رای شماره 2324 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبات شماره 93/5531/ص - 1393/10/24 و 37336 - 1392/11/07 شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری جهت تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ (خارج از حوزه باغات قصرالدشت)

شماره 970 1906 – 22/8/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058 12324 مورخ 30/7/1398 با موضوع :« ابطال مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 و 37336 1392/11/7 شورای اسلامی شهر شیراز » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1398/8/30 شماره دادنامه : 2324 شماره پرونده : 1906 / 97 مرجع رسیدگی : هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری . شاکی : آقای نورالدین محمدی با وکالت آقای روح اله قاسم زاده موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 و 37336 1392/11/7 شورای اسلامی شهر شیراز گردش‌کار : آقای روح‌اله قاسم‌زاده به وکالت از آقای نورالدین محمدی به موجب دادخواستی ابطال مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 و 37336 1392/11/7 شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری جهت تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ [ خارج از حوزه باغات قصرالدشت ] را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « احتراما با تقدیم این دادخواست و یک برگ وکالتنامه از موکل مستندا به بند 1 ماده 12 و مواد 88 ، 92 ، 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر ابطال مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 ، 37336 1392/11/7 صادره از شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری جهت تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ ( خارج از حوزه باغات قصرالدشت ) « از تاریخ تصویب » از محضرتان دارم . بدوا مستندا به مواد 34 و 35 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تقاضای صدور دستور موقت جهت جلوگیری از اجرای مصوبات مذکور را از محضرتان دارم . 1 موکل یک قطعه زمین تحت پلاک ثبتی 5197 فرعی از 164 اصلی بخش 4 شیراز به مساحت 2023 را خریداری کرده است این پلاک ثبتی در سال 1362 تفکیک شده و نقشه تفکیکی نیز به تایید شهرداری و سازمان ثبت اسناد و املاک رسیده و سند مالکیت ششدانگ برای هر یک از قطعات تفکیک شده نیز صادر شده است، موکل در سال 1382 پروانه ساختمانی شماره 635 / 5197 از شهرداری مبنی بر احداث بنا در 2 طبقه ( همکف + اول ) اخذ کرده است . بلافاصله مبادرت به احداث بنا نموده که در سال 1383 به‌اتمام رسیده و از ابتدای سال 1384 تاکنون در آن ساکن می‌باشد . 2 در زمان تفکیک پلاک اصلی 164 ( بدون پرداخت هرگونه غرامت به مالک ) شوارع مورد نیاز و یک قطعه زمین ( حدودا 2000 متری ) جهت احداث پارک محله‌ای از مالک دریافت شده است . 3 همان‌طور که مستحضرید اولا : ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری در سال 1390 تصویب و به ماقبل تسری داده نشده است . ثانیا : تا قبل از تصویب قانون مذکور، اخذ هرگونه زمین از اشخاص در قبال تفکیک، فاقد وجاهت قانونی بوده و در این خصوص دهها رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری که بعضا به استناد نظریه فقهای شورای نگهبان رسیده است، وجود دارد . بر این اساس لحاظ شدن سهم شهرداری در تفکیک پلاک اصلی در سال 1363 هیچ‌گونه وجاهت قانونی نداشته است . 4 شورای اسلامی شهر شیراز قبلا 2 مصوبه به شماره‌های 8596 / ش‌الف‌س 1387/1/8 و 4030 / ش‌الف‌س 1386/11/14 با همین موضوع { اخذ عوارض تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ ( خارج از حوزه باغات قصرالدشت )} صادر کرده که هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی رای شماره 1310 1394/12/18 مصوبات مذکور را از « تاریخ تصویب » ابطال کرده است . 5 شورای مذکور پس از اطلاع از طرح موضوع در دیوان عدالت اداری، مبادرت به صدور 2 مصوبه معترض عنهما کرده است تا چنانچه مصوبات 8596 / ش‌الف‌س 1387/1/8 و 4030 / ش‌الف‌س 1386/11/14 ابطال گردید، اخذ عوارض غیرقانونی مذکور دچار خللی نگردد . لذا با توجه به اینکه مصوبات معترض عنهما دقیقا « با همان مضمون مصوبات ابطال شده » می‌باشد و همچنین در خصوص ممنوعیت اخذ عوارض از بابت « تفکیک باغات » قبلا 3 دادنامه کاملا مشابه به شماره‌های 1018 1393/6/17، 517 1391/7/24، 275 1391 / 1 / 56 صادر شده است، که تاریخ صدور این 3 دادنامه قبل از تاریخ مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 و 37336 1392/11/7 می‌باشد . لذا از محضرتان تقاضای اعمال مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را دارم . 6 با مطالعه دقیق مصوبات مورد اعتراض ملاحظه می‌فرمایید که در متن آن‌ها صراحتا اعلام گردیده : با توجه به مصوبات شماره 4030 / ش‌الف‌س 1386/11/14 و 8596 / ش‌الف‌س 1387/1/8 اکنون میزان عوارض از مبلغ B 25 به B 90 و سپس به B 200 افزایش می‌یابد و از آنجا که مصوبات 4030 و 8596 طی رای شماره 1310 هیات عمومی از تاریخ تصویب ابطال شده است به نظر می‌رسد اصل موضوع ( اخذ عوارض از بابت تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ ) توسط هیات عمومی ابطال شده است، لذا به طریق اولی افزایش این عوارض از B 25 به B 90 و سپس به B 200 غیرقانونی می‌باشد . 7 مصوبات معترض عنه با قوانین ذیل مغایرت دارد : الف ) قانون اصلاح ماده 101 قانون شهرداری مصوب 1390/1/28 ب ) ماده 154 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور ج ) اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی د ) ماده 5 قانون موسوم به تجمیع عوارض ه ) ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده با توجه به مراتب فوق و قوانین و آراء متعدد هیات عمومی در خصوص « ممنوعیت اخذ عوارض تفکیک باغات » ( که تاریخ تصویب همگی آن‌ها، قبل از تاریخ تصویب مصوبات معترض عنهما می‌باشد ) و همچنین با توجه به اینکه اصل مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز طی رای شماره 1310 1394/12/18 ابطال گردیده، بدوا تقاضای صدور دستور موقت جهت جلوگیری از اجرای مصوبات مذکور و نهایتا در اجرای مقررات بند 1 ماده 12 و مواد 88 ، 92 ، 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، تقاضای رسیدگی خارج از نوبت و صدور حکم مبنی بر ابطال مصوبات شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 و 37336 1392/11/7 در خصوص عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری جهت تفکیک املاک و اراضی با کاربری باغ ( خارج از حوزه باغات قصرالدشت ) « از تاریخ تصویب » مصوبات مذکور از محضرتان دارم .» متن مصوبات مورد اعتراض به قرار زیر است : الف ) مصوبه شماره 93 / 5531 / ص 1393/10/24 شورای اسلامی شهر شیراز : « مصوبه : نامه شماره 93 / 340191 1393/9/26 شهرداری شیراز در خصوص لایحه هزینه خدمات عمومی و شهری باغات موضوع ماده 14 قانون زمین شهری پس از وصول و ثبت به شماره 93 / 6774 / و 1393/9/26 دبیرخانه شورا، موضوع در کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا بررسی و تصمیم کمیسیون در هشتادمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 1393/10/22 با حضور 17 نفر از اعضاء شورا مطرح و با 14 رای موافق و طی ماده واحده : مستند به تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده و بند ( ب ) ماده 174 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده 14 قانون زمین شهری در جهت ایجاد تعادل برای وصول عوارض تفکیک باغات خارج از حوزه باغات قصرالدشت ضمن اعمال ضریب لازم، فرمول عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری باغات موضوع ماده 14 قانون زمین شهری، فرمول‌های مصوبه شماره 37336 1392/11/7 به شرح ذیل اصلاح و مقرر شد ملاک عمل محاسبه و وصول از تاریخ 1394/1/1 قرار گیرد . 1 - بند ( الف ) اصلاحی : فرمول وصول تفکیک باغات عبارت است B 75 × S 2 تبصره6 بند ( ب ) اصلاحی : فرمول محاسبه عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتی که شرایط ماده14 دستورالعمل مربوط را دارا باشند عبارت است از B 200 × 1 / 66 × سطح اشغال 3 تبصره 8 بند ( ب ) اصلاحی : فرمول محاسبه عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتیکه رعایت شرایط دستورالعمل ماده 14 را از نظر تفکیک انجام نداده باشند عبارت است از { ( مساحت عرصه / سطح اشغال ) + 1 } B 200 × 1 / 66 × سطح اشغال 4 تبصره 10 اصلاحی : عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتی که زیربنای بدون مجوز و یا خلاف مفاد پروانه احداث شده باشد عبارت است از { ( مساحت کل عرصه / سطح اشغال بدون مجوز ) + 1 / 5 } B 200 × 1 / 66 × سطح اشغال بدون مجوز تبصره 1 الحاقی : B عبارتند از 1 % قیمت املاک جهت محاسبه عوارض تامین سرانه خدمات عمومی و شهری موضوع مصوبه شماره 31204 مورخ 1391/11/7 شورای اسلامی شهر تبصره 2 الحاقی : سایر مفاد مصوبه‌های شماره 8596 [ 8596 / ش الف س ] 1387/11/8 و 37336 1392/11/7 به جز اصلاحات این مصوبه به قوت خود باقی می‌باشند .» ب ) مصوبه شماره 37336 1392/11/7 شورای اسلامی شهر شیراز : « یکصد و هفتاد و یکمین مصوبه » جناب آقای دکتر احمدی استاندار محترم فارس با سلام احتراما، نامه شماره 92 / 198799 1392/10/16 شهرداری شیراز مثبوت به شماره 3336 1392/10/16 دبیرخانه شورا در خصوص اصلاح قیمت B جهت محاسبه عوارض تامین هزینه خدمات عمومی و شهری جهت املاک و اراضی با کاربری باغ موضوع مصوبات شماره 8596 / ش الف ش 1387/1/8 و 4030 / ش الف س 1386/11/14 شورای اسلامی شهر، ارسالی از کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا، در بیست و ششمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 1392/10/30 مطرح و مستند به بند 16 ماده 71 اصلاحی قانون شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده و ماده 14 قانون زمین شهری و در جهت ایجاد تعادل در نحوه وصول عوارض از باغات موضوع ماده 14 قانون اخیرالذکر فرمولها و تباصر مصوبه شماره 4030 1386/11/14 که در قالب ماده واحده تصویب و اجرایی گردیده و طی مصوبه 8596 1387/11/8 اصلاح شده مجددا مصوبه 8596 1387/11/8 به شرح ذیل اصلاح می‌گردد . 1 بند ( الف ) اصلاحی : فرمول وصول تفکیک باغات عبارت است B 37 / 5 × S 2 تبصره 6 بند ( ب ) اصلاحی : فرمول محاسبه عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتی که شرایط ماده14 دستورالعمل مربوط را دارا باشند عبارت است از B 90 × 1 / 66 × سطح اشغال 3 تبصره 8 بند ( ب ) اصلاحی : فرمول محاسبه عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتی که رعایت شرایط دستورالعمل ماده 14 را از نظر تفکیک انجام نداده باشند عبارت است از {( مساحت عرصه / سطح اشغال ) + 1 } B 90 × 1 / 66 × سطح اشغال 4 تبصره 10 اصلاحی : عوارض باغات تفکیک شده قبلی در صورتی که زیربنای بدون مجوز و یا خلاف مفاد پروانه احداث شده باشد عبارت است از {( مساحت کل عرصه / سطح اشغال بدون مجوز ) + 1 / 5 } B 90 × 1 / 66 × سطح اشغال بدون مجوز تبصره 1 الحاقی : B عبارتند از 1 % قیمت روز املاک جهت محاسبه عوارض تامین سرانه خدمات عمومی و شهری موضوع مصوبه شماره 31204 1391/11/7 شورای اسلامی شهر تبصره 2 الحاقی : صدور مجوز بر اساس ماده 14 قانون زمین شهری بدون اخذ مجوز از کمیسیون ماده 5 شهرسازی و معماری ممنوع می‌باشد . تبصره 3 الحاقی : سایر مفاد مصوبه‌های شماره 8596 1387/11/8 شورای اسلامی شهر به جز اصلاحات این مصوبه به قوت خود باقی می‌باشد . خواهشمند است مستند به‌مواد 80 و 93 اصلاحی قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی مصوب 1375/3/1 مصوبه مذکور را بررسی و نتیجه را به این شورا اعلام نمایید .» رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تشخیص نشد . علی‌رغم ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری هیچ پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/7/30 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه در ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری سال 1391 میزان عوارض و خدمات ناشی از تفکیک مشخص و معین گردیده و اخذ عوارض خارج از آن مغایر قانون است، بنابراین مصوبه‌های شماره 37336 1392/11/17 و 93 / 5531 / ص 1393/10/24 شورای اسلامی شهر شیراز در حدی که متضمن وضع عوارض مازاد بر ماده 101 قانون مرقوم می‌باشد مغایر قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی