رای شماره 2051676 هیئت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری با موضوع: رد شکایت ابطال بند ت ماده 1 و ماده 2 آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه

هیئت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی * شماره پرونده: ه ت/ 0200616 * شماره دادنامه سیلور: 140431390002051676 - تاریخ : 1404/08/14 * شاکی : آقای محمدحسین هاشمی * طرف شکایت : بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران * موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ت ماده 1 و ماده 2 آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه * شاکی دادخواستی به طرفیت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : بند ت ماده 1 آیین‌نامه اجرایی نحوه انتقال تخفیفات حاصل از نداشتن حوادث منجر به خسارت موضوع تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه «انتقال‌دهنده: مالک وسیله نقلیه که در مدت اعتبار بیمه‌نامه مالکیت وسیله نقلیه خود را بر اساس ماده (4) این آیین‌نامه به انتقال گیرنده منتقل کرده است» ماده 2: در صورت انتقال مالکیت وسیله نقلیه، سابقه تخصیص عدم خسارت متعلق به انتقال‌دهنده است، انتقال‌دهنده می‌تواند سابقه تخفیف مذکور را همزمان با انتقال مالکیت به انتقال گیرنده منتقل نماید یا هر زمان پس از آن سابقه مذرکور را به‌وسیله نقلیه دیگر از همان نوع که متعلق به وی یا متعلق به همسر، والدین یا اولاد بلاواسطه وی باشد منتقل نماید . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : در بند ت ماده 1 و ماده 2 آیین‌نامه اجرایی نحوه انتقال تخفیفات حاصل از نداشتن حوادث منجر به خسارت را مشمول انتقال‌دهنده دانسته در حالی که بایستی مشمول بیمه گذار اعم از مالک و یا متصرف بشود این امر از لحاظ شرعی و قانونی و قاعده لاضرار و اصول 40 و 43 قانون اساسی به ضرر بیمه‌گذاری بوده که مالک نیست لذا خواستار ابطال آن می‌باشد . * در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی بیمه مرکزی به موجب لایحه شماره 815576 مورخ 1403/3/1 به‌طور خلاصه توضیح داده است که : از لحاظ موضوع به مصوبه هیئت وزیران اعتراض شده دعوا متوجه بیمه مرکزی نبوده از لحاظ ماهوی وفق ماده 4 آیین‌نامه اجرایی و ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث و تبصره ماده 6 کلیه تخفیفات به واسطه نداشتن حوادث منجر به خسارت در قرارداد بیمه متعلق به انتقال‌دهنده بوده و منظور قانون‌گذار از انتقال، انتقال مالکیت وسیله نقلیه و انتقال‌دهنده مالکیت وسیله نقلیه است . قبلا دعوایی با موضوع ابطال بندهای 1 و 4 و 6 بخشنامه بیمه مرکزی در خصوص نحوه انتقال تخفیفات بیمه‌نامه شخص ثالث در هیئت عمومی مقرره شده طبق دادنامه 11330 مورخ 1400/11/30 هیئت تخصصی کار و تامین اجتماعی ابطال نشده لذا خواستار رد شکایت مطروحه می‌باشد . رای هیئت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری به موجب ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب سال 1395 از تاریخ انتقال مالکیت وسیله نقلیه، کلیه حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد بیمه موضوع این قانون به انتقال گیرنده منتقل می‌شود و انتقال گیرنده تا پایان مدت قرارداد بیمه، بیمه گذار محسوب می‌شود و مطابق تبصره این ماده کلیه تخفیفاتی که به واسطه «نداشتن حوادث منجر به خسارت» در قرارداد بیمه موضوع این قانون اعمال شده باشد، متعلق به انتقال‌دهنده است. انتقال‌دهنده می‌تواند تخفیفات مذکور را به‌وسیله نقلیه دیگر از همان نوع، که متعلق به او یا متعلق به همسر، والدین یا اولاد بلاواسطه وی باشد، منتقل کند. آیین‌نامه اجرائی این تبصره به پیشنهاد بیمه مرکزی و تایید شورای عالی بیمه به تصویب هیئت وزیران می‌رسد. همچنین بر اساس تبصره 1 ماده 18 این قانون بیمه مرکزی موظف است با همکاری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ترتیبی اتخاذ کند که حداکثر تا پایان برنامه پنجساله ششم توسعه، امکان صدور بیمه‌نامه شخص ثالث براساس ویژگی‌های «راننده» فراهم شود. تا آن زمان، سوابق رانندگی و بیمه‌ای شخصی که پلاک وسیله نقلیه به نام اوست و خسارت‌های پرداختی بابت حوادث منتسب به وی ملاک عمل است. علیهذا نظر به اینکه بر اساس ماده 6 قانون بیمه اجباری، از تاریخ انتقال مالکیت وسیله نقلیه کلیه حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد بیمه به انتقال گیرنده منتقل می‌شود و بر اساس تبصره ماده 6 این قانون کلیه تخفیفات مذکور متعلق به انتقال‌دهنده است و منظور از انتقال‌دهنده، مالک وسیله نقلیه بوده و نه انتقال‌دهنده قرارداد بیمه و صرفا مالک خودرو می‌تواند از تخفیفات مذکور در انتقال مالکیت وسیله نقلیه بهره مند شود لذا و با وحدت ملاک از دادنامه شماره 1330 مورخ 1400/11/30 هیئت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی بند «ت» ماده 1 آیین‌نامه مورد شکایت که انتقال‌دهنده را صرفا مالک وسیله نقلیه دانسته است مغایرتی با قانون ندارد در نتیجه با اکثریت قریب به اتفاق آراء هیئت تخصصی و مستندا به بند «ب» ماده 84 دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402 رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیئت‌های تخصصی و هیئت عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضائی و اداری، معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیئت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی محمدجواد صالحی انصاری