رای شماره 1405 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بندهای 1، 2، 6، 7 و 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج درسال 1395 مصوب شورای اسلامی کرج

شماره 9601438 – 4/8/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت ادرای به شماره دادنامه 9809970905811405 مورخ 9/7/1398 با موضوع : « ابطال بندهای 1 ، 2 ، 6 ، 7 و 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 مصوب شورای اسلامی شهر کرج » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیر کل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1398/7/9 شماره دادنامه : 1405 شماره پرونده : 1438 / 96 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای احسان کاظمی سرشت موضوع شکایت و خواسته : ابطال بندهای 1، 2، 6، 7، 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 مصوب شورای اسلامی شهر کرج گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال بندهای 1، 2، 6، 7، 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 مصوب شورای اسلامی شهر کرج را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « ریاست محترم دیوان عدالت اداری با سلام و تحیت احتراما به استحضار عالی می‌رساند هیات عمومی دیوان در تاریخ 1395/4/1 به موجب رای موضوع دادنامه شماره 243 ( کلاسه پرونده 1060 / 94 ) در اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1390/9/22 ( که از این پس در این دادخواست به اختصار قانون نامیده می‌شود ) بندهای 1، 2، 6، 7، 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1394 را از تاریخ تصویب ابطال کرده است، اما متاسفانه و در کمال تعجب شورای اسلامی شهر کرج در همان سال صدور رای، بدون توجه به دادنامه یاد شده و همچنین دادنامه‌های 7991391 / 11 / 2، 10181393 / 6 / 17، 1906 و 1910 1393/11/27 و 870 1394/7/6 در خصوص مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای رشت، اراک، ارومیه، همدان و مرند ضمن تصویب تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 باز هم همان بندهای قبلی را به موجب مصوبه جدید احیا کرده است و شهرداری کرج نیز کمافی‌السابق عوارض نقل و انتقال املاک و ارزش سرقفلی را از شهروندان کرج اخذ می‌نماید از آنجا که : اولا : به وحدت ملاک از اصل 51 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وصول عوارض از شهروندان باید به موجب قانون باشد . ثانیا : نقل و انتقال قطعی املاک و همچنین انتقال حق واگذاری محل مطابق ماده 59 قانون مالیاتهای مستقیم مشمول مالیات است و بر اساس ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده ( که به موجب بند ب تبصره 6 قانون بودجه سال 1396 تمدید شده است ) برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات ممنوع است . ثالثا : نقل و انتقال املاک مطابق مواد 46 و 47 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310/12/26 و ماده 1 و 30 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354/4/25 در صلاحیت ذاتی دفاتر اسناد رسمی است و اساسا شهرداریها صلاحیت قانونی در این خصوص ندارند که مستحق وصول عوارض بر آن باشند . خواهشمند است : 1 بندهای 1، 2، 6، 7، 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 تحت عنوان عوارض نقل و انتقال و معاملات غیرمنقول و ارزش سرقفلی، مستندا به بند 1 ماده 12 و ماده 88 در اجرای ماده 92 قانون خارج از نوبت و بدون رعایت مفاد ماده 83 آن قانون در هیات عمومی دیوان مطرح و ابطال شود . 2 اثر ابطال مصوبه بر اساس ماده 13 قانون به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص به زمان تصویب مصوبه مترتب شود . 3 حکم صادره در اجرای ماده 95 قانون، به شهرداری کرج و شورای اسلامی شهر کرج مبنی بر توقف وصول عوارض موضوع بندهای یاد شده با تصریح به اینکه ممنوعیت وصول عوارض نقل و انتقال با توجه به ابطال بندهای 1 و 2 تعرفه مذکور و اطلاق آن بندها شامل املاک با کاربری مسکونی نیز می‌گردد و همچنین استرداد مبالغ دریافتی از شهروندان و مد نظر قرار دادن موضوع در مصوبات آتی اعلام گردد . همچنین از آنجا که مطابق ماده 107 قانون « کلیه اشخاص و مراجع مذکور در ماده 10 این قانون مکلفند آراء دیوان را پس از ابلاغ به فوریت اجراء نمایند » که شورای اسلامی شهر کرج و شهرداری کرج از جمله آن اشخاص و مراجع هستند و همچنین برابر ماده 92 قانون « چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی، الزامی است » و با توجه به اینکه مفاد دادنمه شماره 243 1395/4/1 هیات عمومی دیوان طی نامه شماره ه / 1060 / 94 1395/4/20 توسط مدیرکل هیات عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری به روزنامه رسمی کشور ارسال و در صفحه یک روزنامه رسمی شماره 20788 1395/4/31 منتشر شده است و مسئولان مربوطه در شورای اسلامی شهر کرج و شهرداری کرج از اجرای آن استنکاف ورزیده‌اند، موضوع با توجه به قسمت اخیر تبصره ماده 109 قانون جهت پیگیری و رسیدگی به استنکاف به آن ریاست منعکس می‌شود .» متن تعرفه مورد اعتراض به قرار زیر است : بخش 12 فصل2 : « عوارض نقل و انتقال و تفکیک اراضی و معاملات غیرمنقول و ارزش سرقفلی کلیه املاکی که به استناد مواد 147 و 148 و غیره سند دریافت و عوارض تفکیک را به شهرداری پرداخت ننموده‌اند مشمول پرداخت عوارض تفکیک می‌باشند . بند1 عوارض نقل و انتقال عرصه به ازای هر مترمربع 3 % قیمت منطقه‌بندی روز دارایی بند2 عوارض نقل و انتقال اعیانی به ازای هر مترمربع 2 % جدول ارزش معاملاتی ساختمان مطابق دفترچه دارایی بند6 عوارض سرقفلی تجاری در همکف ( در هنگام واگذاری قطعی با تنظیم سند اجاره ) 5 برابر قیمت منطقه‌بندی روز دارایی به ازای هر مترمربع تبصره : عوارض نقل و انتقال طبقات تجاری در زیرزمین و طبقات 2 / 5 برابر قیمت منطقه‌ای روز دارایی ( اعیانی ) و عوارض نقل و انتقال انباری تجاری و بالکن داخلی تجاری 2 برابر قیمت منطقه‌ای روز دارایی محاسبه و اخذ می‌گردد . بند 7 عوارض نقل و انتقال اداری در همکف p 3 و بالای همکف و زیر زمین p 1 / 5 قیمت منطقه‌ای روز دارایی محاسبه و اخذ گردد . بند8 عوارض نقل و انتقال صنعتی p 6 محاسبه و اخذ گردد . » موضوع از مصادیق حکم ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تشخیص نشد . در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی شهرداری کرج به موجب لایحه شماره 93 / 25208 1397/3/10 توضیح داده است که : « دفتر محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع : لایحه دفاعیه موضوع شکایت آقای احسان کاظمی سرشت در پرونده شماره 1438 / 96 با سلام و احترام بازگشت به ابلاغیه مورخ 1397/1/19 موضوع شکایت نامبرده علیه این شهرداری و جهت رد شکایت شاکی به استحضار می‌رساند : 1 خواسته شاکی ابطال بندهای 1، 2، 6، 7، 8 بخش 12 فصل 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری کرج در سال 1395 می‌باشد در حالی که اساسا هیچ‌گونه مصوبه‌ای از شورای شهر کرج با شماره‌های مذکور صادر نشده است . 2 حسب گزارش شماره 89 / 4 / 18240 1397/2/27 اداره کل درآمد این شهرداری، اخذ عوارض نقل و انتقال در کلیه کاربریها هم اکنون در بودجه شهرداری حذف و مبلغی تحت عنوان عوارض مذکور اخذ نمی‌گردد و شکایت شاکی به دلیل عدم اخذ عوارض مذکور توسط شهرداری محکوم به رد می‌باشد . 3 مصوبه شماره 4 / 30 / 94 / 6653 1394/11/10 شورای اسلامی شهر کرج طی نامه شماره 21 / 4 / 60963 1394/11/10 مورد تایید استانداری استان البرز قرار گرفته است و در آن هیچ‌گونه حکمی در خصوص عوارض نقل و انتقال وضع نشده است . 4 صرف نظر از آن که این شهرداری هم اکنون عوارض مذکور را وصول نمی‌نماید حسب بخشنامه شماره 16595 / 3 / 34 / 2594 1371 / 51 / 29 معاون هماهنگی امور عمرانی وزارت کشور امکان پیش‌بینی و اخذ عوارض نقل و انتقال برای تمامی شهرداریهای کشور فراهم شده است . علیهذا نظر به مراتب فوق و بی‌وجه بودن دعوای مطروحه استدعای رسیدگی و صدور حکم بر رد شکایت شاکی را دارد . » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/7/9 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای نقل و انتقال املاک و اراضی و سرقفلی در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بندهای 1، 2، 6، 7، 8 از بخش 12 فصل 2 از تعرفه عوارض نقل و انتقال و تفکیک اراضی و معاملات غیرمنقول و ارزش سرقفلی سال 1395 مصوب شورای اسلامی شهر کرج به دلایل مندرج در رای شماره 243 1395/4/1 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی