رای شماره 11221 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/7 هیات وزیران

هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پرونده: ه ت/ 0300089 * شماره دادنامه سیلور: 14043139000011221 تاریخ: 1404/01/06 * شاکی: مهدی سقاء خرم شاهی * طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری * موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/7 هیات وزیران * شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : " ماده 64 هیات اجرایی انتخابات پس از تشکیل، موظف است ظرف یک هفته اقدامات زیر را انجام و به روش‌های‌های مقتضی آگهی و اعلام نماید : ث تعیین روز و ساعت و محل یا محل‌های برگزاری انتخابات که باید در یک روز انجام شود، پس از دستگاه نظارت ." * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1 - مطابق بند الف ماده 9 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال 1374، انتخاب اعضای هیات مدیره از وظایف و اختیارات مجمع عمومی نظام مهندسی استان است . 2 بر اساس تبصره 1 ماده 9 همان قانون، جلسات مجمع عمومی به دعوت هیات مدیره تشکیل می‌شود و دعوت از نماینده وزارت راه و شهرسازی توسط هیات مدیره شرط برگزاری مجمع است که قبول و حضور نماینده راه و شهرسازی شرط برگزاری مجمع نیست . 3 مطابق تبصره 2 ماده 13 قانون مورد اشاره فقط و فقط اولین دوره انتخابات هیات مدیره توسط وزارت راه و شهرسازی برگزار می‌شود و بقیه دوره‌ها، انتخاب اعضای هیات مدیره مطابق ماده 13 و 9 قانون ذیل برگزاری مجمع که به دعوت هیات مدیره، توسط هیات اجرایی انتخابات برگزار می‌شود . 4 در ماده 53 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی به دعوت مجمع توسط هیات مدیره تاکید شده و در ماده 54 مواعید و نحوه عمل به تبصره 1 ماده 9 قانون تبیین گردیده است . 5 در تبصره ماده 55 آیین‌نامه اجرایی صرفا حضور در محل واحد برای انتخابات هیات مدیره در مجمع عمومی، استثنا گردیده و دیگر شرایط برگزاری مجمع یعنی دعوت توسط هیات مدیره و انتخاب هیات رییسه مجمع و...... مورد تاکید قرار گرفته است . بنا بر موارد فوق (مخصوصا ماده 9 و تبصره 1 قانون) تعیین زمان و دعوت و آگهی برای مجمع عمومی در تمام موارد از جمله مجمع عمومی برای انتخابات، وظیفه حصری هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان است و قسمت انتهایی بند مورد اعتراض مخالف شرط صرفا دعوت از نماینده راه و شهرسازی تبصره 1 ماده 9 قانون است زیرا برگزاری مجمع انتخاباتی را منوط به تایید هیات نظارت که همان اداره کل راه و شهرسازی است نموده است . بنابراین با توجه به اینکه تصویب این مقرره خارج از حدود اختیارات هیات وزیران و مغایر با قانون بوده است، رسیدگی و صدور رای مبنی بر ابطال مصوبه مذکور، مورد استدعا است . * خلاصه مدافعات طرف شکایت: طبق ماده (42) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، صلاحیت وضع آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون به وزارت راه و شهرسازی واگذار شده و در این چهارچوب، با عنایت به این که به موجب بند (الف) ماده (9) قانون، «انتخاب اعضای هیات مدیره» به مجمع عمومی سازمان نظام مهندسی استان واگذار شده که در تعریف آن، به «اجتماع تمامی اشخاص حقیقی عضو دارای حق رای سازمان» اشاره شده است، در تبصره ماده (55) آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، به این موضوع تاکید گردیده که «در مجامع عمومی که دستورکار جلسه، انتخاب اعضای هیات مدیره می‌باشد، اجتماع در محل واحد.. ضروری نیست و انتخابات از طریق مراجعه مستقیم اعضای مجمع عمومی به صندوق‌های رای‌گیری با رای مخالف... انجام می‌شود.» لذا بر اساس قانون مقرره مذکور امکان تعیین محل یا محل‌هایی برای برگزاری انتخابات وجود دارد . نظر به این که در ماده (13) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مقرر شده است که «هیات اجرایی انتخابات... با نظارت وزارت راه و شهرسازی وظیفه برگزاری انتخابات را به عهده دارد.» لذا در ماده (62) آیین‌نامه نیز تاکید گردیده، «هیات مذکور با نظارت مسکن و شهرسازی به عنوان دستگاه نظارت وظیفه برگزاری انتخابات را بر عهده خواهد داشت.» با توجه به اطلاق نظارت دستگاه مربوطه نسبت به تمامی شئون انتخابات هیات مدیره، در بند (ث) ماده (64) آیین‌نامه مقرر شده که تعیین روز و ساعت و محل یا محل‌های برگزاری انتخابات» از سوی هیات اجرای انتخابات، «پس از تاکید دستگاه نظارت» صورت پذیرد. تایید دستگاه نظارت با ملاحظه این امر ضرورت دارد که هم دستگاه نظارت در خصوص تامین ناظر برای محل‌های برگزاری انتخابات در روز و ساعت مقرر اقدام مقتضی را به عمل آورد و هم بی‌طرفی و عدم تعارض منافع را در تعیین روز و ساعت و محل یا محل‌های برگزاری انتخابات از سوی هیات اجرایی انتخابات را مورد نظارت قرار دهد . در ماده (13) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مقرر شده که «هیات اجرایی انتخابات که حسب مورد در هر استان متشکل از 3 تا 7 نفر از اعضای سازمان است با نظارت وزارت راه و شهرسازی وظیفه برگزاری انتخابات را بر عهده دارد. چگونگی انتخابات و تشکیل هیات اجرایی و اختیارات و وظایف هیات یاد شده به شرح مندرج در آیین‌نامه اجرایی این قانون خواهد بود.» لذا برگزاری انتخابات در چهارچوب آیین‌نامه اجرایی برعهده هیات اجرایی انتخابات قرار گرفته و دلیلی بر واگذاری امری از امور انتخابات هیات مدیره طبق قانون به هیات مدیره سازمان وجود ندارد. عبارت «پس از تایید دستگاه نظارت» با موضوع دعوت از سوی هیات مدیره برای برگزاری مجمع جهت برگزاری انتخابات نیز هیچ مغایرتی ندارد . در ذیل تبصره (1) ماده (9) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مقرر شده است: «هیات مدیره ملزم به دعوت از نمایندگان وزیر راه و شهرسازی جهت شرکت در جلسات مجمع عمومی می‌باشد و جلسات یاد شده با رعایت سایر شرایط، مشروط به انجام دعوت یاد شده رسمیت خواهد یافت»، لکن باید توجه داشت که اطلاق نظارت وزارت راه و شهرسازی نسبت به تمامی شئون انتخابات هیات مدیره به موجب ماده (13) قانون مذکور مفید آن است که در خصوص جلسه مجمع عمومی که دستور کار آن، انتخاب اعضای هیات مدیره است، باید «سایر شرایط» جهت اعمال نظارت قانونی وزارت راه و شهرسازی بر فرآیند انتخابات رعایت گردد و از جمله این که در صورت برگزاری انتخابات در محل‌های متعدد، لوازم امکان نظارت بر آن برای دستگاه نظارت فراهم شود که لازمه آن، اطلاع‌رسانی روز و ساعت و محل با محل‌های تعیین شده جهت برگزاری انتخابات به دستگاه نظارت و تایید آن از سوی دستگاه مذکور است . پرونده شماره ه ت/0300089 مبنی بر درخواست ابطال بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هیات وزیران در جلسه هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند : رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست با عنایت به اینکه بر اساس ماده 13 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان اصلاحی مصوب 1390 مقرر گردیده: «هیات اجرائی انتخابات که حسب مورد در هر استان متشکل از 3 تا 7 نفر از اعضای سازمان است با نظارت وزارت راه و شهرسازی وظیفه برگزاری انتخابات را به عهده دارد. چگونگی انتخاب و تشکیل هیات اجرائی و اختیارات و وظایف هیات یاد شده به شرح مندرج در آیین‌نامه اجرائی این قانون خواهد بود.»، لذا قراردادن وظیفه تعیین روز و ساعت و محل یا محل‌های برگزاری انتخابات بر عهده هیات اجرایی انتخابات به موجب بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه مورد اعتراض در راستای اجرای ماده 13 قانون مذکور بوده و بر این اساس بند (ث) ماده 64 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هیات وزیران مغایرتی با مواد قانونی مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود صلاحیت مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود . رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری شهریار قلعه