رای شماره 1165 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: نامه شماره 1400 /51 /24010 مورخ 1400/08/04 مدیرکل دفتر ممیزی و حدنگاری اراضی سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری که دهیاری‌ها را از شمول دستگاههای موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری خارج نموده و متضمن ممنوعیت پاسخ‌گویی به استعلامات توسط دهیاری ابطال شد

شماره0003369 - 24/7/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905811165 مورخ 1401/6/22 با موضوع: «نامه شماره 1400/51/24010 مورخ 1400/8/4 مدیرکل دفتر ممیزی و حدنگاری اراضی سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری که دهیاری‌ها را از شمول دستگاه‌های موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری خارج نموده و متضمن ممنوعیت پاسخ‌گویی به استعلامات توسط دهیاری‌ها است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 22/6/1401 شماره دادنامه: 1165 شماره پرونده: 0003369 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 1400/51/24010 مورخ 1400/8/4 مدیر کل دفتر ممیزی و حدنگاری اراضی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 1400/51/24010 مورخ 1400/8/4 مدیر کل دفتر ممیزی و حدنگاری اراضی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: "نظر به اینکه طرف شکایت طی مکاتبه موضوع شکایت مخالف مواد 3 و 5 قانون مدیریت خدمات کشوری و نیز ماده واحده تاسیس دهیاری‌های خودکفا، نهاد عمومی غیردولتی دهیاری را دستگاه اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری ندانسته و امر به عدم پذیرش ثبت درخواست استعلام ایشان در سامانه مربوطه را داده است فلذا به دلیل اینکه دهیاری نهاد عمومی غیر دولتی و مرجع رسمی اداره امور روستا محسوب می‌شود از این رو این امر مغایر مواد مارالبیان است. علیهذا ابطال مکاتبه مذکور را از محضر قضات شریف هیات عمومی دیوان عدالت اداری استدعا دارد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: "جناب آقای فلاح دبیر کل محترم دفاتر پیشخوان دولت الکترونیک موضوع: دریافت و ثبت استعلام از دانشگاه‌های واجد شرایط با سلام و احترام با عنایت به اینکه بعضا دفاتر زیرمجموعه آن کانون نسبت به ثبت استعلامات مربوط به دهیاری‌ها اقدام نموده که زمره دستگاه‌های واجد شرایط نمی‌باشند، از آنجاییکه مطابق بند 2 فصل چهارم مبانی اجرایی دستورالعمل پاسخ‌گویی به استعلامات پاسخ به استعلامات واصله صرفا به مراجع رسمی ادارات و دستگاه‌های دولتی موضوع ماده 5 قانون خدمات کشوری، مرجع قضایی، دفاتر اسناد رسمی و بانک‌ها قابل ارائه می‌باشد لذا به کلیه دفاتر تابعه اعلام تا از دریافت و ثبت هرگونه استعلام خارج از موارد فوق خودداری نمایند. لازم به ذکر است دهیاری‌ها می‌توانند موضوع درخواست خود را از طریق بخشداری‌ها پیگیری نمایند. دستگاه‌های موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری به شرح ذیل می‌باشند: کلیه وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های دولتی و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی دستگاه‌های اجرایی نامیده می‌شوند. همچنین ترتیبی اتخاذ گردد تا در خصوص درخواست‌هایی که دارای نقض مدرک بوده و به دفاتر پیشخوان عودت می‌گردد به متقاضی از طریق پیامک اعلام تا ظرف مدت یک هفته در خصوص تکمیل مدارک اقدام و پس از مهلت تعیین شده چنانچه متقاضی نسبت به تکمیل مدارک اقدام ننماید به صورت خودکار پرونده به کارتابل رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ارجاع تا قبل از اتمام مهلت قانونی با تکمیل فرم شماره یک نسبت به اعلام پاسخ به مرجع مستعلم اقدام گردد. مدیر کل دفتر ممیزی و حدنگاری" در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست دفتر حقوقی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به موجب لایحه شماره 140117635/18 مورخ 1401/6/7 توضیح داده است که: "1 دامنه شمول نامه مبحوث فیه، آن قسم از استعلامات دهیاری‌ها را در بر می‌گیرد که موضوع آن صرفا طرح سوال راجع به ملی یا مستثنیات بودن اراضی است. 2 برابر مفاد نامه مورد نظر، ممنوعیت یا معذوریتی جهت پاسخ به استعلام دهیاری‌ها در خصوص ملی یا مستثنیات بودن اراضی، لحاظ نگردیده است و صرفا به منظور جلوگیری از سوء استفاده‌های احتمالی و استعلامات غیر ضروری و نظام مند شدن موضوع، مقرر گردید دهیاری‌ها استعلامات خود را از طریق بخشداری‌ها به عمل آورند. 3 مفاد نامه شماره 1400/51/24010 دفتر ممیزی و حدنگاری سازمان متبوع، منافات و تعارضی با دستورالعمل پاسخ‌گویی به استعلامات ندارد و در راستای دستورالعمل مزبور می‌باشد، چرا که در دستورالعمل مذکور نیز به لزوم پاسخ به استعلامات ادارات و دستگاه‌های دولتی تاکید گردیده است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/6/22 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی اولا براساس ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8/7/1386 ، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی از مصادیق دستگاه‌های اجرایی بوده و برمبنای ماده واحده قانون تاسیس دهیاریهای خودکفا در روستاهای کشور مصوب 1377/4/14 و ماده 2 اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها مصوب 21/11/1380 هیات وزیران، دهیاری‌ها تحت شمول عنوان نهاد عمومی غیردولتی قرار داشته و مآلا یکی از دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری هستند. ثانیا براساس بند 33 ماده 10 اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها مصوب 21/11/1380 هیات وزیران، «صدور پروانه برای ساختمان‌هایی که در محدوده قانونی روستا ساخته می‌شوند با رعایت مقررات مندرج در آیین‌نامه مربوط به استفاده از اراضی احداث بنا و تاسیسات»، یکی از وظایف دهیاری‌ها بوده و انجام وظیفه مزبور، مستلزم فراهم بودن امکان پاسخ به استعلامات توسط دهیاری‌ها است. بنا به مراتب فوق، نامه شماره 24010/ 51/ 1400 مورخ 4/8/1400 مدیرکل دفتر ممیزی و حدنگاری اراضی سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری که دهیاری‌ها را از شمول دستگاه‌های موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری خارج نموده و متضمن ممنوعیت پاسخ‌گویی به استعلامات توسط دهیاری‌ها است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری