رای شماره 2012693 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال کل دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری مصوب شهریور سال 1396 معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی

هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پرونده: ه ت/ 0200192 *شماره دادنامه سیلور: 140231390002012693 - تاریخ: 1402/08/06 * شاکی: آقای محمدرضا خاکی *طرف شکایت: جهاد کشاورزی شهرستان بافق *موضوع شکایت و خواسته: ابطال کل دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری مصوب شهریور سال 1396 معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی * شاکی دادخواستی به طرفیت جهاد کشاورزی شهرستان بافق به خواسته ابطال کل دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری مصوب شهریور سال 1396 معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: ابطال کل دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری مصوب شهریور سال 1396 معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی مقدمه در اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی در حوزه افزایش بهره وری آب کشاورزی و نظر به وضعیت آب و هوایی و کمبود شدید آب در مناطق مختلف کشور، لزوم برنامه‌ریزی دقیق به منظور مدیریت مطلوب بر تامین و مصرف آب بیش از پیش مشاهده می‌شود. در این راستا معاونت آب خاک وزارت متبوع (مجری طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری) در جهت مصرف بهینه آب در مزرعه و ارتقای بهره وری آن، نسبت به تدوین دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری به عنوان یکی از روشهای آبیاری در بخش کشاورزی اقدام نموده است. امید است با اجرای کامل دستورالعمل توسط سازمانهای جهاد کشاورزی استانها، موجبات ایجاد وحدت رویه جهت نیل به اهداف فوق فراهم گردد. اهداف 1 ساماندهی و ارتقای مدیریت نظام اجرایی از طریق اعمال وظایف حاکمیتی نظیر سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، نظارت، حمایت و هدایت امور به منظور افزایش کیفی و کمی توسعه سامانه‌های نوین آبیاری 2 ساماندهی و تعیین نقشها و وظایف سطوح درگیر در اجرای فرآیند 3 نگاه سیستمی بر فرآیندهای مطالعه، طراحی، اجرا، نظارت، بهره برداری و نگهداری از سامانه‌های نوین آبیاری 4 ایجاد و توسعه سامانه‌های نوین آبیاری از طریق مصرف بهینه اعتبارات و سایر منابع 5 استانداردسازی و پرهیز از سلیقه کاری 6 استفاده حداکثری از ظرفیتها و پتانسیلهای بخش غیردولتی 7 افزایش سطح رضایتمندی بهره برداران و ارباب رجوع ماده 1 تعاریف: 11 سامانه‌های نوین آبیاری: به مجموعه تمهیدات، راهکارها و فن‌آوری‌های جدید آبیاری اطلاق می‌شود که با عملیاتی کردن آن‌ها ضمن ارتقاء راندمان آبیاری، نیاز واقعی آب گیاهان تامین و شرایط خاک به لحاظ فیزیکی، شیمیایی و زیست محیطی پایدار نگه داشته می‌شود. مصادیق این تعریف بکار‌گیری سامانه‌های نوین آبیاری نظیر آبیاری موضعی شامل: قطره‌ای، تیپ، زیر سطحی، بابلر، زیر سطحی کم فشار، تلفیقی (موضعی و بارانی) و آبیاری بارانی شامل: ماشینهای آبیاری مکانیزه، انواع روشهای بارانی کلاسیک، ویل موو و قرقره‌ای (گان) و کم فشار و سیستمهای نوین آبیاری که توسط دفتر مجری اعلام خواهد شد. 12 عرصه: عبارت است از کلیه اراضی تحت کشت تمامی محصولات زراعی و باغی تعریف شده از سوی معاونتهای زراعت و باغبانی وزارت جهاد کشاورزی 13 متقاضی (بهره بردار): عبارت است از شخص حقیقی یا حقوقی که بهره بردار اراضی کشاورزی با آب تامین شده باشد (دارای مدارک مندرج در ماده 3 این دستورالعمل باشد) که پس از عقد قرارداد اجرایی کارفرما نامیده می‌شود. 14 طرحهای تجمیعی: عبارتند از طرحهایی که بهره برداری از منابع آب و خاک در آن‌ها بر اساس تجمیع اراضی یا برداشت مشترک از منابع آب توسط بهره برداران صورت می‌گیرد. 1 5 تامین‌کننده مجاز: عبارت است از شرکت تولید‌کننده و یا وارد‌کننده کلیه لوازم و تجهیزات آبیاری و یا اشخاص حقیقی یا حقوقی دارای نمایندگی رسمی از شرکتهای فوق الذکر که اسامی آن‌ها در سامانه اطلاع‌رسانی سامانه‌های نوین آبیاری درج گردیده باشد. 16 مشاور طراح: عبارت است از شخص حقیقی یا حقوقی دارای گواهی صلاحیت مشاوره در زمینه سامانه‌های نوین آبیاری از مراجع ذیصلاح. 17 دستگاه نظارت: عبارت است ازشخص حقیقی یا حقوقی دارای گواهی صلاحیت مشاوره در زمینه سامانه‌های نوین آبیاری از مراجع ذیصلاح. 1 8 پیمانکار: عبارت است از شرکت پیمانکار دارای گواهی صلاحیت معتبر در زمینه اجرای سامانه‌های نوین آبیاری از مراجع ذیصلاح تبصره 1 مراجع ذیصلاح در حال حاضر عبارتند از مجری طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و سازمان برنامه و بودجه کشور. تبصره 2 هریک از عوامل موضوع مفاد بندهای 5 الی 8 ماده 1 در صورتی مجاز به انجام کار از نظر مجری می‌باشند که علاوه بر اخذ صلاحیت از مراجع ذیصلاح یاد شده، اسامی آن‌ها در سامانه اطلاع‌رسانی سامانه‌های نوین آبیاری درج گردیده باشد. 19 دفترچه مطالعه و طراحی: دفترچه طراحی و کلیه مدارک و مستندات وآلبوم نقشه‌های طرح. 110 موسسه عامل: صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی، بانکها و موسسات دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تشخیص و اعلام وزارت جهاد کشاورزی. 111 مجری: مجری طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری . 112 رئیس سازمان: رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان. 113 ستاد استانی: به منظور ایجاد هماهنگی و تسهیل در اجرای این دستورالعمل؛ ستاد استانی سامانه‌های نوین آبیاری در سازمان جهاد کشاورزی استان با ترکیب و شرح وظایف ذیل تشکیل می‌شود: الف رئیس سازمان (رئیس ستاد) ب معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی ج مدیر آب و خاک (دبیر ستاد) د مدیر زراعت ه مدیر باغبانی و مدیر ترویج ز مدیر امور اراضی س مدیر موسسه عامل ع مدیر امور شهرستانها ف کارشناس مسئول توسعه سامانه‌های نوین آبیاری تبصره: رئیس سازمان می‌تواند از سایر مدیران و کارشناسان حسب ضرورت در جلسات دعوت به عمل آورد. وظایف ستاد: الف طرح موارد خاص استانی خارج از مفاد این دستورالعمل و سایر موارد ابلاغی از سوی مجری بر اساس پیشنهاد مدیریت و تصمیم‌گیری در مورد آن ب فراهم آوردن زمینه‌های اجرای سیاستها و برنامه‌های مرتبط با سامانه‌های نوین آبیاری ج کمک به اجرای مطلوب دستورالعملها و استانداردهای اجرایی و نظارتی مرتبط با سامانه‌های نوین آبیاری د رفع مشکلات و نارسائیها در اجرای سیاستها و برنامه‌های مرتبط با سامانه‌های نوین آبیاری 114 کمیته فنی: کمیته‌ای است در سطح مدیریت آب و خاک که با ترکیب و شرح وظایف ذیل تشکیل می‌شود: الف مدیر آب و خاک (رئیس کمیته) ب کارشناس مسئول توسعه سامانه‌ه‌ای نوین آبیاری استان (دبیر) ج کارشناس آب و خاک شهرستان مربوطه (در صورت نیاز دعوت می‌شود) د کارشناس نماینده مشاور طراح ه کارشناس نماینده مشاور بررسی‌کننده در صورت وجود تبصره: رئیس کمیته می‌تواند ازسایر مدیران و کارشناسان حسب ضرورت در جلسات دعوت به عمل آورد. § وظایف کمیته فنی: الف تصویب روش آبیاری پیشنهادی مشاور طراح در زمینه اولویت اجرایی درسامانه‌های آبیاری ب بررسی و تصویب دفترچه مطالعه و طراحی ج تعیین تکلیف نحوه تامین سهم مشارکت بهره بردار د تصمیم‌گیری در مورد سایرمسایل فنی ارجاع شده در چهارچوب این دستورالعمل. 1 15 مدیریت: مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان. 116 مدیر شهرستان: مدیر جهاد کشاورزی شهرستان. 117 سامانه: سامانه اطلاع‌رسانی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری ماده2 سیاست‌گذاری: 21 میزان سقف اعتبارات هریک از سامانه‌های نوین آبیاری پس از برآورد هزینه‌های مطالعه، طراحی، اجرا و تبادل موافقت‌نامه‌های مربوطه سالیانه طی بخشنامه‌ای مجزا به استانها ابلاغ خواهد شد. 22 اجرای طرح در اراضی دارای تشکل‌های بهره برداری از قبیل شرکت سهامی زراعی، تعاونی تولید، دانش آموختگان کشاورزی، شهرک‌های کشاورزی و تقاضاهای گروهی برای مدیریت یکپارچه بهره برداری از منابع آب و خاک (طرحهای تجمیعی) و بر اساس تاریخ درخواست و ارائه مدارک کامل، از اولویت برخوردار خواهند بود. 23 با عنایت به اینکه هدف طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری ارتقاء بهره وری در استفاده از منابع آبی کشور می‌باشد لذا اولویت اجرا با سامانه‌هایی می‌باشدکه با راندمان آبیاری بالاتر، نیل به هدف فوق الذکر را بیش از سایر روشها تامین نماید. بدیهی است تشخیص روش آبیاری مناسب با پیشنهاد مشاور طراح و تصویب کمیته فنی سازمان می‌باشد. 24 با توجه به اینکه تسهیلات کم بهره و یا کمکهای بلاعوض دولتی اعطایی به متقاضیان، مختص اراضی و منبع آب آن‌ها می‌باشد، لذا دراراضی مورد درخواست متقاضی، نبایستی طی سالهای قبل، از کمکهای فوق الذکر جهت اجرای سامانه‌های نوین آبیاری استفاده شده باشد. ماده3 مدارک موردنیاز: 31 مدارک شناسایی: برای افراد حقیقی کارت ملی و شناسنامه ، برای افراد حقوقی اساسنامه و آگهی تاسیس و آخرین تغییرات. 32 مدارک آب: پروانه بهره برداری یا تخصیص از منابع آب، صادره از سوی شرکت‌های سهامی آب منطقه‌ای و سازمان آب و برق خوزستان (برآورد میزان دقیق آبدهی موجود منابع آب جهت طراحی بر عهده مهندس مشاور طراح می‌باشد.) تبصره: در صورت عدم وجود مدارک آب به شرح فوق، سایر مدارک آب درصورت تصویب در کارگروه استانی آئین نامه اجرایی ماده 11 قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی مورد قبول خواهد بود. 33 مدارک زمین: مدارک مربوط به زمین که موید بهره برداری برای متقاضی باشد و از نظر سازمان جهادکشاورزی استان قابل قبول باشد. ماده 4 نحوه ثبت نام و بررسی درخواست: 41 ثبت نام فقط از طریق سامانه novinabyari.maj.ir انجام می‌گیرد. 42 بررسی درخواست متقاضی از طریق سامانه novinabyari.maj.ir می‌باشد. 43 بررسی مدارک ارائه شده از سوی متقاضی و تشکیل پرونده. 44 بازدید از محل و بررسی اولیه امکان اجرای سامانه‌های نوین آبیاری 4 5 اعلام پاسخ به متقاضی بوسیله مدیرشهرستان. الف نداشتن شرایط برای اجرای سامانه‌های نوین آبیاری (اعم از فنی یا اعتباری) با اعلام دلایل ب داشتن شرایط و معرفی متقاضی به مشاور طراح. تبصره: در صورتیکه پاسخ منفی باشد متقاضی می‌تواند ظرف مدت حداکثر یک ماه اعتراض خود را به مدیر شهرستان اعلام نماید. درخواست متقاضی به مدیریت جهت بررسی مجدد ارسال می‌گردد و نتیجه بررسی از سوی مدیریت به مدیر شهرستان اعلام می‌گردد. 46 متقاضی (بهره بردار) باید نسبت به ارائه تعهدنامه محضری به مدیر شهرستان بمنظور تعهد حسن اجرا و استفاده و بهره برداری از سامانه آبیاری اقدام نماید . تبصره: کلیه تعهدات بهره بردار در قبال تسهیلات وکمکهای بلاعوض دریافتی وی به شرح مندرج در فرم تعهد نامه پیوست یک بوده و درصورت نقل و انتقال هر یک از مدارک موضوع بندهای (32) و (33) ماده 3 این دستورالعمل، تعهدات وی به بهره بردار جدید منتقل خواهد شد. ماده 5 مراحل طراحی و تصویب فنی طرح: 5 1 مطالعه و طراحی و تهیه دفترچه مطالعه و طراحی توسط مشاور. 5 2 بررسی دفترچه مطالعه و طراحی طرح توسط کمیته فنی. 5 3 تصویب طرح و مهر و امضاء شدن کلیه نسخ تصویب شده توسط کمیته فنی 5 4 عودت دفترچه مطالعه و طراحی به شرکت مشاور طراح، در صورت عدم تصویب طرح در کمیته فنی به منظور اعمال اصلاحات مورد نظر 5 5 تعیین تکلیف نحوه تامین سهم مشارکت بهره بردار در کمیته فنی (براساس پیشنهاد مدیریت شهرستان). تبصره: کمیته فنی می‌تواند در بررسی طرحها از خدمات مشاور استفاده نماید. ماده 6 مراحل مالی 6 1 مستندات تایید شده طرح به همراه پرونده به کارگروه اقتصادی و توسعه سرمایه‌گذاری سازمان جهاد کشاورزی استان یا کارگروه مدیریت شهرستان جهت تعیین منابع مالی مرتبط و ارائه به موسسه عامل ارسال می‌گردد. 6 2 پرونده متقاضی شامل موارد ذیل می‌باشد: مدارک موضوع ماده 3، تعهدنامه رسمی بهره برداری تنظیمی در دفتر اسناد رسمی، معرفی نامه کارگروه اقتصادی و توسعه سرمایه‌گذاری، میزان کمک بلاعوض و سهم مشارکت بهره بردار و نحوه تامین آن، دفترچه مطالعه و طراحی پروژه، یک نسخه از قرارداد پیمانکاری ماده 7 مراحل اجرا: 71 بازدید و تنظیم صورتجلسه تحویل زمین: ترکیبی از نمایندگان ذیل از محل اجرای پروژه بازدید و صورتجلسه تحویل زمین را به منظور اجرای سامانه نوین آبیاری تنظیم می‌نمایند. الف مدیر شهرستان ( یا نماینده وی) ب بهره بردار (متقاضی) ج نماینده شرکت ناظر د پیمانکار 72 انعقاد کلیه قراردادها بر اساس استعلام قیمت و انتخاب پیمانکار واجد شرایط و دارای ظرفیت آزاد بر اساس اطلاعات مندرج در سامانه توسط بهره بردار انجام می‌گیرد. 73 لوازم وتجهیزات مورد نیاز پروژه باید توسط بهره بردار و یا پیمانکار از طریق تامین‌کننده مجاز تامین گردد. تبصره: هرگونه خرید لوازم و تجهیزات باید دارای فاکتور رسمی صادره از سوی تامین‌کنندگان مجاز بوده و به تایید دستگاه نظارت رسیده باشد. 74 عملیات اجرائی پروژه، طبق برنامه زمانبندی پس از عقد قرارداد با پیمانکار و تایید دستگاه نظارت شروع می‌شود. ماده 8 مرحله نظارت بر اجرا: 8 1 مدیریت پس از دریافت قرارداد اجرایی نسبت به معرفی دستگاه نظارت به متقاضی، پیمانکار و موسسه عامل اقدام می‌نماید. 8 2 پیمانکار نحوه اجرای برنامه زمانبندی شرح عملیات اجرایی برای نظارت و تائید را به ناظر اعلام می‌نماید. 8 9 دستگاه نظارت بر اساس شرح خدمات مندرج در قرارداد نظارتی نسبت به اعمال نظارت و تهیه گزارش نظارت اقدام و به مدیریت بر اساس فرم‌های شماره 12،13 و 14 اعلام می‌نماید. ماده9 مرحله پرداخت: پرداخت اعتبارات توسط موسسه عامل به یکی از دو روش زیر انجام می‌پذیرد: 91 آزادسازی اعتبارات کمک بلاعوض و سهم مشارکت بهره بردار متناسب با پیشرفت فیزیکی، پس از تائید دستگاه نظارت و تصویب مدیریت و تائید بهره بردار در قالب سامانه. تبصره: پرداخت به پیمانکار و یا تامین‌کننده مجاز قبل از اجرای عملیات در قبال اخذ ضمانت نامه بانکی بلامانع است. 32 آزادسازی اعتبارات پس از اتمام عملیات اجرایی پروژه و تائید دستگاه نظارت و تصویب مدیریت و تائید بهره بردار در قالب سامانه صورت می‌گیرد. در شرایطی که پروژه خاتمه یافته باشد و پرداختی انجام نگرفته باشد دریافت سهم بلاعوض دولت با تقاضای بهره بردار (در صورت اجرای پروژه از طریق پیمانکار ذیصلاح، نظارت توسط دستگاه نظارت مطابق با طرح مصوب، تایید مدیریت و تنظیم و امضای صورتجلسه تحویل زمین تا تحویل موقت)، پس از کسر حسن انجام کار در وجه بهره بردار قابل پرداخت خواهد بود. ماده 10 تحویل موقت و قطعی پروژه: 101 پیمانکار در پایان عملیات اجرایی به منظور تحویل موقت پروژه بر اساس مندرجات فرم‌های شماره 15 و 16 و 17 اقدام می‌نماید. تبصره 1 در صورت عدم تایید پروژه توسط مسئولین ذیربط و تنظیم صورتجلسه حاوی نواقص پروژه، پیمانکار موظف است حداکثر ظرف مدت 11 روز نسبت به رفع نواقص اقدام و سپس مراتب را به منظور انجام بازدید مجدد به اطلاع مدیریت برساند. تبصره 2 چنانچه نواقص اعلام شده توسط کارفرما (بهره بردار) با تائید مدیریت و ناظر، توسط پیمانکار رفع شده باشد و کارفرما (بهره بردار) از تحویل پروژه خودداری نماید، مدیریت یا مدیر شهرستان می‌تواند پس از سه بار درخواست پیمانکار، راسا نسبت به صدور مجوز آزاد‌سازی سپرده حسن انجام کار اقدام نماید. 102 پیمانکار موظف است در زمینه آموزش بهره برداری و نگهداری به متقاضی در چارچوب قرارداد و ضمانتهای انجام شده به مدت یک دوره بهره برداری از زمان تحویل موقت پروژه اقدام نماید. 103 مدیریت شهرستان پس از درخواست پیمانکار موظف است پس از گذشت یکسال شمسی از تحویل موقت، به منظور تحویل قطعی پروژه زمان بازدید را به اطلاع مراجع ذیربط برساند. ماده11 مرحله نظارت بر بهره برداری: به منظور بهره برداری صحیح از سامانه‌های نوین آبیاری، به ویژه موضوع مفاد بند 22 ماده 2 این دستورالعمل، در صورت تامین اعتبار، نسبت به نظارت بر مدیریت آبیاری، بهره برداری و نگهداری از طریق مشاورین ذیصلاح اقدام گردد. در این نظارت علاوه بر تعیین و پیاده نمودن برنامه آبیاری، آموزش‌های لازم در خصوص نحوه مدیریت آبیاری، بهره‌برداری و نگهداری به کشاورزان ارائه خواهد گردید. ماده12 حسن انجام کار: 121 از هر صورت وضعیت تایید شده 11 % از حق الزحمه عملیات اجرایی (بدون احتساب هزینه لوازم) به عنوان سپرده حسن انجام کار کسر می‌شود که با تحویل موقت، 5 % آن آزاد و 5 % بقیه پس از تحویل قطعی آزاد خواهد شد. در صورتیکه تامین لوازم توسط پیمانکار انجام گرفته باشد کسورات فوق از کل مبلغ هزینه خرید لوازم و اجرا کسر خواهد شد. 622 یک سال شمسی پس از تحویل موقت پروژه، ترکیبی از نمایندگان موضوع مفاد بند 71 ماده 7 این دستورالعمل ضمن بازدید از پروژه نسبت به تنظیم صورتجلسه تحویل قطعی پروژه اقدام می‌نمایند. در صورت تایید و امضاء کلیه نمایندگان، 5 % سپرده حسن انجام کار باقیمانده در وجه پیمانکار آزاد خواهد گردید. تبصره: چنانچه نواقص اعلام شده توسط کارفرما (بهره بردار) با تائید مدیریت و ناظر، توسط پیمانکار رفع شده باشد و کارفرما (بهره بردار) از تائید آزاد‌سازی سپرده حسن انجام کار خودداری نماید، مدیریت یا مدیر شهرستان می‌تواند پس از سه بار درخواست پیمانکار، راسا نسبت به صدور مجوز آزاد‌سازی سپرده حسن انجام کار اقدام نماید. ماده13 مسئولیت حسن اجرا: مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده رئیس سازمان می‌باشد. ماده14 سایر: این دستورالعمل جهت هماهنگی و ایجاد وحدت رویه در روند اجرای طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در کشور در قالب چهارده ماده تنظیم و به کلیه استانها ارسال می‌گردد. لازم به ذکر است هرگونه مورد خاص استان خارج از مفاد این دستورالعمل و سایر موارد الباقی از سوی مجری، بر اساس پیشنهاد مدیریت در ستاد استان یا کارگروه آئین نامه اجرایی ماده 11 قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی حسب مورد مطرح و تصمیمات اتخاذ شده قابل اجرا می‌باشد. در این خصوص ارسال یک نسخه از مصوبات مرتبط به دفتر مجری الزامی است. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولا: با روح سیاستهای کلی کشاورزی ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری دامه ظله مغایرت دارد. زیرا روح این اصول حمایت از کشاورز و کشاورزی برای توسعه هدفمند آن بوده و این بخشنامه در جهت ضد آن است و باعث سنگ اندازی بر سر راه کشاورزی و تضییق بجای تسهیل، سلب انگیزه، و در کل مسیر توسعه کشاورزی می‌باشد. ثانیا: در بندهای این ابلاغیه نکاتی مورد تاکید معظم له قرار گرفته که این دستورالعمل صراحتا با آن مغایرت دارد. از جمله: در اواسط بند دوم به «حمایت موثر از تولید» در عرصه کشاورزی تاکید شده و دولت نیز در راستای آن یارانه‌ای را برای کشاورز در نظر گرفته است ولی این یارانه با این دستورالعمل به جای کشاورز به جیب شرکتهای واسطه می‌رود که بود و نبود آن‌ها جهت پیشرفت کار علی السویه می‌باشد. در بند ششم این ابلاغیه بر ایجاد انگیزه در بخش کشاورزی تاکید شده که این طرح باعث سلب انگیزه کشاورز می‌گردد و نیز در آن بر کاهش احتمال زیان تولید و اجرای سیاستهای حمایتی (از کشاورزان) تصریح شده و این دستورالعمل زیان محض برای کشاورز و مانع وصول کمکها و حمایتهای دولت به کشاورز است. در بند هفتم بر کاهش هزینه‌های تولید برای کشاورز تاکید شده و این بخشنامه بی‌اثر، صرفا باعث ازدیاد هزینه کشاورزی شده است. در بند هشتم بر تخصیص یارانه هدفمند به بخش کشاورزی تاکید شده لیکن یارانه‌ها عملا به این شرکت‌ها می‌رسد و در آخر، این بخشنامه با روح قانون یعنی عدالت تعارض دارد و همین امر کافی است تا پاسداران عدالت مهر بطلان بر همچو بخشنامه‌ای زنند. اما این که این دستورالعمل با کدام حکم شرعی مغایر است باستحضار می‌رسانم که: اولا: این بخشنامه مصداق بارز اکل باطل اموال مردم است که خداوند در قرآن از آن نهی صریح فرموده است «لاتاکلو اموالکم بینکم بالباطل» (سوره بقره/آیه 188). طبق این دستورالعمل حق مسلم کشاورز به جیب شرکتهای واسطه بی‌خاصیت می‌رود که منتهای هنرشان این است که آن‌ها مجری طرح را بجای ما دعوت می‌کنند. و در این بین آنچه نصیب کشاورز می‌شود دوندگی یک ساله و خون دل خوردن در پیچ و خم اداری است. ثانیا: این دستورالعمل مخالفت عملی با حکم حکومتی ولی امر است که در ابلاغیه معظم له آمده و توضیح داده شد و به اتفاق و اجماع، مخالفت با حکم ولی امر شرعا حرام است خصوصا اگر از سوی کارگزاران نظام اسلامی بوده باشد. ثالثا: این دستورالعمل مصداق بارز اخلال در نظام نوعی است که طبق قرآن و روایات حرام است توضیح این که اعطای حق الف به ب اخلال در نظام زندگی الف است ولی اگر حق جمع کثیری که شان مهمی در جامعه اسلامی دارند (مثل کشاورزان) را به غیرآنها دهند این کار، اخلال در نظام نوعی است و طبعا آثار سوء آن به بخشهای دیگر جامعه نیز سرایت خواهد نمود. *در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بافق به موجب لایحه شماره 11621400/56/43 به‌طور خلاصه توضیح داده است که: در خصوص دادخواست آقای محمدرضا خاکی موضوع پرونده 9909980905800791 با خواسته ابطال بخشنامه، ضمن اعلام اینکه دادخواست ایشان به طرفیت مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بافق فاقد وجاهت قانونی بوده زیرا موضوع خواسته نامبرده فوق خارج از حدود صلاحیت‌ها و اختیارات قانونی این مدیریت بوده و اجابت خواسته ایشان از سوی این مدیریت امکانپذیر نمی‌باشد لذا به استحضار می‌رساند مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان صلاحیت تنظیم و صدور بخشنامه و دستورالعمل را نداشته و در هیچیک از قوانین و مقررات موجود نیز وظیفه‌ای در این خصوص برای مدیریت احصا نگردیده است و موضوع مانحن فیه در حیطه اختیارات معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی می‌باشد و شاکی در موضوع خواسته، ابطال بخشنامه‌ای را درخواست نموده که صدور و ابطال آن در حیطه اختیارات این مدیریت نمی‌باشد و تمامی امور مربوطه طبق ضوابط سامانه نوین آبیاری ابلاغی از وزارت متبوع و در راستای قانون و مقررات جاریه به نحو صحیح صورت گرفته و اقدامات اتخاذ شده جهت مبانی و ارکان و جهات شکلی و ماهوی مخالفتی با موازین قوانین و مقررات ابلاغی نداشته است. علیهذا با توجه به مراتب مطروحه و عدم تکلیف در اجابت خواسته ایشان و اینکه اقدامات مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بافق صرفا اجرای الزامات وزارت متبوع بوده و تمامی اقدامات با رعایت دقیق مقررات و انجام تشریفات قانونی و شکلی ملزوم صورت گرفته و برابر موارد فوق خالی از هرگونه ایرادی می‌باشد و هیچ‌گونه تخطی از مقررات صورت نگرفته است و در این خصوص قصوری متصور نمی‌باشد از آن مقام محترم خواهشمند است با ملاحظه پرونده و مستند به بند 4 ماده 84 قانون آئین دادرسی مدنی در جهت حفظ حقوق دولت و عدم سمت مدیریت در رابطه با موضوع مانحن فیه تقاضای رد دادخواست مشارالیه به طرفیت این مدیریت مورد استدعاست. اداره حقوقی وزارت جهاد کشاورزی علیرغم تبادل لوایح پاسخ ارسال نکرده است. پرونده شماره ه ت/0200192 مبنی بر درخواست ابطال تمامی مفاد دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری به شماره 605/96/329 مورخ 1396/4/20 صادره از وزارت جهاد کشاورزی در جلسه مورخ 1402/7/30 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست اولا بر اساس نظریه شماره 102/28818 مورخ 1400/9/27 فقهای محترم شورای نگهبان، مفاد دستورالعمل معترض عنه خلاف شرع شناخته نشد. ثانیا بر اساس بندهای 2، 6، 7 و 8 سیاست‌های کلی کشاورزی مصوب 1391/9/29 مقام معظم رهبری «تامین امنیت غذایی با تکیه بر تولید از منابع داخلی و نیل به خودکفایی در محصولات اساسی، ارتقای سطح سلامت مواد غذایی تا استاندارد جهانی، اصلاح و بهینه نمودن الگوی مصرف و حمایت موثر از تولید و صادرات در محصولات دارای مزیت‌های نسبی و ایجاد مزیت‌های جدید (از جمله هدفمند نمودن یارانه‌ها در جهت تولید و صادرات).»، «گسترش زیرساخت‌ها و ایجاد انگیزه برای جذب و توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی با پوشش مناسب بیمه، کاهش احتمال زیان تولید، اجرای سیاست‌های حمایتی و متعادل کردن سطح سودآوری کشاورزی با سایر بخش‌های اقتصادی.»، «حمایت موثر از ساماندهی فرآیند تولید و اصلاح نظام بازار محصولات کشاورزی با هدف بهبود رابطه مبادله بخش با سایر بخش‌ها، افزایش بهره وری، کاهش هزینه‌های تولید، رعایت قیمت تمام شده محصولات اساسی، تامین درآمد تولیدکنندگان و منافع مصرف‌کنندگان و بهبود کیفیت مواد و فرآورده‌های غذایی.» و «تخصیص یارانه هدفمند به بخش کشاورزی در جهت تحقق خودکفایی، حمایت از ساخت زیربناها، مراعات معیارهای زیست محیطی، قابلیت انعطاف در شرایط محیطی مختلف و ارتقای قدرت رقابت در بازارهای داخلی و بین‌المللی.» به عنوان برخی از ساسیت‌های کلی لازم الرعایه در خصوص کشاورزی تعیین گردیده‌اند که با بررسی مفاد دستورالعمل معترض عنه مغایرتی مابین مفاد این دستورالعمل و بندهای 2، 6، 7 و 8 سیاست‌های کلی کشاورزی مصوب 1391/9/29 مقام معظم رهبری ملاحظه نگردید. بنا به مراتب مذکور دستورالعمل اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری به شماره 605/96/329 مورخ 1396/4/20 صادره از وزارت جهاد کشاورزی مغایرتی با بندهای 2، 6، 7 و 8 سیاست‌های کلی کشاورزی مصوب 1391/9/29 مقام معظم رهبری که مورد استناد شاکی بوده نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری سعید کریمی