رای شماره 2841 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «مصوبه شماره 4/96/4688/ش 1396/3/29 شورای اسلامی شهر مشهد که متضمن اخذ سرانه از اراضی و املاک کمتر از 500 مترمربع است، ابطال شد.»

شماره9900274 – 25/11/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905812841 مورخ 28/10/1400 با موضوع: «مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396شورای اسلامی شهر مشهد که متضمن اخذ سرانه از اراضی و املاک کمتر از 500 مترمربع است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه: 28/10/1400 شماره دادنامه: 2841 شماره پرونده: 9900274 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای سیدابوتراب موسوی موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت مربوط به تعیین میزان سرانه‌ها در خصوص اراضی و املاک زیر 500 مترمربع از مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد و نامه شماره 1734/98/55/ش 13 9 /1398 شورای اسلامی شهر مشهد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " به استحضار می‌رساند به تجویز تبصره 4 قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری‌ها مصوب 29/8/1367، مراجع قانونی در قبال موافقت با تقاضای صاحبان اراضی برای استفاده از مزایای ورود به محدوده شهر علاوه بر انجام تعهداتی، حداکثر می‌توانند 20 درصد از اراضی مالکین را برای تامین عوض اراضی واقع در طرح‌های نوسازی و بهسازی شهری به‌طور رایگان دریافت نمایند. متعاقب آن شورای اسلامی شهر مشهد طی مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 با انجام تغییرات اساسی و تحریف نص صریح قانون و صرفا با توجه به مساحت عرصه املاک این مقدار را بدون وجود مستند قانونی تا سقف 43/75 درصد افزایش داده که پس از آن هیات تخصصی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 186 17/5/1394 این رقم را حداکثر 20 درصد تعیین و اعلام نموده‌اند و متاسفانه پس از انجام این مهم مجددا هیات عمومی دیوان وفق بند (د) دادنامه شماره 215 الی 220 16/3/1396 مرقوم داشته‌اند در قبال موافقت از صاحبان اراضی برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه و عمران شهر و با توجه به اینکه هنگام ورود اراضی به محدوده شهری انجام تفکیک نیز صورت می‌گرد میزان 43/75 درصد از زمین را بابت سهم مزایای ورود به محدوده با رعایت جمیع شرایط مربوطه تعیین کرده‌اند و با این استدلال مصوبه معترض‌عنه را ابطال ننموده‌اند و این مهم توام با ایجاد هرج‌ومرج اداری و عسر و حرج برای شهروندان مشهد و اقدامات سلیقه‌ای مدیران شهری گردیده که بدین لحاظ مجددا ضمن تبیین قوانین و ضوابط و آراء اصداری موجود در این خصوص تقاضای ابطال موارد خواسته شده در موضوع شکایت را به شرح ذیل اعلام می‌دارد. هیات تخصصی دیوان مستند به مقررات ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری مصوب 1390 سهم سرانه خدمات ورود به محدوده را حداکثر 20 درصد تعیین نموده‌اند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی آراء متعدد مصوبات مشابه را ابطال نموده است که به جهت اثبات ادعای خویش می‌توان به دادنامه شماره 153 30/2/1393 هیات عمومی دیوان در خصوص ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر تبریز اشاره نمود و با التفات به این مهم که قانون‌گذار حقوق قانونی و شهروندی و شرعی تمام ملت ایران را در کلیه نقاط کشور یکسان و محترم شمرده و هیچ‌گونه تبعیضی برای قومیتهای خاص اعمال ننموده است و بدین لحاظ به منظور ایجاد وحدت رویه یکسان و شفاف‌سازی موضوع مزایای ورود به محدوده و تفکیک اراضی می‌بایستی مجددا از سوی هیات عمومی بررسی و کنکاش قانونی به منظور جداسازی موضوع سرانه خدمات ورود به محدوده و اصل تفکیک یا افراز در قالب رای هیات عمومی صورت پذیرد. با عنایت به مراتب معنونه فوق و مستند به مقررات ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری مصوب1390 و نیز تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری‌ها مصوب 1367 از محضر قضات هیات عمومی دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال همزمان مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد در مبحث مازاد بر صراحت قانونی 20 درصد و همچنین نامه غیرقانونی شماره 1734/98/55/ش 13/9/1398 رئیس شورای مذکور و احقاق حقوق مالکانه مردم مشهد را به منظور صدور رای شایسته و ایجاد وحدت رویه در تمامی شهرهای ایران اسلامی دارد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " شهردار محترم مشهد مقدس موضوع: اصلاح مصوبات شماره 2038/95/41/ش 14/11/1395 و 2038/95/42/ش 14/11/1395 سلام علیکم؛ با احترام، طرح شماره 3471/96/4/ش 6/3/1396 با موضوع اصلاح مصوبه شماره 2038/95/41/ش 14/11/1395 (بازنگری در ضوابط مربوط به حقوق شهرداری بابت اجرای ماده 101 قانون شهرداری‌ها) و مصوبه شماره 2038/95/42/ش 14/11/1395 (بازنگری در نحوه محاسبه عوارض زیربنای مشمول تراکم ساختمانی) در جلسات رسمی مورخ 22/3/1396 و 28/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد مقدس مطرح شد و به شرح زیر به تصویب رسید. متن مصوبه: ماده واحده: مصوبات شماره 2038/95/41/ش 14/11/1395 و 2038/95/42/ش 14/11/1395 به شرح زیر اصلاح شد: الف) مصوبه شماره 2038/95/41/ش 14/11/1395 با موضوع بازنگری در ضوابط مربوط به حقوق شهرداری بابت اجرای ماده 101 قانون شهرداری‌ها به شرح بندها و تبصره‌های زیر اصلاح شد: 1 سهم سرانه‌های مرتبط با سطوح لازم برای عمران و آماده‌سازی زمین (مغایر)، تاسیسات، تجهیزات و خدمات عمومی موضوع تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها، به شرح جدول زیر تعیین می‌شود. مالکینی که متقاضی بهره‌برداری از مزایای طرح‌های تفصیلی یا جامع شهر هستند، موظف به رعایت و واگذاری این سرانه‌ها به شهرداری مشهد می‌باشند. جدول تعیین میزان سرانه‌ها مساحت عرصه سهم سرانه‌ها از مساحت عرضه اراضی و املاک تا 500 مترمربع 10 درصد علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهر مشهد، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از سوی آن شورا واصل نشده است. پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع شد و این هیات به موجب دادنامه شماره 1109 7/8/1399، مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 و نامه شماره 1734/98/55/ش 13/9/1398 شورای اسلامی شهر مشهد به استثناء اراضی و املاک زیر 500 مترمربع را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای ذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت. رسیدگی به تقاضای ابطال قسمت مربوط به تعیین میزان سرانه‌ها در خصوص اراضی و املاک تا 500 مترمربع از مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 28/10/1400 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است رای هیات عمومی قانون‌گذار براساس ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری و تبصره 3 ماده مذکور مصوب 28/1/1390 مقرر کرده است که در اراضی با مساحت بیشتر از 500 مترمربع که دارای سند شش دانگ است، شهرداری برای تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی تا سقف بیست و پنج درصد و برای تامین اراضی مورد نیاز احداث شوارع و معابر عمومی شهر در اثر تفکیک و افراز این اراضی مطابق با طرح جامع و تفصیلی با توجه به ارزش افزوده ایجادشده از عمل تفکیک برای مالک، تا بیست و پنج درصد از باقیمانده اراضی را دریافت می‌نماید و شهرداری مجاز است با توافق مالک قدرالسهم مذکور را براساس قیمت روز زمین طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری دریافت نماید. با توجه به حکم مقرر در ماده مذکور، مصوبه شماره 4688/96/4/ش 29/3/1396 شورای اسلامی شهر مشهد که متضمن اخذ سرانه از اراضی و املاک کمتر از 500 مترمربع است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین