای بیش از حد مراقبت (اقدام) بر اساس آخرین ابلاغ کتابچه حدود مجاز و افراد با مواجهه با مواد شیمیایی اتو توکسیک، افراد با حساسیت بالا بر سر و صدا، کارگران با افت شنوایی مطابق پرونده پزشکی، و همچنین مشاغلی که شنوایی شاغل جنبه ایمنی داشته باشد. 122 انجام اسپیرومتری صرفا در افراد با مواجهه با آلاینده‌های تنفسی، افراد دارای سابقه بیماری‌های تنفسی مطابق پرونده پزشکی و افراد نیازمند تعیین ظرفیت ریوی با توجه به نیاز شغلی نظیر شغل‌های نیازمند استفاده از رسپیراتور. 123 انجام آزمایشات پاراکلینیک با در نظر گرفتن دستورالعمل برنامه ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر ابلاغیه معاون بهداشت وزرات بهداشت، درمان و آموزشی پزشکی و تامین مستندات سلامت پایه فرد. 124 انجام نوار قلب صرفا در شاغلین دارای مواجهه کاردیوتوکسیک و شاغلین دارای سابقه بیماری‌های قلبی بر اساس پرونده پزشکی و یا شک به بیماری قلبی در حین معاینه و یا در نظر گرفتن شرایط سنی و فاکتورهای خطر قلبی عروقی. 12 5 انجام سایر اقدامات پاراکلینیک مستند بر نوع مواجهات شناسایی شده و نیاز شاغلین با ذکر علت تبصره: انجام هر یک از موارد ذکر شده در بندهای 1 12، 2 12، 3 12، 4 12 برای افراد غیرمشمول ممنوع می‌باشد. فصل پنجم تکالیف و اختیارات ماده 13) کلیه پزشکانی که دارای مجوز انجام معاینات سلامت شغلی در محل واحد کاری می‌باشند موظفند بیش از انجام معاینات، اطلاعات در خواست شده ابلاغی از طرف مرکز را در سامانه جامع بازرسی مرکز ثبت کنند. ماده 14) ثبت اطلاعات معاینات سلامت شغلی موضوع این دستورالعمل در قالب فرم‌ها و موارد ابلاغی مرکز، پس از اتمام معاینات مذکور توسط پزشکان و مراکز موضوع این دستورالعمل در سامانه جامع بازرسی الزامی است. ماده 15) معاونت‌های بهداشت مکلفند ضمن ثبت اطلاعات ارائه‌دهندگان خدمات معاینات سلامت شغلی در سامانه جامع بازرسی، نسبت به نظارت بر صحت ثبت اطلاعات از سوی ارائه‌دهندگان خدمات مذکور در سامانه، جمع‌آوری اطلاعات شاغلین موضوع این دستور العمل و تهیه گزارش از نحوه صدور مجوزه‌ها اقدام نموده و هر شش ماه یک بار گزارش تحلیلی آن را کتبا به مرکز گزارش نمایند. ماده 16) مرکز موظف است براساس سیاست‌ها و اولویت‌های وزارت متبوع پس از تدوین برنامه‌های سلامت شاغلین نسبت به برنامه‌ریزی، پایش، نظارت و ارزشیاب این فرآیندها در دانشگاه‌ها / دانشگده‌های علوم پزشکی اقدام نماید. ماده 17) پزشکان و مراکز دارای مجوز لازم است حداقل 3 روز قبل از شروع معاینات، برنامه اجرایی معاینات مذکور را به مرکز بهداشت حوزه مربوطه اعلام نمایند. فصل ششم تخلفات ماده 19) استفاده از عناوین مجعول و خلاف واقع توسط پزشکان و مراکز موضوع این دستورالعمل تخلف محسوب می‌گردد و معاونت‌های بهداشت و درمان مکلفند درصورت مشاهده موارد تخلف را پیگیری قانونی نمایند. ماده 19) در صورت تخلف مراکز تخصصی طب کار، متخصصین و پزشکان عمومی دارای مجوز معاینات سلامت شغلی از هر یک از مفاد این دستورالعمل و سایر ضوابط و مقررات مرتبط، پس از سه نوبت تذکر کتبی با فواصل حداقل یک ماهه از سوی معاونت‌های بهداشت مربوطه و در صورت عدم اصلاح، موضوع در کمیته‌ای مرکب از معاون بهداشت دانشگاه کارشناس مسئول بهداشت حرفه‌ای، یک نفر متخصص طب کار با معرفی مرکز، رییس بازرسی و رسیدگی به شکایات دانشگاه و مدیر دفتر حقوقی دانشگاه بررسی و در صورت لزوم با تشخیص اکثریت اعضاء کمیته مذکور، مجوز و پروانه صادره جهت ابطال به مراجع تقاضای ارجاع خواهد شد مراکز تخصصی طب کار، متخصصین و پزشکان عمومی دارای مجوز معاینات سلامت شغلی تا زمان تعیین تکلیف از سوی مراجع قضایی از لیست پزشکان و مراکز مجاز معاینات دوره‌ای سلامت شغلی حذف خواهند شد. ماده 20) از زمان ابلاغ این دستورالعمل، بخشنامه «معاینات سلامت شغلی» به‌شماره 100/187 1392/2/11 و سایر آیین نامه‌های مرتبط با معاینات سلامت شغلی قبل از آن ملغی بوده و ارائه‌دهندگان خدمات معاینات سلامت شغلی در طی 6 ماه می‌بایست وضعیت خود را با این دستور العمل انطباق دهند. ماده 21) شیوه نامه اجرایی موضوع این دستورالعمل ظرف مدت 3 ماه تهیه و ابلاغ خواهد شد. ماده 22) مسئولیت اجرای این دستورالعمل در دانشگاه‌ها/ دانشکده‌ها بر عهده ریاست دانشگاه/ دانشکده و معاونت‌های بهداشت بوده و نظارت بر حسن اجرای آن در سراسر کشور بر عهده مرکز سلامت محیط و کار معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد. معاون بهداشت" در پاسخ به شکایت مذکور سرپرست اداره کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 107/1708 1398/9/18 توضیح داده است که: "شکات وفق دادخواست تقدیمی مدعی می‌باشند که پس از شرکت در فراخوان سال‌های 1383 و 1384 در آزمون مسئول فنی شرکت‌های طب کار شرکت نموده و پس از قبولی به موجب آیین‌نامه شماره 9739 1381/6/20 مکلف به ثبت و تاسیس شرکت ارائه خدمات سلامت کار گردیده و مشغول به فعالیت می‌باشند و وزارت بهداشت نیز با توجه به محدودیت مدت مجوزها هر دو سال یک بار نسبت به تمدید پروانه فعالیت این شرکت‌ها اقدام می‌نماید. شکات مدعی می‌باشند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب دستورالعمل انجام معاینات سلامت شغلی مورد اعتراض حقی برای شرکت‌های مورد اشاره قائل نشده است و شرکت‌ها صرفا اجازه دارند در قالب مطب و یا مرکز فعالیت نمایند. ضمنا شکات مدعی می‌باشند در دستورالعمل مذکور صرفا متخصصین طب کار مجاز به انجام خدمات طب کار در واحدهای کاری با مواجهات خطرناک می‌باشند و پزشکان عمومی از این اقدام منع شده‌اند. شکات همچنین به ماده 6 دستورالعمل و تبصره‌های 3 و 4 ماده مزبور نیز معترض می‌باشند. در ارتباط با شکایت مطروحه لازم به ذکر است وفق مفاد بندهای ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تامین بهداشت عمومی و ارتقاء سطح آن از طریق اجرای برنامه‌های بهداشتی خصوصا در زمینه بهداشت محیط، مبارزه با بیماری‌ها، بهداشت خانواده و مدارس آموزش بهداشت عمومی، بهداشت کار و شاغلین با تاکید بر اولویت مراقبت‌های بهداشتی اولیه و صدور، تمدید و لغو موقت یا دائم پروانه‌های موسسات پزشکی، دارویی، بهزیستی و کارگاه‌ها و موسسات تولید مواد خوراکی و آشامیدنی و بهداشتی و آرایشی و همچنین تعیین ضوابط مربوط به ارزیابی، نظارت و کنترل بر برنامه‌ها و خدمات واحدها و موسسات آموزشی و پژوهشی، بهداشتی، درمانی و بهزیستی و انجام این امور بر اساس استانداردهای مربوطه از وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام شده است. همچنین در بند 2 سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری بر تحقق رویکرد سلامت همه جانبه و انسان سالم در همه قوانین، سیاست‌های اجرایی و مقررات با رعایت اولویت پیشگیری بر درمان، روزآمد نمودن برنامه‌های بهداشتی و درمانی و کاهش مخاطرات و آلودگی‌های تهدید‌کننده سلامت مبتنی بر شواهد معتبر علمی تاکید شده است. در بند 1 7 سیاست‌های مورد اشاره تولیت نظام سلامت شامل سیاست‌گذاری‌های اجرایی، برنامه‌ریزی‌های راهبردی، ارزشیابی و نظارت بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده وفق بند 8 سیاست‌های ابلاغی فوق‌الذکر افزایش و بهبود کیفیت و ایمنی خدمات و مراقبت‌های جامع و یکپارچه سلامت با محوریت عدالت و تاکید بر پاسخ‌گویی، اطلاع‌رسانی شفاف، اثربخشی، کارآیی و بهره وری در قالب شبکه بهداشتی و درمانی منطبق بر نظام سطح‌بندی و ارجاع نیز مورد تاکید قرار گرفته است. برابر ماده 72 قانون برنامه ششم توسعه الف تولیت نظام سلامت از جمله بیمه سلامت شامل سیاست‌گذاری اجرایی، برنامه‌ریزی‌های راهبردی، ارزشیابی، اعتبارسنجی و نظارت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی متمرکز می‌گردد. کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی، از جمله ارائه‌کنندگان خدمات سلامت، سازمان‌ها و شرکت‌های بیمه پایه و تکمیلی، موظفند از خط مشی و سیاست‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با تاکید بر خرید راهبردی خدمات و واگذاری امور تصدی گری با رعایت ماده 13 قانون مدیریت خدمات کشوری و سطح‌بندی خدمات، تبعیت کنند. لذا با توجه به اختیارات حاصله از قوانین ومقررات فوق‌الذکر این وزارتخانه اقدام به تنظیم دستورالعمل معاینات سلامت شغلی نموده است که طی نامه شماره 300/5312د 1397/4/6 ابلاغ و در ادامه وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی نامه شماره 100/830 1397/7/10 با توجه به ابلاغ دستورالعمل مذکور «بخشنامه معاینات سلامت شغلی به شماره 100/187 1392/2/11 و سایر آیین نامه‌های مرتبط با معاینات سلامت شغلی قبلی» را ملغی اعلام نموده است. وفق مفاد دستورالعمل مذکور، ارائه‌دهندگان خدمت شامل پزشکان متخصص طب کار و عمومی در قالب مطب پزشکان متخصص طب کار و عمومی در قالب واحد کاری پزشکان متخصص طب کار در قالب مراکز تخصصی و پزشک خانواده در مراکز جامع خدمات سلامت تعیین شده‌اند. اشاره می‌نماید مراکز تخصصی طب کار مانند سایر مراکز تخصصی از معاونت درمان و طی مراحل قانونی مجوز فعالیت دریافت می‌نمایند . در ماده 20 آیین‌نامه اعلام شده است ارائه‌دهندگان خدمات سلامت شغلی موظف می‌باشند ظرف مهلت شش ماه از تاریخ ابلاغ آیین‌نامه وضعیت خود را با یکی از قالب‌های پیش‌بینی شده در آیین‌نامه تطبیق دهند. لازم به ذکر است تدوین دستورالعمل معاینات سلامت شغلی مورد اعتراض، با تشکیل کار گروهی مرکب از تعداد مساوی از پزشکان عمومی و متخصصین طب کار تدوین و بررسی و مورد کارشناسی قرار گرفته است. همچنین پیرو مکاتبات این شرکت‌ها باوزارت بهداشت، جلسات متعددی با نمایندگان ایشان برگزار گردیده است. شکات مدعی می‌باشند پروانه تاسیس شرکت ارائه خدمات سلامت کار مربوطه را وفق آیین‌نامه نحوه ارائه خدمات توسط شرکت‌ها و موسسات سلامت کار مصوب سال 1381 اخذ نموده‌اند و پروانه ایشان نیز هر دو سال یک بار تمدید شده است و لذا در ارتباط با تبدیل شرکت‌های طب کار به مطب معترض می‌باشند. در این خصوص لازم به توضیح است آیین‌نامه نحوه ارائه خدمات توسط شرکت‌ها و موسسات سلامت کار مصوب سال 1381، برابر مفاد آیین‌نامه معاینات سلامت شغلی مصوب سال 1388 و نامه شماره 100/312 1397/3/27 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی لغو و بلااثر گردیده است. ضمن اینکه طبق آیین‌نامه شرکت‌ها و موسسات طب کار مصوب سال 1381، مدت اعتبار پروانه شرکت‌های موضوع آیین‌نامه دو سال بوده و شرکت‌ها موظف به‌تمدید پروانه مورد اشاره بوده‌اند. لذا اینکه شکات مدعی می‌باشند برای ایشان حق مکتسبه ایجاد شده است و این وزارتخانه بعد از 20 سال نیز اجازه بازنگری در مقررات معاینات سلامت شغلی و ساماندهی وضعیت معاینات مزبور را ندارد فاقد محمل قانونی است. اشاره می‌نماید هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری نیز طی رای شماره 233 الی 238 1397/7/30 در پرونده مشابه شکایت حاضر با این استناد که پروانه‌های صادره محدودیت زمانی داشته و بخشنامه مورد شکایت در مرحله تمدید پروانه اعمال می‌گردد حکم به رد شکایت مطروحه مشابه صادر نموده است. در دادخواست مطروحه به بند 1 7 دستورالعمل (لزوم انجام معاینات توسط متخصصین طب کار و پزشکان عمومی دارای مجوز، صرفا در محل مطب) اشاره شده و آن را عامل تامین منابع مادی برای متخصص طب کار قلمداد نموده است. در این خصوص به استحضار می‌رساند همان گونه که در بند مذکور به صراحت عنوان شده است، پزشکان عمومی و متخصصین طب کار دارای مجوز در قالب مطب، دارای شرایط یکسان در زمینه محدوده فعالیت و ضرورت انجام معاینات در محل مطب می‌باشند. علاوه بر این سقف انجام معاینات در قالب مطب برای پزشکان عمومی و متخصص طب کار یکسان می‌باشد (بند 1 8 ماده 8 دستورالعمل). همچنین پروتکل انجام معاینات سیاری جهت امکان انجام معاینات دوره‌ای در محل واح دهای کاری یا صنعتی (برای پزشکان عمومی و پزشکان متخصص طب کار) در دست تدوین می‌باشد و هنوز ابلاغ نشده است. علاوه بر این بر اساس مصوبه شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت بهداشت رسالت رشته تخصصی طب کار تربیت متخصصین عالم و کارآمد در زمینه تشخیص، درمان و پیشگیری بیماری‌های ناشی از کار و محیط و سعی در ترویج توسعه تولید علم در زمینه‌های مختلف این رشته، گسترش ارتباطات بین بخشی و ارائه خدمات تخصصی به جمعیت هدف می‌باشد. ضمن اینکه وزارت بهداشت هزینه تربیت متخصصین طب کار را متقبل گردیده تا پوشش‌دهنده خدمات سلامت شغلی و ارتقای آن به خصوص برای قشر ضعیف کارگری باشد. بر اساس دستورالعمل مذکور پزشکان عمومی دارای مجوز، مجاز به انجام کلیه معاینات شاغلین می‌باشند به جز مواردی که شاغل با مواد فوق‌العاده خطرناک مواجهه داشته باشد مانند مواجهه با مواد سرطان زا، تراتوژنیک، فلزات سنگین و نظایر آن و یا مشاغلی که مسئولیت جان افراد را به عهده دارند (بند 5 9 دستورالعمل مانند راهبر قطار، خبلبان و یا وسایل نقلیه سنگین) که در این موارد نیازمند ارزیابی ویژه توسط متخصصین طب کار می‌باشند و درصد بسیار کمی از شاغلین را دربر می‌گیرد. همچنین در خصوص ایراد شکات به یکی از اجزاء بند 1 6 ماده 6 دستورالعمل مورد شکایت (پزشکان عمومی دوره دیده متقاضی نبایستی دارای سایر پروانه‌ها مانند MMT, DIC و نظایر آن باشند و ...) به استحضار می‌رساند از آنجا که صدور این پروانه‌ها مستلزم حضور تمام وقت پزشک و مسئولیت ایشان جهت ارائه خدمت مورد نظر می‌باشد و از طرفی با توجه به اهمیت سلامت شاغلین و انجام معاینات ایشان و لزوم حضور فعال و دائم پزشک جهت انجام معاینات سلامت شغلی در مطب ضروری است لذا پزشکان عمومی متقاضی انجام معاینات سلامت شغلی و نیز متخصصین طب کار، مجاز به فعالیت در سایر حیطه‌ها نمی‌باشند چرا که فعالیت‌های متعدد در زمینه‌های مختلف ممکن است سبب افت عملکرد در انجام معاینات شده و حق کارگر و شاغل ضایع گردد. شایان ذکر است پزشکان عمومی دارای مجوز، علاوه بر انجام معاینات سلامت شغلی، مجاز به ارائه خدمت پزشکی به سایر مراجعین در مطب نیز می‌باشند. این در حالی است که متخصصین طب کار صرفا در زمینه خدمات سلامت شغلی فعالیت می‌نمایند. همچنین سقف مجاز انجام معاینات سلامت شغلی در نظر گرفته شده در این دستورالعمل (بند 1 8 ماده 8) بر اساس فعالیت تمام وقت پزشک عمومی یا متخصص طب کار، تعیین شده است. در خصوص تبصره‌های 3 و 4 بند 1 6 ماده 6 دستورالعمل (با موضوع اولویت متخصصین طب کار جهت صدور مجوز وانجام معاینات سلامت شغلی)، به‌استحضار می‌رساند رشته تخصصی طب کار بر اساس ضرورت و نیاز کشور (جهت ارائه خدمات سلامت شغلی)، توسط شورای عالی برنامه‌ریزی، تصویب و توسط دانشگاه‌های معتبر کشور در حال اجرا می‌باشد. با توجه به اینکه متخصصین طب کار صرفا در زمینه خدمت سلامت شغلی می‌توانند ارائه خدمات نمایند، ایجاد اولویت برای ایشان موجه و منطقی می‌باشد. با توجه به مراتب مذکور صدور رای به رد شکایت مطروحه از آن مقام مورد تقاضا می‌باشد" رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/30 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است رای هیات عمومی نظر به اینکه به موجب ماده 106 قانون کار دستورالعمل‌ها و آیین نامه‌های اجرایی مربوط به فصل چهارم این قانون (حفاظت فنی و بهداشت کار) باید بنا به پیشنهاد مشترک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب هیات وزیران تدوین شود و از آنجا که بخشی از دستورالعمل مورد اعتراض که ناظر به مشمولان قانون کار است، از مصادیق دستورالعمل‌های موضوع ماده 106 قانون کار است، باید با رعایت تشریفات مقرر در این ماده تدوین می‌شد. بر این اساس اطلاق دستورالعمل مورد اعتراض خارج از حدود اختیارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی