رای شماره 2602702 هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با موضوع رد شکایت ابطال بخشی از عوارض زیربنای مسکونی و غیرمسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجرای در سال 1402 و بندهای 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زیر بنای مسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجراء در سال 1403

هیئت تخصصی شوراهای اسلامی شماره پرونده: ه ت/0400079 شماره دادنامه سیلور: 140431390002602702 تاریخ: 1404/10/08 شاکیان : ت اصغری احمد احدیان و ... با وکالت وحید مختاری طرف شکایت: شورای اسلامی شهر میانه شهرداری میانه موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشی از عوارض زیربنای مسکونی و غیرمسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجرای در سال 1402 و بندهای 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زیر بنای مسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجراء در سال 1403 شاکیان دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر میانه شهرداری میانه به خواسته ابطال بخشی از عوارض زیر بنای مسکونی و غیرمسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجرا در سال 1402 و بند‌های 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زیر بنای مسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجراء در سال 1403 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده‌اند که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : عوارض زیر بنای مسکونی به شرح زیر محاسبه می‌گردد: (تعرفه سال 1402) با توجه به اینکه در تعرفه عوارض محلی سال 1401 حداقل ارزش معاملاتی برای تعیین مقادیر ریالی P در نظر گرفته شده بود ولی در سال 1402 برابر بند 7 ماده 2 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و ماده 19 دستور العمل ابلاغی در سال 1402 ضریب 16% لحاظ خواهد شد و با رعایت بند 8 ماده 2 قانون درآمد پایدار هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و ماده 8 دستور العمل ابلاغی که مقرر نموده حداکثر نرخ رشد عوارض برای سال 1402 حداکثر تا میزان تورم اعلامی توسط مرکز آمار ایران با احتساب نرخ تورم یکساله، سه ماهه سال گذشته (دی، بهمن و اسفند) و نه ماهه سال جاری (پایان آذر) باشد که پس از بررسی‌های کارشناسی به شرح زیر اقدام خواهد شد : 1- با توجه به اینکه ارزش معاملاتی ملاک محاسبه عوارض در مناطق مختلف شهری اختلاف بیشتری دارد و جهت جلوگیری از تبعیض و تفاوت نرخ عوارض، مقرر گردید برای مناطقی از شهر که ارزش منطقه‌ای آن‌ها در سال 1402 پایین تر یا مساوی 75/000 ریال می‌باشد ضریب P در طبقات زیر زمین، همکف، اول و دوم به صورت مضربی از 1/000/000 ریال برای هر مترمربع عوارض زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت گردد . تبصره 1: در صورتی که در مناطق فوق الذکر زیر بنای مسکونی طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط با احداث بنای بیشتر یا مغایر در طبقات مندرج در بند 1 صورت گیرد. ضریب P در سال 1402 مضربی 2/680/000 ریال برای هر مترمربع عوارض زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 2: در مناطق فوق الذکر عوارض زیر بنای مسکونی در طبقات سوم و بالاتر به صورت مضربی از 2/150/000 ریال برای هر مترمربع زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 3: اگر در مناطق فوق الذکر زیربنای مسکونی در طبقات سوم و بالاتر طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ر بط یا احداث بنای بیشتر یا مغایر صورت گیرد ضریب P مضربی وابسته به طبقات طبق جدول زیر خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع (ریال) بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 سوم و چهارم 4/840/000 24P 32P 2 پنجم و چهارم 6/320/000 3 هفتم و هشتم 7/130/000 4 نهم و بالاتر 7/600/000 ⃰ A ضریب P که از تقسیم مبالغ زیر بنای مسکونی به ارزش منطقه‌ای موضوع ماده 64 مالیات‌های مستقیم به دست می‌آید . P/ مبالغ زیر بنا = A برای مناطقی از شهرکه ارزش منطقه‌ای آن‌ها از 75/000 ریال بیشتر می‌باشد به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع (ریال) بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 زیر زمین‌ها، همکف اول و دوم 17/5 P 32P 41P 2 سوم و بالاتر 32/5 P تبصره1: اگر در مناطق فوق و در طبقات فوق الذکر زیر بنای مسکونی طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط بلا احداث بنای بیشتر یا مغایر صورت گیرد. عوارض زیر بنا طبق جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 زیر زمین‌ها، همکف اول و دوم 40P 32P 41P 2 سوم و چهارم 69P 3 پنجم و ششم 89P 4 هفتم و هشتم 100P 5 نهم و بالاتر 107P P= ارزش معاملاتی عرصه ملک با اعمال ضریب تعدیل موضوع تبصره 2 ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم توضیحات عوارض زیر بنای مسکونی تبصره 1: عوارض بالکن رو باز به حیاط ½ جدول فوق محاسبه خواهد شد . تبصره 2: در صورت تبدیل انباری به مسکونی عوارض صدور پروانه ساختمانی با ضریب 60 % محاسبه و دریافت خواهد شد . عوارض زیر بنای غیرمسکونی به شرح زیر محاسبه می‌گردد : 1 در مناطقی از شهر که ارزش معاملاتی عرصه املاک موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم با رعایت تبصره 3 این قانون کمتر یا مساوی 75/000 ریال باشد P مضربی از مبالغ جدول زیر خواهد بود . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 3/630/000 ریال 43P 86P 2 زیر زمین 2/688/000 ریال 3 اول به بالا 2/150/000 ریال تبصره 1: اگر در مناطق فوق الذکر زیربنای تجاری و خدماتی در طبقات فوق طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط یا احداث بنای بیشتر یا عدم رعایت ارتقاع صورت گیرد ضریب P مضربی از مبالغ جدول زیر خواهد بود . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 6/310/000 ریال 43P 86P 2 زیر زمین 4/570/000 ریال 3 اول به بالا 3/630/000 ریال در مناطقی از شهر که ارزش معاملاتی عرصه املاک موضوع ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم با رعایت تبصره 3 این قانون بیشتر از 75/000 ریال باشند به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 49P 56P 111P 2 زیر زمین 36P 3 اول به بالا 29P تبصره 1 اگر در مناطق فوق الذکر زیر بنای تجاری و خدماتی در طبقات فوق طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط یا احداث بنای بیشتر یا عدم رعایت ارتفاع صورت گیرد و به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 85P 56P 111P 2 زیر زمین 62P 3 اول به بالا 49P توضیحات عوارض زیر بنای یک یا چند واحد تجاری، خدماتی : تبصره 1: عوارض انباری تجاری، خدماتی طبقه همکف و طبقات زیر زمین و بالای همکف با دسترسی از داخل ساختمان 60% عوارض طبقه مربوطه محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 2: عوارض انباری تجاری، خدماتی طبقات با دسترسی مستقل، 80% عوارض تجاری، خدماتی طبقه مربوطه محاسبه و اخذ خواهد شد. در صورت تبدیل این موضوع این نوع انباری‌ها به استفاده تجاری و خدماتی ... از طریق کمیسیون ماده 100 رسیدگی خواهد شد . تبصره 3: حداکثر مساحت بالکن (نیم طبقه) داخل واحد تجاری و خدماتی و بالای پارکینگ ملحق به تجاری و خدماتی تا 30% مساحت اعیانی مطابق ضوابط طرح توسعه شهری، 50% عوارض طبقه مربوطه (طبقه‌ای که بالکن در آن طبقه احداث یا ایجاد می‌شود) محاسبه خواهد شد . تبصره 4: در صورت احداث نیم طبقه یا بالکن بیش از 30% اعیانی مربوطه، این احداثی به عنوان یک واحد مستقل (یک طبقه مستقل) منظور خواهد شد و عوارض آن با طبقه مربوط محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 5: در صورت الحاق انباری مجاز تجاری و خدماتی به تجاری و خدماتی مجاز، عوارض زیر بنا مساحت قسمت الحاقی طبق جدول مربوط با ضریب 60% محاسبه و وصول خواهد شد . ب: عوارض زیر بنای مسکونی براساس فرمول زیر محاسبه خواهد شد: (تعرفه سال 1403) 1-عوارض زیربنای مسکونی به شرح زیر محاسبه می‌گردد : با توجه به اینکه در تعرفه عوارض منحنی سال 1401 حداقل ارزش معاملاتی برای تعیین مقادیر ریالی P در نظر گرفته شده بود ولی در سال 1402 برابر بند 7 ماده 2 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و ماده 19 دستور العمل عناوین عوارض و ترتیبات وصول آن‌ها که توسط وزیر محترم کشور ابلاغ گردیده است در محاسبه عوارضی بایستی ارزش معاملاتی موضوع ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم با رعایت تبصره 2 همین قانون رعایت گردد و با توجه به اینکه در تبصره 3 ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم ضریب محاسبه عوارض در سال 1402 ، 16% بوده که طبق ماده 19 دستور العمل ابلاغی در سال 1403 ضریب 14% لحاظ خواهد شد. و با رعایت بند 8 ماده 2 قانون درآمد پایدار هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و ماده 8 دستور العمل ابلاغی که مقرر نموده حداکثر نرخ رشد عوارض برای سال 1403 حداکثر تا میزان تورم اعلامی توسط مرکز آمار ایران با احتساب نرخ تورم یکساله، سه ماهه سال گذشته (دی، بهمن بهمن و اسفند) و نه ماهه سال جاری (پایان آذر) باشد که پس از بررسی‌های کارشناسی به شرح زیر اقدام خواهد شد : 1- با توجه به اینکه ارزش معاملاتی ملاک محاسبه عوارض در مناطق مختلف شهری اختلاف بیشتری دارد و جهت جلوگیری از تبعیض و تفاوت نرخ عوارض، مقرر گردید برای مناطقی از شهر که ارزش منطقه‌ای آن‌ها در سال 1403 پایین تر یا مساوی 66/000 ریال می‌باشد ضریب P در طبقات زیر زمین، همکف، اول و دوم به صورت مضربی از 1/490/000 ریال برای هر مترمربع عوارض زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت گردد . تبصره 1: در صورتی که در مناطق فوق الذکر زیر بنای مسکونی طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط با احداث بنای بدون پروانه یا بیشتر یا مغایر در طبقات مندرج در بند 1 صورت گیرد. ضریب P در سال 1403 مضربی 4/000/000 ریال برای هر متر مربع عوارض زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 2: در مناطق فوق الذکر عوارض زیر بنای مسکونی در طبقات سوم و بالاتر به صورت مضربی از 3/200/000 ریال برای هر مترمربع زیر بنای مسکونی محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 3: اگر در مناطق فوق الذکر زیربنای مسکونی در طبقات سوم و بالاتر طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط یا احداث بنای بیشتر با مغایر صورت گیرد ضریب P مضربی وابسته به طبقات طبق جدول زیر خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع (ریال) بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 سوم و چهارم 7/200/000 36P 48P 2 پنجم و چهارم 9/400/000 3 هفتم و هشتم 10/650/000 4 نهم و بالاتر 11/420/000 ⃰A ضریب P که از تقسیم مبالغ زیربنای مسکونی به ارزش منطقه‌ای موضوع ماده 64 مالیاتهای مستقیم به دست می‌آید . P/ مبالغ زیر بنا A= 2 - برای مناطقی از شهرکه ارزش منطقه‌ای آن‌ها از 66/000 ریال بیشتر می‌باشد به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع (ریال) بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 زیر زمین‌ها ، همکف اول و دوم 26P 48P 61P 2 سوم و بالاتر 49/5P تبصره1: اگر در مناطق فوق و در طبقات فوق الذکر زیر بنای مسکونی طبق مصوبات کمیسیون‌های ذی ربط بلا احداث بنای بیشتر یا مغایر صورت گیرد. عوارض زیر بنا طبق جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات سازه‌ای عوارض زیر بنای مسکونی برای هر متر مربع بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 زیر زمین‌ها ،همکف اول و دوم 60P 48P 61P 2 سوم و چهارم 103P 3 پنجم و ششم 133P 4 هفتم و هشتم 149P 5 نهم و بالاتر 160P = P ارزش معاملاتی عرصه ملک با اعمال ضریب تعدیل موضوع تبصره 2 ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم 2 – 1 - توضیحات عوارض زیر بنای مسکونی تبصره 1: عوارض بالکن رو باز به حیاط ½ جدول فوق محاسبه خواهد شد . تبصره 2: در صورت تبدیل انباری به مسکونی عوارض صدور پروانه ساختمانی با ضریب 60% محاسبه و دریافت خواهد شد . 2 - عوارض زیر بنای غیر مسکونی به شرح زیر محاسبه می‌گردد . 1 - در مناطقی از شهر که ارزش معاملاتی عرصه املاک موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم با رعایت تبصره 3 این قانون کمتر یا مساوی 66/000 ریال باشد P مضربی از مبالغ جدول زیر خواهد بود . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 5/420/000 ریال 64P 128P 2 زیر زمین 4/000/000 ریال 3 اول به بالا 3/200/000 ریال تبصره 1: اگر در مناطق فوق الذکر زیر بنای تجاری و خدماتی در طبقات فوق طبق مصوبات کمیسیون‌های ذیربط یا احداث بنای بیشتر یا عدم رعایت ارتقاع صورت گیرد ضریب P مضربی از مبالغ جدول زیر خواهد بود . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 9/420/000 ریال 64P 128P 2 زیر زمین 6/820/000 ریال 3 اول به بالا 5/420/000 ریال در مناطقی از شهر که ارزش معاملاتی عرصه املاک موضوع ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم با رعایت تبصره 3 این قانون بیشتر از 66/000 ریال باشند به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 73P 84P 166P 2 زیر زمین 54P 3 اول به بالا 43P تبصره 1 اگر در مناطق فوق الذکر زیر بنای تجاری و خدماتی در طبقات فوق طبق مصوبات کمیسیون‌های ذیربط یا احداث بنای بدون پروانه یا بیشتر یا عدم رعایت ارتفاع صورت گیرد و به شرح جدول زیر اقدام خواهد شد . ردیف طبقات زیر بنای تجاری و مسکونی بالکن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشیده 1 همکف 127P 84P 166P 2 زیر زمین 93P 3 اول به بالا 73P 2 – 2 - توضیحات عوارض زیر بنای یک یا چند واحد تجاری ، خدماتی : تبصره 1 عوارض انباری تجاری، خدماتی طبقه همکف و طبقات زیر زمین و بالای همکف با دسترسی از داخل ساختمان 80% عوارض طبقه مربوطه محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 2: عوارض انباری تجاری، خدماتی طبقات با دسترسی مستقل، 100% عوارض تجاری، خدماتی طبقه مربوطه محاسبه و اخذ خواهد شد. در صورت تبدیل این موضوع این نوع انباری‌ها به استفاده تجاری و خدماتی از طریق کمیسیون ماده 100 رسیدگی خواهد شد . تبصره 3: حداکثر مساحت بالکن (نیم طبقه) داخل واحد تجاری و خدماتی و بالای پارکینگ ملحق به تجاری و خدماتی تا 50% مساحت اعیانی مطابق ضوابط طرح توسعه شهری، 60% عوارض طبقه مربوطه (طبقه‌ای که بالکن در آن طبقه احداث یا ایجاد می‌شود) محاسبه خواهد شد . تبصره 4: در صورت احداث نیم طبقه یا بالکن بیش از 50% اعیانی مربوطه، این احداثی به عنوان یک واحد مستقل (یک طبقه مستقل) منظور خواهد شد و عوارض آن با طبقه مربوط محاسبه و دریافت خواهد شد . تبصره 5 : در صورت الحاق انباری مجاز تجاری و خدماتی به تجاری و خدماتی مجاز، عوارض زیربنا مساحت قسمت الحاقی طبق جدول مربوط با ضریب 60% محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 6 : عوارض زیر بنای تجاری و خدماتی زیر زمین دوم و سوم به ترتیب 10 % برای هر طبقه زیر زمین نسبت به زیر زمین اول تعدیل خواهدشد . تبصره 7: عوارض تعویض سقف تجاری‌ها با اخذ 50% عوارض پذیره بدون افزایش ارتفاع و زیر بنا (مساحت) در صورتی که ملک عقب کشی نداشته باشد خواهد بود . اعیانی موجود و مجاز به استفاده دیگر و ابقا در کمیسسیون ماده 100، عوارض به روز اعیانی قبلی از عوارض اعیانی فعلی قابل کسر خواهد بود و در صورتی که عوارض ابقا بیشتر باشد مابه التفاوت اخذ خواهد شد و در صورتی که عوارض ابقاء کمتر باشد بدون عوارض ابقاء خواهد بود . دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1 - وفق بند 7 ماده 2 قانون درآمد پایدار شهرداری‌ها مبنای محاسبه عوارض محلی، قیمت‌های معاملاتی موضوع ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد و مستفاد از بند 8 ماده 2 قانون یاد شده حداکثر رشد عوارض محلی نسبت به سال قبل نباید بیشتر از میزان شورای اسلامی از مراجع ذی صلاح باشد . 2 - عوارض تعیین شده به صورت غیرقانونی و غیرکارشناسی تصویب شده به عبارتی عوارض تعیین برای طبقات مختلف حاکی از عوارض بیش از آنچه که می‌بایست تعیین گردد تعیین شده است . 3 - افزایش چند برابری تورم سالانه اخذ و عوارض مضاعف الزام مودیان به پرداخت عوارض بیشتری را به دنبال دارد لذا ابطال مصوبات مورد استدعا است . خلاصه مدافعات طرف شکایت : 1 - مصوبات معترض عنه در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده وضع شده است . 2 - عوارض مورد مطالبه براساس دستورالعمل ابلاغی وزارت کشور و براساس شاخص نرخ تورم بانک مرکزی تصویب شده است . 3 - در صورت اختلاف در میزان عوارض موضوع قابل اعتراض از طریق کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری می‌باشد . هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضا تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعید از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آرا اعضای حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می‌نماید . رای هیئت تخصصی شوراهای اسلامی طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهری و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست‌های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود و از جمله وظایف و مسئولیت‌های شورای اسلامی شهرها محسوب شده و در بند «ب» رای شماره ی 79 مورخ 1395/02/21 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض صدور پروانه‌های ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است. بنابراین بخشی از عوارض زیربنای مسکونی و غیرمسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجرای در سال 1402 و بند‌های 1 و 2 قسمت ( ب) بخش اول موضوع عوارض زیربنای مسکونی ماده 2 و تبصره‌های ذیل آن برای اجراء در سال 1403 مصوب شورای اسلامی شهر میانه مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر می‌شود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است . رئیس هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری رحمان پیوست