رای شماره 2324183 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری با موضوع رد شکایت ابطال آئین نامه اجرایی بند ق تبصره 6 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور از جهت خارج بودن از حدود اختیارات و مغایرت با قانون

هیات تخصصی مالیاتی، بانکی * شماره پرونده: ه ت/ 0200137 شماره دادنامه سیلور: 140231390002324183 تاریخ: 1400/29/07 * شاکی: آقای محمدعلی اوجی * طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری * موضوع شکایت و خواسته: ابطال آئین نامه اجرایی بند ق تبصره 6 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور از جهت خارج بودن از حدود اختیارات و مغایرت با قانون * شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال آئین نامه اجرایی بند ق تبصره 2 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور از جهت خارج بودن از حدود اختیارات و مغایرت با قانون به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : تصویب نامه شماره 90348/ت 59942 ه مورخ 1401/5/29 هیات وزیران در جلسه 1401/4/1 به پیشنهاد شماره 2/37588 مورخ 1401/2/31 وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) و به استناد بند (ق) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور، آیین‌نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد : آیین‌نامه اجرایی بند (ق) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور ماده1 در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند : 1 قانون: قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن . 2 سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور . 3 دارایی‌های مشمول: واحدهای مسکونی (شامل کلیه ساختمان‌ها اعم از مستغلات، آپارتمان و ویلا) و باغ ویلاهای با ارزش روز (با احتساب عرصه و اعیان) بیشتر از یکصد و پنجاه میلیارد (150/000/000/000) ریال . 4 اشخاص مشمول: کلیه اشخاص حقوقی و حقیقی که در ابتدای سال 1401، خود و افراد تحت تکفل شان، مالک دارایی‌های مشمول بوده‌اند . 5 باغ ویلا: اماکنی که مطابق مجوز صادره به عنوان باغ شناخته شده و توسط شهرداری‌ها و دهیاری‌ها حسب مورد پروانه ساخت ویلا برای آن صادر شده است . ماده2 نرخ مالیات سالانه دارایی‌های مشمول (با احتساب عرصه و اعیان) موضوع این آیین‌نامه، نسبت به مازاد یکصد و پنجاه میلیارد (000ر000ر000ر150) ریال معادل دو دهم درصد (0/2 %) می‌باشد . ماده3 مالیات موضوع این آیین‌نامه، بر عهده شخصی است که در تاریخ 1401/1/1 مالک دارایی/ دارایی‌های مشمول بوده است . ماده4 وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و شهرداری‌ها در اجرای جزء (3) بند (ق) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور و سایر دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت کشور در اجرای ماده (169) مکرر قانون موظفند داده‌ها و اطلاعات مالکیت واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای مورد نیاز سازمان از قبیل مشخصات هویتی مالک یا مالکان و افراد تحت تکفل، نشانی اقامتگاه قانونی و شماره تماس (تلفن ثابت و همراه) و مشخصات ملک و تاریخ تملک آن را به نحوی که سازمان درخواست می‌کند از طریق برخط و تبادل اطلاعات الکترونیک (وب سرویس) ظرف (15) روز از تاریخ درخواست مذکور در اختیار سازمان قرار دهند . ماده5 سازمان مکلف است ارزش روز دارایی‌های مشمول موضوع این آیین‌نامه را متناسب با ارزش روز مبنای محاسبه آخرین ارزش معاملاتی مصوب موضوع ماده (64) قانون برای هر شهر، بخش و روستاهای تابع با مدنظر قراردادن سایر شرایط از قبیل سن ساختمان و معماری و ارزش تاریخی تعیین نماید . ماده6 در دارایی‌های مشمول مشاعی، ابتدا مالیات موضوع این آیین‌نامه برای کل دارایی محاسبه و سپس هر یک از مالکین به نسبت سهم مالکیت خود، مشمول پرداخت مالیات متعلق خواهند بود . ماده7 در محاسبه مالیات موضوع این آیین‌نامه، هر یک از دارایی‌های مشمول، یک مستغل محسوب و جداگانه مشمول مالیات می‌باشد . تبصره1 ملاک تشخیص مالکیت دارایی‌های مشمول در تاریخ اجرای این آیین‌نامه، سند رسمی مالکیت و یا در صورت عدم وجود سند رسمی مالکیت، اسناد مثبته قابل احراز مالکیت می‌باشد . تبصره2 در مورد دارایی‌های مشمول متعلق به سازندگان مسکن (اعم از حقیقی و حقوقی) که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مربوط به موجب قرارداد واگذار گردیده و یا می‌گردد، با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد . ماده8 واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای در حال ساخت، مشمول این مالیات نمی‌باشند . تبصره واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای دارای پروانه ساختمانی، تا قبل از دریافت گواهی پایان کار و یا نصب یکی از انشعابات گاز، برق و آب، در حال ساخت محسوب می‌شوند و واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای فاقد پروانه ساختمانی، تا قبل از نصب درب و پنجره، در حال ساخت محسوب می‌شوند . در مواردی که نصب یکی از انشعابات جدید ملاک پایان عملیات ساخت قرار می‌گیرد، در صورتی که فاصله نصب انشعاب جدید از تاریخ صدور پروانه ساختمان کمتر از دو سال باشد، ملاک در حال ساخت نبودن، گذشت دو سال از زمان صدور پروانه ساختمانی است . ماده9 سازمان موظف است پس از دریافت داده‌ها و اطلاعات واصله از مراجع مندرج در ماده (4) این آیین‌نامه، نسبت به تعیین دارایی‌های مشمول و ارزش به قیمت روز آن‌ها حداکثر تا پایان خرداد ماه سال 1401 اقدام و مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع اشخاص مشمول برساند . ماده10 کلیه اشخاص مشمول مکلفند مالیات سالانه موضوع این آیین‌نامه را از طریق سازوکار مندرج در تبصره (1) ماده (12) این آیین‌نامه، حداکثر تا پایان بهمن ماه سال 1401 پرداخت نمایند ماده11 چنانچه اشخاص مشمول تا پایان بهمن ماه سال 1401 نسبت به پرداخت مالیات متعلقه اقدام ننمایند، سازمان می‌تواند با مطالبه سامانه‌ای (سیستمی) و از طریق عملیات اجرایی موضوع فصل نهم باب چهارم قانون، مالیات متعلق را وصول نماید . ماده12 ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی مجاز به ثبت هرگونه نقل و انتقال از قبیل بیع قطعی، صلح و هبه، بدون احراز و اخذ گواهی پرداخت مالیات‌های نقل و انتقال قطعی و اجاره و مالیات موضوع این آیین‌نامه نمی‌باشند. متخلفین در پرداخت مالیات متعلق مسئولیت تضامنی دارند . تبصره1 سازمان موظف است با طراحی سامانه‌ای، امکان مراجعه، مشاهده ارزش دارایی‌های مشمول و پرداخت مالیات و دریافت گواهی موضوع این آیین‌نامه را برای اشخاص مشمول فراهم نماید و تمهیدات لازم را به منظور دسترسی برخط ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی به عمل آورد . تبصره2 سازمان مکلف است پس از وصول مالیات متعلقه موضوع این آیین‌نامه، گواهی پرداخت مالیات بر دارایی سالانه دارایی‌های مشمول موضوع این آیین‌نامه را در سامانه مربوط صادر نماید . ماده13 چنانچه اشخاص مشمول، نسبت به ارزش دارایی مشمول، مالیات متعلقه یا اقدامات اجرایی موضوع ماده (11) این آیین‌نامه اعتراض داشته باشند، اعتراض آن‌ها قابل طرح و رسیدگی در هیئت موضوع صدر ماده (216) قانون خواهد بود . معاون اول رئیس جمهور محمد مخبر * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : در فراز پایانی بند ق تبصره 6 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور مقرر شده که آئین نامه اجرایی مربوطه، حداکثر تا پایان خرداد ماه سال 1401 به تصویب هیات وزیران برسد. بنابراین اختیارات هیات وزیران برای تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون موصوف در پایان خرداد ماه 1401 منقضی شده است و هیات وزیران در مورخ 1401/4/1 اختیار قانون برای تصویب آئین نامه اجرایی قانون موصوف را نداشته است. مضافا اینکه تاریخ تصویب آئین نامه اجرایی مورد شکایت با فراز پایانی بند ق تبصره 6 ماده واحد قانون بودجه سال 1401 کل کشور (که مقرر نموده تا پایان خرداد ماه سال 1401) مغایرت دارد. بنابراین ابطال آئین نامه مورد شکایت را هم از جهت خارج بودن از حدود اختیارات مرجع تصویب‌کننده و هم از جهت مغایرت با قانون خواستارم . * خلاصه مدافعات طرف شکایت: علیرغم ابلاغ اخطاریه قانونی، پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است . بسمه تعالی با لحاظ عقیده ابرازی توسط قضات عضو هیات تخصصی مالیاتی بانکی در جلسه مورخ 1402/8/21 راجع به پرونده کلاسه ه ت/ 0200137 با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل اقدام به انشاء رای می‌نماید : رای هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری : نظر به اینکه شکایت شاکی نسبت به ابطال آیین‌نامه اجرایی بند (ق) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 از این جهت بوده که در مهلت مندرج در قانون، هیات وزیران مقرره یاد شده را تصویب ننموده است که با لحاظ اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری سابقا ابطال صرفا از این جهت را مورد تایید قرار نداده است و از طرفی با مداقه در مواد 1 لغایت 12 این آیین‌نامه و تبصره‌های مرتبط با این مواد و نیز قسمت ذیل ماده 13 آیین‌نامه، مخالفت و مغایرتی با قوانین و مقررات احراز نمی‌شود و آیین‌نامه موصوف در خصوص مطالبه مالیات از خانه‌های گران قیمت در موارد ذکر شده در راستای قانون بوده به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر می‌نماید. رای یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می‌باشد . رئیس هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری محمدعلی برومندزاده