رای شماره 385 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در شعب 4 بدوی و 5 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص مهلت اعتراض به آرای مراجع اختصاصی اداری

شماره 0003100 – 30/3/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140409970905810385 مورخ 3/3/1401 با موضوع : » رای صادره از شعبه چهارم بدوی دیوان عدالت اداری که مهلت اعتراض به آرای مراجع اختصاصی اداری را سه ماه و جمعا 90 روز از تاریخ ابلاغ رای قلمداد و به دلیل تقدیم دادخواست در خارج از مهلت زمانی مزبور در قالب قرار رد شکایت صادر شده است، صحیح و منطبق با موازین قانونی است .» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1401/3/3 شماره دادنامه : 385 شماره پرونده : 0003100 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کنندگان تعارض : آقای صفدر محققی قاضی دیوان عدالت اداری موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص نحوه احتساب مهلت شکایت سه ماهه موضوع تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به اعتراض به آراء موضوع بند 2 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، شعب دیوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادر کرده‌اند . به همین جهت رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه درخواست شده است . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 4 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست شرکت مخابرات ایران به خواسته اعتراض به رای شماره 18 1399/3/10 شعبه اول تجدیدنظر تعزیرات حکومتی یزد، به موجب دادنامه شماره 140031390000832442 1400/4/5 به شرح زیر اعتراض به رای سازمان تعزیرات حکومتی را خارج از مهلت قانونی تشخیص داده و به رد شکایت رای صادر کرده است : با عنایت به اینکه به موجب تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری « از زمان تصویب این قانون مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند 2 ماده 10 این قانون برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور 6 ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب ( در امور مدنی ) است ...» و با توجه به اینکه رای نهایی اصداری در پرونده که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته است در تاریخ 1399/4/11 به ایشان ابلاغ گردیده و دادخواست شکایت به دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/7/16 ثبت شده است و شاکی ادعایی از حیث وضعیت ابلاغ و اطلاع از رای مطرح ننموده‌اند و حتی با فرض پذیرش تاریخ تحویل شکایت به پست ( 99 / 7 / 13 ) به عنوان تاریخ شکایت، با لحاظ مقررات مواد 5 443 آیین دادرسی مدنی و با توجه به 31 روزه بودن ماه‌های نیمه اول سال، شکایت خارج از مهلت سه ماهه قانونی انجام گرفته است، بنا به مراتب شکایت خارج از مهلت قانونی تقدیم گردیده و شاکی عذر قانونی بر تاخیر اعلام نکرده‌اند . علیهذا به استناد تبصره 2 مذکور و بند ( ت ) ماده 53 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد . قرار صادره ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی از سوی محکوم علیه، قطعی شده است . ب : شعبه 4 بدوی دیوان عدالت اداری در پرونده دیگری در خصوص دادخواست شرکت تجارت گستران منصور، به خواسته اعتراض به رای شماره 58 1399/2/16 شعبه 4 تجدیدنظر تعزیرات حکومتی تهران، به موجب دادنامه شماره 9909970901304208 1399/12/5، به شرح زیر اعتراض به رای شعبه 4 تجدیدنظر تعزیرات حکومتی تهران را خارج از مهلت قانونی تشخیص داده و به رد شکایت رای صادر کرده است : با عنایت به اینکه به موجب تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری « از زمان تصویب این قانون مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند 2 ماده 10 این قانون برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور 6 ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب ( در امور مدنی ) است ...» و با توجه به اینکه رای نهایی اصداری در پرونده که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته است در تاریخ 1399/2/20 به ایشان ابلاغ گردیده و دادخواست شکایت به دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/5/21 ثبت شده است و شاکی ادعایی از حیث وضعیت ابلاغ و اطلاع از رای مطرح ننموده‌اند . از طرفی با لحاظ 31 روزه بودن ماه‌های نیمه اول سال و مقررات مواد 5 443 آیین دادرسی مدنی، شکایت خارج از مهلت سه ماهه قانونی انجام گرفته است، بنابه مراتب شکایت خارج از مهلت قانونی تقدیم گردیده و شاکی عذر قانونی بر تاخیر اعلام نکرده است . علیهذا به استناد تبصره 2 مذکور و بند ( ت ) ماده 53 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد . قرار صادره ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . متعاقب تجدیدنظر خواهی شرکت تجارت گستران منصور، شعبه 5 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، ضمن نقض دادنامه بدوی فوق‌الذکر به موجب دادنامه شماره 140031390001135416 1400/5/9، اعتراض صورت گرفته را در مهلت قانونی فرجه 3 ماهه تشخیص داده و به شرح زیر به اعاده پرونده به شعبه بدوی جهت ادامه فرآیند رسیدگی، رای صادر کرده است : نظر به اینکه طبق مفاد تبصره دوم از ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند 2 ماده 10 این قانون برای اشخاص داخل کشور 3 ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی است و همچنان که دیده می‌شود مهلت اعتراض بر اساس تعداد روز مقرر نشده است بلکه ملاک ماه است و به همین جهت چون اعتراض شاکی حاضر در فرجه 3 ماهه بوده است، با پذیرش تجدیدنظرخواهی مطرح شده مستند به مواد 65 و 72 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری با نقض قرار رد صادر شده، پرونده را جهت ادامه فرآیند رسیدگی به شعبه نخستین اعاده می‌نماید، رای صادر شده قطعی است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/3/3 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب اولا : به موجب تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از زمان تصویب این قانون، مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند ( 2 ) ماده ( 10 ) این قانون برای اشخاص داخل کشور سه ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی است . ثانیا : براساس حکم مقرر در ماده 122 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، در موارد سکوت در این قانون، مقررات قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی بر موضوع حاکم خواهد بود و با توجه به اینکه قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در مورد تعداد روزهای ماه حکمی ندارد و براساس ماده 443 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر شده است که ماه سی روز است و با لحاظ حکم مقرر در ماده 445 این قانون مبنی بر اینکه موعدی که ابتدای آن تاریخ ابلاغ یا اعلام ذکر شده است روز ابلاغ و اعلام و همچنین روز اقدام جزء مدت محسوب نمی‌شود، بنابراین رای شماره 140031390000832442 1400/4/5 صادره از شعبه چهارم بدوی دیوان عدالت اداری که مهلت اعتراض به آرای مراجع اختصاصی اداری را سه ماه و جمعا 90 روز از تاریخ ابلاغ رای قلمداد و به دلیل تقدیم دادخواست در خارج از مهلت زمانی مزبور در قالب قرار رد شکایت صادر شده است، صحیح و منطبق با موازین قانونی است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین