رای شماره 1124902 هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص رد شکایت ابطال دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق (مصوبه شماره 22552/ 1403 مورخ 1403/2/10 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور)

هیئت تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پرونده : ه ت/ 0300296 * شماره دادنامه سیلور: 140431390001124902 تاریخ: 1404/05/12 * شاکی: آقای مصطفی رزم گیر * طرف شکایت : سازمان ثبت اسناد و املاک کشور * موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق (مصوبه شماره 22552/ 1403 مورخ 1403/2/10 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) * متن مقرره مورد شکایت: دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق به منظور ارائه خدمات در دفاتر اسناد رسمی، فعال نمودن دفاتر بلاتصدی، رفع مشکل سردفتران اسناد رسمی، تسهیل و تسریع در انجام امور مراجعین و ارائه خدمات نقل و انتقال آن‌ها مطابق ضوابط زیر انجام خواهد شد. ماده 1 تعاریف و اختصارات الف) قانون: قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب مورخ 1354/4/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی ب) آیین‌نامه: آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب مورخ 1400/1/10 پ) دستورالعمل: دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق ت) سردفتر: سردفتر اسناد رسمی و سردفتر رسمی ازدواج و طلاق ث) ایثارگر: افراد مشمول قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران ماده 2 سردفتران اناثی که با کارکنان رسمی، پیمانی شاغل در ادارات دولتی یا نهادهای وابسته به دولت لشکری و کشوری در خارج از محل استقرار دفترخانه مربوط ازدواج دائم نموده و به تبعیت از همسر تقاضای انتقال به محل اشتغال وی را دارند. ماده 3 در مواردی که همسر سردفتر اناث، کارمند رسمی، پیمانی شاغل در ادارات دولتی یا نهادهای وابسته به دولت، لشکری و کشوری بوده و حسب ضرورت شغلی و بدون درخواست شخصی از سوی دستگاه مربوط به خارج از حوزه ثبتی محل استقرار دفترخانه منتقل شود. ماده 4 سردفتران اناث سرپرست خانواده، معیل و سردفترانی که دارای بیش از دو فرزند زیر 18 سال داشته باشند می‌توانند تقاضای انتقال به محل سکونت خود نمایند. ماده 5 سردفتری که سرپرستی یا مسئولیت نگهداری والدین ایثارگر را به جهت کهولت سن یا بیماری موضوع ماده 1 قانون جامع خدمات‌رسانی ایثارگران با ارائه گواهی از بنیاد شهید و ایثارگران خانواده شهدا و جانباز 25 درصد و بالا را عهده دار باشند. ماده 6 سردفتران با سابقه بیش از 5 سال سابقه اعم از سردفتری و دفتریاری اول می‌توانند به حوزه ثبتی همتراز یا دو درجه بالاتر از درجه ثبتی فعلی خود (به جز مرکز استان تهران) تقاضای انتقال نمایند، سابقه خدمت در مناطق محروم و بد آب و هوا دو برابر محاسبه می‌گردد. چنانچه سردفتر متقاضی انتقال، دارای سابقه محکومیت به مجازات‌های انتقالی درجه 3 یا 4 یا اعمال تبصره ماده 42 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران باشد به ازای هر محکومیت، یک سال مدت مذکور افزوده می‌شود. تبصره 1 مدت اشتغال برای اقربای درجه یک خانواده شهداء ایثارگران و جانبازان دو برابر محاسبه خواهد شد. تبصره 2 تقاضای انتقال سردفتر از شهر مرکز استان به شهرستان‌های همان استان و همچنین انتقال از حوزه ثبتی با درجه بالاتر به حوزه ثبتی درجه پایین تر، در سایر استان‌ها بدون رعایت 5 سال سابقه می‌باشد. تبصره 3 درخواست‌های مزبور در کارگروه ماده 11 رسیدگی خواهد شد. ماده 7 چنانچه سردفتر متقاضی انتقال، دارای محکومیت قطعی انفصال و یا رسیدگی به صلاحیت عملی، یا اعمال تبصره ماده 42 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران باشد، بررسی درخواست منوط به اجرای حکم یا تصمیم رئیس سازمان یا رسیدگی نهایی به صلاحیت در دادگاه انتظامی سردفتران و دفتریاران خواهد بود. ماده 8 انتقال سردفتر هیچ‌گونه تغییری در سمت دفتریار دفترخانه مقصد ایجاد نمی‌کند. در کلیه موارد چنانچه قبل از صدور ابلاغ دفتریار، سردفتر به هر علت به‌طور دائم از تصدی دفترخانه مربوط منفک شود، انتصاب دفتریار متوقف و ادامه آن منوط به معرفی و موافقت سردفتر جدید خواهد بود. ماده 9 چنانچه پس از اشتغال سردفتر، خود، همسر، فرزندان و پدر و مادر تحت کفالت وی دچار بیماری صعب العلاج یا معلولیت گردند؛ به گونه‌ای که طبق گواهی پزشکی قانونی استان مبدا، درمان یا استفاده از خدمات ضروری پزشکی در محل اشتغال مقدور نباشد، در این مورد باید گواهی پزشکی قانونی دال بر معلولیت یا بیماری صعب العلاج افراد مذکور با تصریح به تاریخ شروع آن و ضرورت اقامت دائم فرد بیمار یا معلول در مقصد ارائه شود تا موضوع درهیئت ماده 86 آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی مطرح و نظر مشورتی جهت اتخاذ تصمیم لازم در گزارش مربوط درج گردد. تبصره 1 درخصوص بیماری‌هایی که مصداق صعب العلاج ندارد و امکان خدمات پزشکی نسبت به بیماری سردفتر و افراد تحت تکفل در محل استقرار وجود نداشته باشد موضوع جهت رسیدگی به هیئت مزبور احاله خواهد شد. تبصره 2 چنانچه استفاده از خدمات درمانی و مراقبتی به صورت مراجعات نوبتی و معاینات دوره‌ای مقدور باشد، سردفتر مشمول انتقال نخواهد بود. ماده 10 پس از انتقال سردفتر چنانچه دفترخانه مقصد فاقد دفتریار اول باشد و دفتریار دفترخانه مبدا با انتقال به دفترخانه مقصد رضایت داشته باشد، سردفتر مکلف است مطابق ماده 10 آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی پس از شروع به کار در مقصد نسبت به معرفی دفتریار مزبور اقدام نماید. ماده 11 درخواست سردفتر در کارگروه استانی مبدا و مقصد متشکل از مدیرکل، معاون امور اسناد، رئیس بازرسی، رئیس حفاظت ثبت استان و نماینده کانون سردفتران و دفتریاران بررسی و نتیجه به اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان گزارش گردد. ماده 12 صدور ابلاغ انتقال سردفتر منوط به بازرسی کلی دفترخانه، ارائه مفاصا حساب ثبتی، بدهی‌های معوقه ناشی از شغل سردفتری ظرف 2 ماه می‌باشد. تبصره در صورتی که انجام امور مزبور منوط به پیگیری شخص سردفتر بوده و از انجام آن خودداری نماید، صدور ابلاغ انتقال کان لم یکن می‌گردد. ماده 13 پس از صدور ابلاغ انتقال، سردفتر موظف است ظرف مدت دو ماه نسبت به اشتغال و اداره دفترخانه اقدام نماید. در غیر این صورت مستفاد از ماده 74 قانون دفاتر اسناد رسمی ابلاغ صادره کان لم یکن تلقی خواهد شد. ماده 14 پس از وصول مستندات تقاضای انتقال، اداره کل امور اسناد و سردفتران بررسی، در صورت انطباق آن با ضوابط این دستورالعمل، مراتب را به معاون امور اسناد پیشنهاد می‌نماید. معاون امور اسناد پس از بررسی نتیجه را جهت اتخاذ تصمیم، به رئیس سازمان گزارش خواهد نمود. ماده 15 انتقال در دوران خدمت سردفتر در صورت تقاضا برای دو نوبت به فاصله 10 سال انجام خواهد شد. ماده 16 کلیه دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های صادره قبلی مغایر با این دستورالعمل کان لم یکن تلقی می‌گردد. ماده 17 این دستورالعمل در 17 ماده و 6 تبصره تنظیم شد. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: در هیچ یک از قوانین و مقررات از جمله قانون ثبت اسناد واملاک کشور و قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار محدودیتی جهت انتقال و جابجایی محل فعالیت شغل سردفتر اسناد رسمی وجود ندارد لذا چون تصویب مقرره موجد حق و تکلیف از اختیارات مجلس و قوه مقننه است تقاضای ابطال آن را دارم. * طرف شکایت به موجب لایحه تقدیمی اجمالا مرقوم داشته است که: دستورالعمل نقل و انتقال موضوع مورد شکایت در اجرای تبصره 2 ماده 4 آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/1/10 رئیس قوه قضائیه به منظور فعال کردن دفاتر بلاتصدی، رفع مشکلات سردفتران و تسهیل و تسریع در انجام امور مراجعان و ایجاد عدالت در نحوه توزیع و تاسیس دفاتر صورت گرفته است. پرونده کلاسه 0300296 ه ع با موضوع "ابطال دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق (مصوبه شماره 22552/ 1403 مورخ 1403/2/10 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور)" در جلسه هیئت تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی اتخاذ تصمیم گردید: رای هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری بر اساس ماده 75 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سر دفتران و دفتریاران مصوب 1354/4/25 با آخرین اصلاحات تا تاریخ 1375/3/6 وزارت دادگستری مکلف است کلیه آیین‌نامه‌های مذکور در مورد این قانون را ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون تهیه و به موقع اجرا بگذارد. در اجرای ماده 75 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران و بنا به پیشنهاد رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، "آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران" و بر اساس ماده 93 این آیین‌نامه در تاریخ 1399/12/28 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده است و به موجب تبصره 2 ماده 4 آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب رئیس قوه قضائیه با آخرین اصلاحات و الحاقات مصوب 1402/3/24 تغییر محل دفترخانه از محل تعیین شده، اعم از شهر یا شهرستان یا بخش در حکم سردفتر، به محل دیگر منوط به موافقت و صدور حکم توسط رئیس سازمان مطابق دستورالعمل مصوب سازمان است. علی هذا نظر به اینکه دستورالعمل نقل و انتقال سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق (مصوبه شماره 22552/ 1403 مورخ 1403/2/10 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) در راستای قانون و آیین‌نامه مصوب رئیس قوه قضائیه به شرح مذکور به تصویب رسیده و مغایرتی با قانون ندارد در نتیجه با اتفاق آراء اعضای هیئت تخصصی اداری و امور عمومی و مستندا به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/2/1402) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیئت‌های تخصصی و هیئت عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری زین العابدین تقوی