رای شماره 746 هیات دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبه 2955- 1389/2/18 شورای اسلامی شهر شاهرود مبنی بر تعیین عوارض خدمات بیمه‌ای معادل 3% کل مبلغ بیمه‌نامه‌های آتش سوزی صادره توسط شرکتهای بیمه هنگام صدور بیمه‌نامه

شماره ه / 649 / 89 1395/10/14 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 746 مورخ 1395/9/30 با موضوع : « ابطال مصوبه شماره 2955 1389/2/18 شورای اسلامی شهر شاهرود مبنی بر تعیین عوارض خدمات بیمه‌ای معادل 3 % کل مبلغ بیمه‌نامه‌های آتش‌سوزی صادره توسط شرکتهای بیمه هنگام صدور بیمه‌نامه » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1395/9/30 شماره دادنامه : 746 کلاسه پرونده : 649 / 89 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : شرکت بیمه آسیا ( سهامی عام ) با وکالت خانم فریده عبداللهی موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه شماره 2955 1389/2/18 شورای اسلامی شهر شاهرود گردش کار : شرکت بیمه آسیا ( سهامی عام ) با وکالت خانم فریده عبداللهی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره 2955 1389/2/18 شورای اسلامی شهر شاهرود را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « به موجب ماده1 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موسوم به قانون تجمیع عوارض مصوب سال 1381، از ابتدای سال 1382 برقراری و دریافت هر گونه وجوه مالیات و عوارض اعم از ملی و محلی از تولید‌کنندگان کالاها و ارائه‌کنندگان خدمات و ... صرفا به موجب این قانون صورت می‌پذیرد و کلیه قوانین و مقررات مربوط به برقراری، اختیار یا اجازه برقراری دریافت وجوه که توسط هیات وزیران، مجمع شوراها و ... صورت می‌پذیرد به استثناء ... ( قوانینی که در این ماده استثناء شده ) لغو می‌گردد . لذا وفق صراحت ماده فوق از سال 1382 به بعد هیچ نهادی یا سازمانی حق تصویب، برقراری و تعیین عوارض یا مالیات برای تولیدکنندگان کالا یا ارائه‌دهندگان خدمات و غیره نداشته مگر در چارچوب این قانون، متاسفانه شورای اسلامی شهرستان شاهرود بدون توجه به قانون مذکور علی رغم وضوح آن، اقدام به تصویبنامه شماره 2955 1389/2/18 مبنی بر اخذ 2 % مبلغ کل ماخوذه بیمه نامه‌های آتش سوزی در زمان صدور بیمه‌نامه به عنوان عوارض خدمات بیمه‌ای از بیمه گذار و واریز آن به حساب درآمد سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شاهرود می‌نماید . حال همان گونه که آن مقام محترم مستحضرند هدف تصویب و وضع قانون تجمیع عوارض همان گونه که از نام آن پیداست لغو مقررات پراکنده و غیرهدفمند در این خصوص و جلوگیری از برقراری وصول عوارض و مالیاتهای پراکنده و حتی غیرکارشناسانه و نظارت و کنترل دقیق بر دریافتها و پرداختها بوده و از جمله این موارد، لغو و فسخ مقررات مربوط به وصول عوارض از حق بیمه‌های حریق شرکتهای بیمه بوده و شورای اسلامی شهر صلاحیت تصویب این عوارض از بیمه‌گذاران بیمه‌نامه آتش‌سوزی را بر مبنای قانون تجمیع عوارض ندارند و این شرکت نیز مجاز نمی‌باشد بدون مجوز صریح قانونی و همچنین بدون تنظیم برنامه مالی از قبل، ریالی وجه اضافه از شخصی دریافت و یا به شخصی پرداخت نماید . لذا با عنایت به مغایرت مصوبه معترض‌عنه با قانون تجمیع عوارض و عدم صلاحیت شورای اسلامی شهر شاهرود در تصویب مصوبه مذکور، لذا ابطال آن مورد استدعاست .» متن مصوبه مورد اعتراض به قرار زیر است : « سازمان محترم آتش نشانی و خدمات ایمنی شاهرود سلام علیکم : احتراما عطف به نامه شماره 33534 / 25 1388/10/14 شهرداری محترم شاهرود به آگاهی می‌رساند تعرفه و نرخ خدمات پیشنهادی آن سازمان در جلسه هشتاد و دوم شورای اسلامی شهر شاهرود به تاریخ 1388/10/30 مطرح و به تصویب رسیده که فرمانداری محترم بر اساس نامه شماره 16733 1388/11/14 در بند 5 و توضیحات ذیل آن به بندهای 1 و 2 بخش اول تعرفه و عوارض و بند 3 بخش اطفاء حریق و بندهای 5 و 7 تبصره ذیل بخش پنجم ( خدمات پشتیبانی ) اعتراض نموده لذا مقتضی است نسبت به اصلاح و ارائه پیشنهاد مجدد به شورای اسلامی شهر اقدام نمایید . ضمنا سایر موارد بر اساس رقم مصوب قابلیت اجرا دارد . » لایحه درآمد حاصل از عوارض حق بیمه انواع حریق از شرکتهای بیمه سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شاهرود پیشنهادی سال 1389 عوارض خدمات بیمه‌ای معادل 3 % کل مبلغ بیمه نامه‌های آتش‌سوزی صادره توسط شرکتهای بیمه هنگام صدور بیمه‌نامه تعیین می‌گردد . بدیهی است عوارض وصولی می‌بایست توسط شرکتهای بیمه‌گذار دریافت و به حساب سازمان آتش‌نشانی واریز گردد . در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر شاهرود به موجب لایحه شماره 3014 1389/11/23 توضیح داده است که : « مدیریت محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری با سلام و احترام در خصوص درخواست شرکت بیمه آسیا به طرفیت شورای اسلامی شهر شاهرود به کلاسه شماره بایگانی شعبه 890670 مبنی بر ابطال مصوبه شماره 2955 1389/2/18 شورای اسلامی شهر شاهرود به استحضار می‌رساند دعوی خواهان بنا بر دلایل ذیل محکوم به رد می‌باشد : خواهان در دادخواست تقدیمی درخواست ابطال مصوبه شماره 2955 را نموده و به صورت کلی بیان داشته است که اخذ عوارض مذکور غیرقانونی می‌باشد در این خصوص لازم به ذکر است : الف : بر اساس مقررات آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و آیین دادرسی مدنی خواهان باید دعوی خود را به صورت مستند و مستدل مطرح نماید که در دادخواست تقدیمی هیچ‌گونه دلیل و مدرک قانونی که مثبت ادعای خواهان باشد ارائه نگردیده است و صرف ادعا نمی‌تواند مستند ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر شاهرود قرار گیرد . ب : بر اساس بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 و اصلاحات مصوب 1382 و 1386/8/27 وظیفه وضع عوارض محلی به عهده شورای اسلامی شهر واگذار گردیده لذا بر همین اساس شورا لایحه عوارض پیشنهادی سازمان آتش نشانی را مورد بررسی و تصویب قرار داده است . ج : هیات وزیران در تبصره ذیل ماده 15 آیین‌نامه اجرای نحوه وضع و وصول عوارض مصوب 1387/7/7 شوراهای اسلامی شهرها را مجاز به وضع عوارض برای فروش کالا و خدمات بر مبنای حداکثر 2 % نموده است . لذا با طرح پرونده در کمیسیون ماده 77 موضوع تصویب 3 % عوارض تحت عنوان بیمه حریق ( که مراحل قانونی مصرحه در قانون را طی نموده و با اعتراض مواجه نشده ) را به حد مجاز از سوی هیات وزیران تقلیل و حکم صادر شده است . لذا با عنایت به موارد فوق و توجها به اینکه خواهان دلیل و مدرک قانونی مبنی بر ابطال مصوبه 2955 ارائه ننموده و حسب قوانین و مصوبات شورا چنانچه در مهلت قانونی مورد اعتراض دستگاه رسیدگی‌کننده ( فرمانداری ) واقع نگردد قطعیت می‌یابد درخواست رد ادعای خواهان را دارد . » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1395/9/30 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی مطابق مواد 1، 5، 16، 38 و 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387، برقراری و وضع هرگونه عوارض برای ارائه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها مشخص شده است، توسط شوراهای اسلامی ممنوع است . نظر به اینکه موضوع مصوبه مورد اعتراض از مصادیق ارائه خدمات است که در قانون یاد شده تکلیف آن مشخص شده، بنابراین آن قسمت از تعرفه خدمات پیشنهادی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شاهرود که در جلسه هشتاد و دوم شورای اسلامی شهر شاهرود به تاریخ 1388/10/30 تصویب و طی آن عوارض خدمات بیمه‌ای معادل 3 % کل مبلغ بیمه نامه‌های آتش سوزی صادره توسط شرکتهای بیمه هنگام صدور بیمه‌نامه تعیین شده است خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب می‌باشد و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی