رای شماره‌های 75,74 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: اطلاق بخشنامه شماره 710/3-1398/1/24 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش وپرورش

شماره 0001589 – 5/2/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810074 و 140009970905810075 مورخ 20/1/1401 با موضوع «اطلاق بخشنامه شماره 3 / 710 24/1/1398 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش در حدی که متضمن عدم حفظ پست سازمانی در ماموریتهای کمتر از 6 ماه است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1401/1/20 شماره دادنامه : 75 74 شماره پرونده : 0002293 0001589 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای جواد شویان موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " پیرو آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری که مربوط به نحوه انتقال و ماموریت کارمندان دستگاه‌های اجرایی است ماموریت کارمندان رسمی و پیمانی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری به دستگاه‌های دیگر مشمول این قانون با حفظ پست سازمانی در دستگاه متبوع حداکثر به مدت 6 ماه با پرداخت حقوق و فوق‌العاده‌ها از اعتبار دستگاه متبوع مجاز است ولی متاسفانه وزارت آموزش و پرورش طی بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 برخلاف قانون عمل کرده است . لذا خواهشمندم نسبت به لغو این بخشنامه دستور مقتضی صادر فرمایید ." متن بخشنامه مورد اعتراض به شرح زیر است " اداره کل آموزش و پرورش استان ........ معاونت / سازمان / مرکز / دانشگاه / کانون ...... با سلام و احترام پیرو بخشنامه شماره 710/4 1396/2/26 و در راستای کیفیت بخشی به امر سازماندهی و استفاده بهینه از نیروی انسانی موجود و به منظور اجرایی نمودن ضوابط و مقررات مربوط، موارد ذیل جهت اجرا ابلاغ می‌گردد : 1 با توجه به کمبود نیروی انسانی حتی‌المقدور از خروج نیرو به صورت مامور و یا انتقال دایم خودداری گردد و در مواردی که برابر ضوابط و مقررات دستگاه مکلف به موافقت با خروج نیرو باشد موضوع صرفا با موافقت ستاد به صورت ماموریت بدون حفظ پست سازمانی قابل بررسی و اقدام خواهد بود و وزارتخانه مسئولیتی بابت پرداخت حقوق و مزایای فرد مامور نخواهد داشت . 2 تمدید ماموریت افراد نیز صرفا در چارچوب بند 1 این بخشنامه امکان‌پذیر می‌باشد . معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی، املاک و حمایت قضایی وزارت آموزش و پرورش به موجب لایحه شماره 810/159355 1400/9/15 به‌طور خلاصه توضیح داده است که : " 1 در راستای اجرای تکلیف مندرج در اصول 60 و 138 قانون اساسی که صدور بخشنامه‌های اداری در زمره مسئولیت‌های هر یک از وزرا قرار گرفته، مقام عالی وزارت آموزش و پرورش در حدود وظایف خویش و با اختیارات تجویزی، بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 (پیرامون نحوه و شرایط ماموریت) را مبتنی بر شرایط خاص نیروی انسانی آموزش و پرورش (کمبود شدید نیرو) صادر نموده است . 2 برابر دادنامه هیات تخصصی دیوان عدالت اداری شماره 9909970906010865 1399/7/14 با توجه به‌اینکه به موجب ماده 11 قانون استخدام کشوری ماموریت عبارتست از محول شدن وظیفه موقت به مستخدم غیر از وظیفه اصلی که در پست ثابت سازمانی خود دارد و بند ث ماده 124 قانون مذکور نیز مامور را مستخدمی تلقی می‌کند که به‌طور موقت مامور انجام وظیفه خاصی گردیده و یا از طرف وزارتخانه و موسسه متبوع به وزارتخانه یا موسسه دولتی دیگری به‌طور موقت اعزام شده باشد و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری نحوه ماموریت کارمندان به سایر دستگاههای اجرایی را به تصویب آئین‌نامه موکول کرده است که طی آئین نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1388 هیات وزیران اعزام کارمند به ماموریت و حفظ یا عدم حفظ پست سازمانی کارمند در مدت ماموریت حسب توافق دستگاههای ذیربط خواهد بود . 3 با بررسی و تدقیق نظر در مواد 5، 6 و 18 آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری اختیار دستگاه‌های دولتی و با عبارت اخری، توافق بین دستگاه‌های اجرایی در انجام شرایط ماموریت از جمله توافق مبدا و مقصد، پرداخت حقوق و حفظ یا عدم حفظ پست سازمانی مشخص می‌گردد . 4 مستند به ماده 9 آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری، حقوق و فوق‌العاده‌هایی که حسب مورد به ماموریت موضوع مواد 6، 7 و 8 این آیین‌نامه تعلق می‌گیرد، تنها از یک دستگاه قابل پرداخت است . 5 به موجب قسمت اخیر ماده 8 آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری در صورتی که مقررات استخدامی در مورد شرایط کارمند مامور، حکمی نداشته باشد شرایط با موافقت دستگاه‌های مبدا و مقصد تعیین خواهد شد . 6 النهایه برابر بند ) ب ( تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و همچنین ماده 9 ضوابط اجرایی آن مقنن به صورت مطلق و عام به کارگیری هرگونه نیرو در سال 1400 را بدون رعایت مفاد آن حکم ممنوع اعلام نموده که عموم و اطلاق آن شامل به کارگیری به صورت ماموریت نیز می‌باشد . علیهذا با عنایت به موارد مذکور صدور بخشنامه در حدود اختیارات قانونی و عدم تخطی از قوانین و مقررات موضوعه جاری، صدور حکم مبنی بر رد شکایت شاکی مورد تقاضاست . " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/1/20 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی به موجب ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/7/8: «آیین‌نامه اجرایی نحوه انتقال و ماموریت کارمندان مشمول این قانون به سایر دستگاههای اجرایی و مرخصی بدون حقوق شامل نحوه احتساب سوابق خدمت و نحوه پرداخت حقوق و مزایا و ارتباط سازمانی و سایر موارد مربوط با رعایت مفاد این قانون به پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران می‌رسد» و براساس ماده 5 آیین‌نامه مذکور که با عنوان آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری (موضوع تصویب‌نامه شماره 44295 / 20461 1389/1/31 هیات وزیران) به تصویب رسیده، مقرر شده است که: «ماموریت کارمندان رسمی و پیمانی مشمول قانون به دستگاههای دیگر مشمول قانون با حفظ پست سازمانی در دستگاه متبوع حداکثر به مدت شش ماه با پرداخت حقوق و فوق‌العاده‌ها از اعتبار دستگاه متبوع مجاز می‌باشد . » نظر به اینکه براساس بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش مقرر شده است که: «با توجه به کمبود نیروی انسانی حتی‌المقدور از خروج نیرو به صورت مامور و یا انتقال دائم خودداری گردد و در مواردی که برابر ضوابط و مقررات دستگاه مکلّف به موافقت با خروج نیرو باشد موضوع صرفا با موافقت ستاد به‌صورت ماموریت بدون حفظ پست سازمانی قابل بررسی و اقدام خواهد بود و وزارتخانه مسئولیتی بابت پرداخت حقوق و مزایای فرد مامور نخواهد داشت» و اطلاق حکم فوق از جهت آنکه در فرض ماموریت کمتر از شش ماه نیز تکلیف به عدم حفظ پست سازمانی می‌کند، مغایر با حکم مقرر در ماده 5 آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری و نتیجتا خارج از حدود اختیار است، بنابراین اطلاق بخشنامه شماره 710/3 1398/1/24 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش در حدی که متضمن عدم حفظ پست سازمانی در ماموریتهای کمتر از شش ماه است، خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین